A+ A A-

ΣΤΡΑΤΗΣ ΧΑΒΙΑΡΑΣ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη


ΣΤΡΑΤΗΣ ΧΑΒΙΑΡΑΣ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο ΙντζέμπεληΟ Στρατής Χαβιαράς είναι από τους συγγραφείς που δίνουν μεγάλη σημασία τόσο στο περιεχόμενο, όσο και στη φόρμα και στη γλώσσα κάθε μυθιστορήματος, γι' αυτό και δουλεύει χρόνια κάθε βιβλίο του, προκειμένου να φτάσει στο επιθυμητό αποτέλεσμα.

Ποια ήταν η αφορμή για να εκδοθεί το μυθιστόρημά σας Άχνα από τον Κέδρο;

Η ολοκλήρωση της γραφής του και το γεγονός ότι από τον αειθαλή Κέδρο βγήκε το 2007 και το προηγούμενο μυθιστόρημά μου, Πορφυρό και μαύρο νήμα.

Ο τίτλος Άχνα είναι συμβολικός ή δηλώνει κάτι κυριολεκτικά;

Η αλήθεια είναι ότι πριν πάρει η Άχνα σάρκα και οστά, εμφανίστηκε σε νοτισμένο από την ανάσα μου τζάμι. Εντός κειμένου, αν στήσεις αυτί στις νουθεσίες της, θα δεις ότι η μικρή, ή «μικρομέγαλη», όπως αναφέρεται ο αφηγητής στο κορίτσι του εφηβικού του έρωτα, δεν είναι παρά ένα προσωπείο – ένα από τα πολλά, πίσω από τα οποία κρύβεται η πραγματική ιδιότητα της Άχνας.

Μου άρεσε η φράση «το μισό σκοτάδι στα μάτια σου», μου φαίνεται ποιητική. Αλήθεια, πέρα από μυθιστοριογράφος είστε και ποιητής;

Με τέσσερις συλλογές ποιημάτων στα ελληνικά και δυο στα αγγλικά πριν καταπιαστώ με το μυθιστόρημα, ίσως μου αξίζει και ο τίτλος του ποιητή. Όμως η πρόταση «το μισό σκοτάδι στα μάτια σου» σχετίζεται με ένα άλλο γνωμικό της Άχνας: «Αυτά που βλέπεις προϋπάρχουν στα μάτια σου, αλλιώς πώς θα τα αναγνωρίσεις;» Στην Άχνα, αφηγηματικοί ρυθμοί και ταχύτητες είναι ρυθμοί και ταχύτητες πρόζας. Ζωηρής και σκανταλιάρικης πρόζας, αλλά πρόζας.

Μέσα από τις σελίδες του μυθιστορήματος κάνετε περιπλάνηση στο αρχαίο λιμάνι του Άργους, στον Ίναχο, το Ανάπλι μέχρι το Μπούρτζι και την Αρβανιτιά. Είναι τόσο δυνατές οι παιδικές μνήμες, ώστε να αναδύονται στην επιφάνεια του γραπτού;

Η πλήρης πρόταση στην Άχνα είναι: «...εκεί που πάντα αλυχτά ένας φθηνότερος θάνατος – μέχρι το Μπούρτζι, την Αρβανιτιά και την Ακροναυπλία-Ξενία». Ως μνήμες, οι παιδικές εμπειρίες αναδύονται στην υπόλοιπη ζωή του συγγραφέα εκεί που δεν τις περιμένει και το καλύτερο που μπορεί να κάνει με δαύτες είναι να τις στρώνει επιλεκτικά στη δουλειά. Σχετικά με τη συγκεκριμένη μνήμη, είκοσι χρόνια πριν γίνουν οι φυλακές της Ακροναυπλίας «Ξενία Πάλλας» φιλοξένησαν και τον 34χρονο τότε πατέρα μου. Εκεί τον είδα τελευταία φορά λίγο πριν από την εκτέλεσή του από τους Γερμανούς.

Χωρίς τις κριτικές θα ήταν σχεδόν αδύνατο να βρεθούν οι πρώτοι αναγνώστες των βιβλίων μου, που κατόπιν μετέδωσαν την προσωπική τους εκτίμηση σε άλλους. Το ίδιο συμβαίνει στη χώρα μας, αν και σε μικρότερη κλίμακα, όταν ανάμεσα σε όλα τα άλλα στραβά λάβεις υπόψη και την υπερτροφική μας παραλογοτεχνία.

Τη φωνάζουνε Άχνα, μα τώρα που το φως της ξεχειλίζει μοιάζει με αόρατη. Ποια είναι στην πραγματικότητα η Άχνα;

Η Άχνα είναι η γοργόνα «στο ορθόπλωρο καράβι ομπρός», το ιστιοφόρο που λέγεται μυθιστόρημα και όταν έχει αέρα στα πανιά του γίνεται ποντοπόρο. Όπως έγραψε πρόσφατα η Μαρία Στασινοπούλου, «Άχνα επί το δωρικόν δηλώνει και οτιδήποτε ανεβαίνει στην επιφάνεια, βγαίνει προς τα έξω, και μπορεί να αποδοθεί τόσο στον αφρό της θάλασσας όσο και αντίστροφα στη δροσιά του ουρανού». Η δική μου, πραγματική Άχνα, βρίσκεται πίσω από τα προσωπεία της και είναι εξίσου απτή. Τέλος, το μυθιστόρημα Άχνα δεν είναι μια ιστορία εφηβικού έρωτα. Είναι μια ερωτική ιστορία μύησης στη ζωή και την τέχνη.

