A+ A A-

ΛΑΡΣ ΚΕΠΛΕΡ

ΛΑΡΣ ΚΕΠΛΕΡσυνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

Το μυθιστόρημα Ο υπνωτιστής γράφτηκε από τους συγγραφείς Αλεξάντερ Αντορίλ και Αλεξάνδρα Κοέλο Αντορίλ που είναι αντρόγυνο κι έχουν υιοθετήσει το ψευδώνυμο Λαρς Κέπλερ. Σ’ αυτό το βιβλίο τους οι πρωταγωνιστές έχουν μια περίπλοκη σχέση – έχουν πληγώσει ο ένας τον άλλο, αλλά αγαπιούνται ακόμη. Η αγάπη θα τους ενώσει και θα καταλάβουν τι είναι πραγματικά σημαντικό, για να σώσουν το παιδί τους. Μέσα από την αφήγηση του υπνωτιστή γίνεται στην πράξη μια συνάντηση ανάμεσα στο συγγραφέα και τον αναγνώστη.

Η εξοικείωσή σας με την ύπνωση ήταν αρκετή για να γραφεί το μυθιστόρημα Ο υπνωτιστής;

Είναι αλήθεια ότι έχουμε εξοικειωθεί με την επαγγελματική ύπνωση εδώ και αρκετά χρόνια, διότι ο μεγάλος αδελφός του Αλεξάντερ είναι επαγγελματίας υπνωτιστής και γράφει βιβλία για την πρακτική ύπνωση. Βέβαια, διαβάσαμε και πολλά άλλα έργα σχετικά με την ύπνωση και μάλιστα ο Αλεξάντερ έχει υπνωτιστεί κι ο ίδιος μία φορά.

Πολλά αστυνομικά μυθιστορήματα έχουν να κάνουν με το να πλησιάζεις όσο πιο κοντά γίνεται στα θύματα και στους δράστες. Σκεφτήκαμε ότι θα ήταν συναρπαστικό να χρησιμοποιήσουμε έναν υπνωτιστή, διότι αυτός μπορεί πραγματικά να δει τις αναμνήσεις άλλων ανθρώπων. Στην πραγματικότητα δεν είναι σπάνιο το φαινόμενο οι ερευνητές να χρησιμοποιούν την ύπνωση ενώ ανακρίνουν μάρτυρες.

Και μόνο η λέξη «ύπνωση» μας φέρνει την εικόνα μιας κατάστασης που προμηνύει αποκαλύψεις. Νομίζετε πως μόνο όταν βρισκόμαστε σε παρόμοιες καταστάσεις μπορούμε να αποκαλύψουμε σκηνές που τις έχουμε κρύψει στο υποσυνείδητό μας;

Ακόμα κι ο Φρόιντ χρησιμοποίησε την ύπνωση για ένα διάστημα, αλλά σκέφτηκε ότι ο δρόμος ήταν μάλλον πάρα πολύ γρήγορος κι ευθύς για να φτάνει ως το υποσυνείδητο. Υπάρχει η δυνατότητα να υπνωτίσεις κάποιον χωρίς τη θέλησή του, αλλά αν η ύπνωση πετύχει, μπορεί να αποδειχτεί πολύ έντονη εμπειρία, διότι δεν μπορείς να πεις ψέματα στον εαυτό σου όταν είσαι υπνωτισμένος. Ο ίδιος ο Αλεξάντερ, όπως αναφέραμε, έχει υπνωτιστεί μία φορά. Το άτομο που υπνωτίζεται βρίσκεται σε μια κατάσταση πολύ βαθιάς χαλάρωσης και δείχνει σαν να είναι σχεδόν αποκοιμισμένο. Αν κοιτάξεις όμως την εγκεφαλική δραστηριότητα αυτού του ατόμου, βλέπεις κάτι εντελώς διαφορετικό – ο εγκέφαλος είναι σε πλήρη επαγρύπνηση, με εξαιρετική δραστηριότητα και εγρήγορση.

Το μυθιστόρημά σας είναι γραμμένο με κινηματογραφική γραφή. Η μια κατάσταση διαδέχεται την άλλη. Και στο βάθος υπάρχει η έκπληξη. Δεν είναι όμως και ένα παιχνίδι με την τέχνη της γραφής;

