A+ A A-

ΣΩΤΗ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ

ΣΩΤΗ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥσυνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

Η Σώτη Τριανταφύλλου είναι γνωστή για τα μυθιστορήματά της και για την πρωτοτυπία των θεμάτων που διαλέγει. Στο μυθιστόρημά της Για την αγάπη της γεωμετρίας γράφει για την Ανατολή, μια κοπέλα που είναι μαθηματική διάνοια και που επειδή δεν υπακούει σε κανένα θεσμό τιμωρείται.

Το μυθιστόρημα Για την αγάπη της γεωμετρίας γράφτηκε από την αγάπη σας στα μαθηματικά ή είναι μια σκέψη που βγήκε στην πορεία του σχεδιάσματος για τη συγγραφή του βιβλίου;

Τα βιβλία δε γράφονται μοναχά τους. Υπάρχει πολύ συγκεκριμένο σχέδιο που εκτελείται στην πορεία της γραφής – λιγοστές είναι οι σκέψεις που δεν έχουν προβλεφθεί. Το Για την αγάπη της γεωμετρίας γράφτηκε ακριβώς γι’ αυτό: για την αγάπη της γεωμετρίας. Που είναι επίσης αγάπη για τη λογική, για το μέτρο, για τη φαντασία, για τη συνάντηση, για την τομή των ευθειών μέσα στο χώρο.

Η Ανατολή αντιπροσωπεύει τη μέση Ελληνίδα των περασμένων δεκαετιών που προσπαθούσαν οι άντρες να τη χειραγωγήσουν με τον ξυλοδαρμό. Σήμερα ποια είναι η θέση της γυναίκας και ποια δικαιώματά της έχουν κατακτηθεί;

Αν η Ανατολή ήταν η μέση Ελληνίδα –και μάλιστα των περασμένων δεκαετιών– θα είχαμε προχωρήσει πολύ περισσότερο απ’ όσο έχουμε προχωρήσει. Η Ανατολή είναι μια σχεδόν μαθηματική διάνοια που δεν υπακούει σε κανένα θεσμό και γι’ αυτό τιμωρείται. Δε μοιάζει καθόλου με τις γυναίκες των περασμένων δεκαετιών, οδηγεί σαν τον Φιντιπάλντι και σκέφτεται όπως ο πιλότος της Φόρμουλα 1 στο τιμόνι. Σκέφτεται γρήγορα, ενεργεί γρήγορα: κανείς δεν μπορεί να την προλάβει. Η Ανατολή τρέχει μπροστά και σηκώνει σύννεφο σκόνης. Το μυθιστόρημα όμως δεν αφορά τη θέση της γυναίκας – αφορά τη θέση της συγκεκριμένης ηρωίδας που οδηγεί σαν τον Φιντιπάλντι: δεν πρόκειται δηλαδή για φεμινιστική λογοτεχνία ή για κάτι παρόμοιο. Οι φεμινίστριες που επιζητούσαν ή επιζητούν την ισότητα με τους άνδρες έχουν πολύ χαμηλές φιλοδοξίες και πολύ κοντινό ορίζοντα. Πολύ χαμηλές φιλοδοξίες έχουν οι άνθρωποι γενικά. Η θέση των γυναικών σήμερα αντικατοπτρίζει λοιπόν το λιγοστό που περιμένουν οι άνθρωποι –άνδρες και γυναίκες– από τον εαυτό τους και από τον κόσμο. Αν οι γυναίκες δεν έχουν τη θέση που τους αξίζει είναι επειδή δεν την επιθυμούν και δεν την απαιτούν. Εξάλλου, πολλαπλασιάζονται οι παρεξηγήσεις, οι καθημερινές ανοησίες: η διεθνής αριστερά υποστηρίζει το δικαίωμα στην μπούρκα λες και η μπούρκα είναι μια ιδιοτροπία της μόδας. Ο σκοταδισμός προέρχεται συχνά –πολύ συχνά– από τις πηγές που ισχυρίζονται ότι τον καταπολεμούν.