Αναφέρεστε σε έναν εικοσιδυάχρονο δράστη της δολοφονίας ενός υπουργού. Μπορείτε να μας δώσετε περισσότερα στοιχεία για αυτό το γεγονός;

Πρόκειται για τη δολοφονία του υπουργού Δικαιοσύνης Χρήστου Λαδά, την Πρωτομαγιά του 1948. Λεπτομέρειες για το ιστορικό αυτό επεισόδιο υπάρχουν πολλές στο διαδίκτυο.

«Η ψυχή σου γανιασμένη σαν άνυδρη μόνο ακρίδα... μες στην Ελλάδα ή έξω από την Ελλάδα εξόριστη...» Πώς είναι να βρίσκεσαι με το ένα πόδι στην πατρίδα και με το άλλο στη μετανάστευση;

Άλλοι καιροί, παρόμοια κρίση. Η πιο άγρια απ' όλες, όπως τη βλέπει η Άχνα, δημιουργείται όταν κάποιος «τραβήξει τη γη κάτω απ' τα πόδια σου και δεν έχεις πού να σταθείς». Έτσι, μαθαίνεις αναγκαστικά να πετάς.

Από τα πρώτα βιβλία σας είχατε διθυραμβικές κριτικές στις ΗΠΑ, όπου κατοικούσατε για μερικές δεκαετίες. Αυτές οι κριτικές κατά πόσο βοήθησαν το έργο σας;

Χωρίς τις κριτικές θα ήταν σχεδόν αδύνατο να βρεθούν οι πρώτοι αναγνώστες των βιβλίων μου, που κατόπιν μετέδωσαν την προσωπική τους εκτίμηση σε άλλους. Το ίδιο συμβαίνει στη χώρα μας, αν και σε μικρότερη κλίμακα, όταν ανάμεσα σε όλα τα άλλα στραβά λάβεις υπόψη και την υπερτροφική μας παραλογοτεχνία.

Έχετε γνωρίσει αλλά και έχετε συνεργαστεί με μυθικά ονόματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Ποια στοιχεία από αυτούς τους συγγραφείς σάς εντυπωσίασαν;

Το προοδευτικό ήθος, οι ιδιαιτερότητες της αφηγηματικής φωνής, η λάξευση της πρότασης, οι ιδέες.

Μου άρεσε πολύ ένα κείμενο που είχατε γράψει για τη γνωριμία σας με τη Μέριλιν Μονρόε. Ποια ήταν η προσωπικότητά της;

Η γνωστή από τη μεγάλη οθόνη, δηλαδή η προσωπικότητα που χαρακτήριζε τους ρόλους της στις ταινίες. Μόνο που η ενέργεια και το φως της έβγαιναν από βαθιά.

Διδάξατε και στην Ελλάδα δημιουργική γραφή. Ενδιαφέρονται οι νέοι για τη συγγραφή;

Αρκετοί, θα έλεγα, ενδιαφέρονται για τη συγγραφή, αλλά πολύ λίγοι ζουν την καθημερινότητά τους «εν φαντασία και λόγω», διαβάζοντας, δουλεύοντας, ταξιδεύοντας. Για τους ατάλαντους, όπως λέει η Άχνα: «Αν ο φελλός τους δεν πάει στον πάτο, πώς στο καλό να ανέβει στον αφρό το μολύβι τους;»

Ποια βιβλία θα προτείνατε στους αναγνώστες μας να διαβάσουν;

Τα βιβλία που έχουν να πουν κάτι άξιο λόγου και το λένε με μοναδικό τρόπο. Και χαμηλόφωνα, εννοείται, για να μη σπάσουν τα τύμπανα του εκάστοτε υπουργού Πολιτισμού από «τη μουσική τού τι γίνεται», όπως έσπασαν και τα γυαλιά με τα οποία κάποτε διάβαζε.

Άχνα Στρατής ΧαβιαράςΆχνα
Στρατής Χαβιαράς
Κέδρος
240 σελ.
Τιμή € 12,50
1-patakis-link

 

ΦΙΛΙΚΑ SITE

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Email:
Θέμα:
Μήνυμα:

ΠΤΟΛΕΜΑΙΩΝ 4 (ΠΛΑΤΕΙΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ)
11635 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.-FAX: 210-7212307
info@diastixo.gr

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

*  Το email σας:

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

facebook icontwitter icongoogle plus iconpinterest iconyoutube iconrss icon

Με την υποστήριξη του diastixo.gr - Designed by: artspr