Θέλαμε πραγματικά να γράψουμε ένα αστυνομικό μυθιστόρημα που πληρούσε τις απαιτήσεις του είδους, αλλά ταυτόχρονα θέλαμε να εισαγάγουμε ένα νέο, κινηματογραφικό ρυθμό. Χρησιμοποιήσαμε τον ενεστώτα χρόνο για την αφήγηση και προσπαθήσαμε να δημιουργήσουμε μια παρουσία σε κάθε σκηνή, ένα υποδηλωτικό συναίσθημα που δίνει στον αναγνώστη την αίσθηση ότι βρίσκεται εκεί, ότι είναι μέσα στην ιστορία, συμμετέχει, αισθάνεται σχεδόν σαν να είχε κι ο ίδιος τη δυνατότητα να επηρεάσει την πορεία των γεγονότων. Η συγγραφή αστυνομικών μυθιστορημάτων είναι το πιο διασκεδαστικό πράγμα που έχουμε κάνει ποτέ. Μια πλευρά της διαδικασίας της γραφής είναι ένα είδος παιχνιδιού – θέλαμε πραγματικά να τρομάξουμε τους εαυτούς μας, έπρεπε κι εμείς οι ίδιοι να μείνουμε άφωνοι καθώς δημιουργούσαμε μια όσο το δυνατόν πιο συναρπαστική ιστορία.

Διαβάζοντας το βιβλίο αντιλήφθηκα ότι υπάρχουν συνάνθρωποι που έχουν χρόνια προβλήματα και επιθετική συμπεριφορά. Η βία είναι η εκτόνωση ή ζούμε, όπως γράφει και η συγγραφέας Χάνα Άρεντ, σε μια κοινωνία που αποτελεί «κοινοτοπία του κακού»;

Οι άνθρωποι είναι και καλοί και κακοί, και βίαιοι και τρυφεροί, καταστροφικοί και δημιουργικοί. Ο καθένας μας είναι ένας δυνητικός δολοφόνος, αλλά πολύ λίγοι ανάμεσά μας έγιναν πραγματικοί δολοφόνοι. Πιστεύουμε ότι οι πράξεις μπορεί να είναι τερατώδεις, όχι όμως οι άνθρωποι. Κι υπάρχει πάντα μια αιτία, παρόλο που η αιτία αυτή μπορεί να μην είναι αποδεκτή. Όπως το έθεσε ο Λεβινάς… το να σκοτώνεις είναι μια πρωτογενής παρόρμηση που μας καθιστά ένοχους πολύ προτού συμβεί κάτι στην πραγματικότητα. Και ο ηθικός νόμος ενάντια σ’ αυτή την παρόρμηση μας αφήνει γυμνούς μπροστά στα όρια του ίδιου του μεγαλοπρεπούς ναρκισσισμού μας.

Στο μυθιστόρημα αναφέρεστε στον πειραματισμό του γιατρού Έρικ στον υπνωτισμό. Είναι έγκυρη, όσο σημαντική και να είναι, η μαρτυρία ενός υπνωτισμένου;

Μα, η τεχνική της χρήσης κλινικής ύπνωσης για να κάνεις ένα μάρτυρα να θυμηθεί κάποια πράγματα χρησιμοποιείται ευρέως και δείχνει να είναι αποτελεσματική, αν και είναι εντελώς διαφορετικό πράγμα να τη χρησιμοποιείς ως μαρτυρία στο δικαστήριο.

Αν και το μυθιστόρημα είναι θρίλερ, σε πολλά σημεία έχετε αποτυπώσει τρυφερές στιγμές. Μπορεί να συνυπάρξει η βία με την αγάπη;

Φυσικά! Αυτό είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό γνώρισμα του ανθρώπινου είδους. Θέλαμε επίσης να δείξουμε την αγάπη και την τρυφερότητα. Θέλαμε να δημιουργήσουμε χαρακτήρες για τους οποίους νοιαζόμαστε, που έχουν περίπλοκες κι εύθραυστες σχέσεις. Κανείς δεν είναι τέλειος…

Γράφετε ότι οι Σουηδοί είναι κακομαθημένοι γιατί θεωρούν τη χώρα τους δεδομένη ως «κοινωνία της αφθονίας», ενώ κατά πάσα πιθανότητα δεν ήταν παρά μια παρένθεση στον ρου της ιστορίας. Αυτή η γνώμη αντιπροσωπεύει μόνο τον ήρωα του βιβλίου ή και εσάς που έχετε γράψει το μυθιστόρημα;

Αντιπροσωπεύει και εμάς. Κάθε βήμα προς τα μπρος πρέπει πάντα να προστατεύεται. Δεν υπάρχουν δικαιώματα στον κόσμο μας που δεν έχει προηγηθεί μάχη για να κατακτηθούν. Κάποιος πάλεψε για το δικαίωμά μας να ψηφίζουμε, να έχουμε υγειονομική περίθαλψη, να πηγαίνουμε στο σχολείο. Στη Σουηδία τώρα βλέπουμε όλα αυτά τα πράγματα να ξεγλιστρούν μέσα από τα δάχτυλά μας επειδή όλοι τα θεωρούν δεδομένα.