Η σύγκρουση κόρης και πατέρα έχει μεταφερθεί κι άλλες φορές και στο χώρο της λογοτεχνίας αλλά και του θεάτρου. Ποια είναι τα στοιχεία που μπορούν να οδηγήσουν στην αποφόρτιση αυτής της κατάστασης;

Στις πατριαρχικές κοινωνίες ή στις επιμέρους πατριαρχικές κοινότητες που επιζούν στις μοντέρνες κοινωνίες, αυτές οι συγκρούσεις είναι απόρροια του συστήματος και της ιστορίας του. Στην Ελλάδα έχουμε διανύσει μακρύ δρόμο σε σχετικά μικρό χρονικό διάστημα – η οικογένεια έχει μεταλλαχθεί, στα μεσαία στρώματα των πόλεων τουλάχιστον. Όταν οι άνθρωποι της ηλικίας μου έγιναν γονείς, πολλά πράγματα άλλαξαν. Παραμένει πλήθος ιστορικών υπολειμμάτων τα οποία, αν δεν οπισθοχωρήσουμε από κοινωνική άποψη (όπως υπαινίχθηκα πιο πάνω), θα εξαλειφθούν με το πέρασμα του χρόνου. Αν δεν εξαλειφθούν, θα πρέπει να αναλάβουμε τη συλλογική μας ευθύνη.

Η Ανατολή είναι ένα ευαίσθητο κορίτσι, καταπληκτική μαθήτρια, γνώστρια πολλών πραγμάτων αλλά και βαθιά ερωτική. Γιατί δεν μπορούν να την καταλάβουν οι άνδρες που γνωρίζει και να την κλείσουν στην αγκαλιά τους;

Μακάρι να ήταν τόσο εύκολη η εξίσωση. Οι ανθρώπινες σχέσεις είναι δύσκολες και συχνά παράλογες, βίαιες, καταστροφικές. Γι’ αυτό γίνονται υλικό των μυθιστορημάτων. Αν ήταν όλα απλά, δε θα είχαμε πλοκή, δε θα είχαμε σύγκρουση, δε θα είχαμε μυθιστορηματικούς ήρωες και ηρωίδες, δε θα είχαμε κορυφώσεις και λυτρώσεις.

Αν η Ανατολή μεγάλωνε σε ένα άλλο περιβάλλον, θα είχε διαφορετική τύχη;

Το μόνο σίγουρο. Η οικογένεια της Ανατολής είναι συντριπτική: έχει για πατέρα έναν φανατικό, ενώ η μητέρα της αδυνατεί να παίξει το ρόλο της… είναι, όπως λέει, «ένα μηδενικό». Ωστόσο, οι άνθρωποι δεν είναι απλώς προϊόντα του κοινωνικού τους περίγυρου: αποτελούν πολύ πιο σύνθετες οντότητες, συνισταμένες βιολογικών και τυχαίων παραγόντων στο πλαίσιο μιας εποχής που κι αυτή με τη σειρά της έχει το πνεύμα της.

Μέσα από τις σελίδες του μυθιστορήματος η μουσική μάς συνοδεύει. Μήπως και αυτή είναι η μόνη διέξοδος στην τρέλα της καθημερινότητας;

Για την Ανατολή και για μένα είναι. Είχα την τύχη να με αγγίξει η θεϊκή χάρη του ροκ εντ ρολ. Μια μεγάλη τύχη.

Κάθε μυθιστόρημά σας είναι διαφορετικό από το προηγούμενο. Πρέπει ο συγγραφέας να ανανεώνεται και να ψάχνει νέα θέματα ή να αλλάζει τρόπους γραφής;

Φανταστείτε να γράφαμε το ίδιο βιβλίο ξανά και ξανά… Ένας συγγραφικός εφιάλτης… Τα καινούργια θέματα δεν τα ψάχνεις, έρχονται στο μυαλό σου: αυτό ονομάζεται έμπνευση. Και κάθε θέμα αντιστοιχεί σ’ έναν τρόπο γραφής, σε μια επιλογή γλώσσας και ύφους. Εξάλλου, ωριμάζουμε, μαθαίνουμε… Όχι ότι ο χρόνος κάνει το γράψιμο ευκολότερο – δεν το κάνει ευκολότερο.

Πέρα από συγγραφέας είστε και δημοσιογράφος. Τι είναι αυτό που σας κάνει να συνδυάζετε και τις δύο δραστηριότητες του συγγραφέα και του δημοσιογράφου;

Είμαι ιστορικός και βλέπω τα πράγματα με τα μάτια του ιστορικού. Μέσα από την ιστορία έγινα δημοσιογράφος: γι’ αυτό παρέμεινα δημοσιογράφος του γραπτού λόγου με ορισμένες ειδικεύσεις που σχετίζονται με τις ιστορικές σπουδές. Ασχολούμαι με τις ΗΠΑ, με τα ζητήματα της διεθνούς αριστεράς και των κοινωνικών κινημάτων, με την ανάλυση των νοοτροπιών, με τον κινηματογράφο ως όργανο του ιστορικού, με τα ζητήματα της πολεοδομίας.