Ο Χένινγκ Μάνκελ σε μια συνέντευξή του στην Ελλάδα είπε πως ο ίδιος από παλαιότερα έγραφε για τις αδυναμίες του λεγόμενου «σουηδικού μοντέλου». Μήπως τώρα που ο κόσμος γνώρισε τον Μάνκελ, τον Λάρσον, τους Γιουρτ και Ρούσενφελντ, τους Λαρς Κέπλερ και τους υπόλοιπους συγγραφείς σας, η Ευρώπη φανέρωσε αναγνωστικό ενδιαφέρον για την πατρίδα σας;

Η Σουηδία είναι και γνώριμη και εξωτική, κι ίσως γι’ αυτό οι ιστορίες μας προσελκύουν τόσο πολλούς αναγνώστες. Η χώρα μας αντιμετωπιζόταν σαν παράδεισος για πολλά χρόνια, αλλά υπάρχει πάντα κάτι κάτω από την επιφάνεια. Και η τέλεια πρόσοψη και εικόνα σπάει κομμάτι κομμάτι…

Ένα ενδιαφέρον στοιχείο του μυθιστορήματος είναι οι παράλληλες ερωτικές σχέσεις των πρωταγωνιστών. Από την άλλη βλέπουμε όμως πως έχουν κοινό τους σκοπό να βοηθήσουν το παιδί τους. Μήπως όμως διαπιστώνουμε μια αντιφατικότητα όσον αφορά τους βαθύτερους κανόνες της οικογένειας;

Οι πρωταγωνιστές μας έχουν μια περίπλοκη σχέση – έχουν πληγώσει ο ένας τον άλλο, αλλά αγαπιούνται ακόμη. Ο υπνωτιστής είναι ένα βιβλίο που έχει να κάνει με τους οικογενειακούς δεσμούς, με πραγματικά σκοτεινές, καταστροφικές οικογένειες και με οικογένειες που θα πρέπει να καταλάβουν τι είναι στ’ αλήθεια σημαντικό: να σώσουν το παιδί τους.

Είναι γεγονός ότι Ο υπνωτιστής γνώρισε μεγάλη επιτυχία. Μεταφράζεται σε σαράντα γλώσσες και πούλησε, απ’ ό,τι διάβασα, περισσότερα από 900.000 αντίτυπα. Τι σημαίνει αυτό για εσάς;

Έχει πουλήσει σχεδόν δύο εκατομμύρια αντίτυπα μέχρι στιγμής, απ’ όσο γνωρίζουμε. Είναι σαν όνειρο: ο συγγραφέας θέλει αναγνώστες, το βιβλίο είναι ένα γράμμα προς τον κόσμο και είμαστε πολύ ευτυχισμένοι που τόσο πολλοί άνθρωποι έχουν ανοίξει το γράμμα μας. Κι ο κάθε αναγνώστης ξεχωριστά είναι μοναδικός για μας – στην πράξη πρόκειται για μια συνάντηση ανάμεσα σε ένα συγγραφέα και έναν αναγνώστη.

Αναφέρεστε δύο φορές στη χώρα μας. Την παρουσιάζετε όμως ως φολκλόρ: νησιά, θάλασσα, ήλιος. Γνωρίζετε ωστόσο την πραγματική εικόνα της; Και τι αντιπροσωπεύει για εσάς η Ελλάδα;

Για μας η Ελλάδα είναι η μητέρα ολόκληρου του πολιτισμού μας – δράμα, φιλοσοφία, μαθηματικά, λογοτεχνία. Αναφερόμαστε συχνά στον Οιδίποδα Τύραννο, ως μια ιστορία που αφορά ένα έγκλημα και σκοτεινούς οικογενειακούς δεσμούς. Αυτές οι πλευρές της ανθρωπότητας πάντοτε συναρπάζουν τους ανθρώπους και πιστεύουμε ότι είναι μια μορφή ελέγχου του φόβου που όλοι κουβαλάμε μέσα μας.

Ευχαριστίες για τη μετάφραση στον κ. Περικλή Τάγκα, Αναπληρωτή Καθηγητή του Τμήματος Εφαρμογών Ξένων Γλωσσών στη Διοίκηση και το Εμπόριο, Τ.Ε.Ι. Ηπείρου.

ΛΑΡΣ ΚΕΠΛΕΡΟ υπνωτιστής
Λαρς Κέπλερ
μετάφραση: Γιώργος Μαθιόπουλος
Εκδόσεις Πατάκη
604 σελ.
Τιμή € 20,50

 

ΦΙΛΙΚΑ SITE

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Email:
Θέμα:
Μήνυμα:

ΠΤΟΛΕΜΑΙΩΝ 4 (ΠΛΑΤΕΙΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ)
11635 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.-FAX: 210-7212307
info@diastixo.gr

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

*  Το email σας:

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

facebook icontwitter icongoogle plus iconpinterest iconyoutube iconrss icon

Με την υποστήριξη του diastixo.gr - Designed by: artspr