Διάβασα πριν από καιρό ότι διαμένετε μόνιμα στην Αμερική. Παλαιότερα μένατε στη Γαλλία. Ποιο είναι το κέρδος για τον Έλληνα να ζει και να εργάζεται μακριά από την πατρίδα μας;

Ζω σε τρεις πόλεις: στο Παρίσι, στην Αθήνα και στη Νέα Υόρκη. Έχω τρεις πατρίδες για τις οποίες νοιάζομαι και ανησυχώ. Δηλαδή, αντί να αγωνιώ για μία χώρα, έχω επιβαρυνθεί με άλλες δύο. Ωστόσο, τα ελληνικά παραμένουν η μητρική (ή μάλλον πατρική) μου γλώσσα και στα ελληνικά γράφω τα βιβλία μου. Η πολυγλωσσία είναι μια ιδιότητα που με έχει βοηθήσει πολύ και έχει συμβάλει στην προσωπική μου ευτυχία.

Ποια είναι η γνώμη των Αμερικανών για τη σημερινή οικονομική κατάσταση στην Ελλάδα;

Οι liberals μάς βλέπουν οι συμπάθεια, ενώ οι Ρεπουμπλικάνοι μάς περιφρονούν. Όλοι τους πιστεύουν ότι η Ελλάδα άρχισε να χάνει έδαφος από τότε που απομακρύνθηκε από τις ΗΠΑ και πλησίασε την Ευρώπη. Οι Αμερικανοί όμως δεν έχουν τις ευρωπαϊκές προκαταλήψεις: γενικά μιλώντας (εξαιρέσεις υπάρχουν) κρίνουν το κάθε άτομο χωριστά, όχι ως εκπρόσωπο μιας χώρας ή ενός πολιτισμού. Πιστεύουν λοιπόν ότι η Ελλάδα ευθύνεται για την κατάστασή της αλλά ότι ο άνθρωπος που έχουν μπροστά τους δεν αποτελεί, σώνει και καλά, μέρος αυτής της ενοχής. Συμφωνώ μαζί τους στο ότι ο αντιαμερικανισμός και γενικότερα ο αντιδυτισμός των Ελλήνων είναι μια σοβαρή πάθηση που μπορεί να οδηγήσει (και έχει οδηγήσει) σε οπισθοδρομικές και αιματηρές ιδεολογίες.

Τι θα προτείνατε στους αναγνώστες που θα διαβάσουν τη συνέντευξή σας;

Θα συνιστούσα ψυχραιμία, λογική, θετική σκέψη, έγνοια για τους άλλους, αλληλεγγύη, εργατικότητα, επινοητικότητα, ώστε να περάσουμε αυτή την πολύ δύσκολη περίοδο. Κάθε προσωπική και κοινωνική κρίση είναι μια καινούργια ευκαιρία – κάπως έτσι πρέπει να δούμε τα πράγματα. Με το να ουρλιάζουμε ή να πέφτουμε από τα μπαλκόνια δεν προκύπτει τίποτα. Είναι απαραίτητο να αντισταθούμε στις συλλογικές ψυχώσεις, να βοηθήσουμε τους πιο εύθραυστους συνανθρώπους μας και να μάθουμε να σκεφτόμαστε ατομικά μέσα στο πλαίσιο της κοινωνίας των πολιτών. Όταν πάψουμε να είμαστε «λαός» και γίνουμε «πολίτες» θα διεκδικήσουμε και θα βρούμε την αξιοπρέπειά μας. Τίποτα –τίποτα– καλό δεν μπορεί να γίνει χωρίς ατομική αξιοπρέπεια. Ήμασταν υπόδουλοι για πολλούς αιώνες και δεν έχουμε κατακτήσει ούτε δημοκρατικό ήθος, ούτε την απλή, σιωπηρή υπερηφάνεια του ανθρώπου που πιστεύει στον εαυτό του.

Για την αγάπη της γεωμετρίας Σώτη Τριανταφύλλου ΠατάκηςΓια την αγάπη της γεωμετρίας
Σώτη Τριανταφύλλου
Πατάκης
349 σελ.
Τιμή € 15,00

 

ΦΙΛΙΚΑ SITE

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Email:
Θέμα:
Μήνυμα:

ΠΤΟΛΕΜΑΙΩΝ 4 (ΠΛΑΤΕΙΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ)
11635 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.-FAX: 210-7212307
info@diastixo.gr

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

*  Το email σας:

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

facebook icontwitter icongoogle plus iconpinterest iconyoutube iconrss icon

Με την υποστήριξη του diastixo.gr - Designed by: artspr