A+ A A-

ΠΑΥΛΟΣ ΣΑΚΚΑΣ συνέντευξη στην Τίνα Πανώριου

ΠΑΥΛΟΣ ΣΑΚΚΑΣ

Ο Παύλος Σακκάς συμπλήρωσε τριάντα χρόνια στη μαχόμενη Ψυχιατρική και είναι αναπληρωτής καθηγητής Ψυχιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, ενώ διετέλεσε και επισκέπτης καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Ιλινόις στο Σικάγο. Έχει λάβει υποτροφίες από το ΙΚΥ και το Ίδρυμα Ωνάση και έχει σημαντικό ερευνητικό έργο, με εκατοντάδες δημοσιεύσεις σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά. Η μεγάλη του αγάπη όμως είναι η διδασκαλία και έχει μυήσει στην Ψυχιατρική πάρα πολλούς ειδικευόμενους ψυχιάτρους. Άνθρωπος του κόσμου και ευχάριστος συνομιλητής εκ του σύνεγγυς, ο Παύλος Σακκάς διατυπώνει συχνά και μέσα από τα ΜΜΕ νέες ρηξικέλευθες απόψεις, που αφορούν σκοτεινά ακόμα σημεία της Ψυχιατρικής. Επιπλέον, στην άσκηση της αναγνωρισμένης κλινικής του δουλειάς εφαρμόζει ιδιαίτερες, προσωπικές τεχνικές προσέγγισης του ασθενούς. Αυτές τις απόψεις και τις τεχνικές του κωδικοποιεί στο βιβλίο του αυτό, που αφορά πολλούς εξ ημών, καθώς μέσα από τις σελίδες του βρίσκουμε και «λύσεις» για τις σχέσεις με τους γονείς, τα αδέλφια, τους συντρόφους και τα παιδιά.

Είναι συγκινητικό το ότι αφιερώνετε το βιβλίο σας αυτό στους ασθενείς σας, που αποτέλεσαν, όπως λέτε, τους κυριότερους δασκάλους σας...

Πραγματικά, δεν μπορείτε να πιστέψετε πόσα πράγματα έμαθα από τους ασθενείς μου και βέβαια από πρώτο χέρι! Γιατί εδώ πρέπει να παρατηρήσω ότι η γνώση που μας δίνει η Επιστήμη δεν είναι τίποτε άλλο από μια συσσωρευμένη εμπειρία, η οποία μας έρχεται εμμέσως, από βιβλία, ανακοινώσεις, συνέδρια. Τίποτε όμως δεν μπορεί να συγκριθεί από αυτό που μαθαίνεις απευθείας από τον πάσχοντα.

«Στην ψυχιατρική μου εκπαίδευση», γράφετε στον πρόλογό σας, «συνειδητοποίησα τον βαθμό ανελευθερίας στον οποίο κινείται κάθε άνθρωπος. Βαδίζουμε αναπόδραστα στον δρόμο που μας έχουν "στρώσει". Μας είναι εξαιρετικά δύσκολο να ξεπεράσουμε αυτό για το οποίο έχουμε προγραμματιστεί». Αυτή ήταν και η λέξη-κλειδί που σας ώθησε ουσιαστικά να γράψετε αυτό το βιβλίο;

Ναι. Είναι κάτι που, αν το συνειδητοποιήσουμε, από τη μια μάς βοηθά να καταλάβουμε τον εαυτό μας και τους γύρω μας, από την άλλη μάς μειώνει τις ενοχές. Ενοχές που γεννιούνται συχνά για τα συναισθήματα που μας ξυπνάνε λόγια και πράξεις αγαπημένων ανθρώπων μας. Συναισθήματα που θεωρούμε απαράδεκτα, όμως υπάρχουν – και πολλές φορές με ιδιαίτερη ένταση.

Το βιβλίο σας αυτό απευθύνεται κυρίως σε όλους όσοι θέλουν με τρόπο μη ακαδημαϊκό να μάθουν σχετικά με τη λειτουργία του εγκεφάλου. Όμως παράλληλα μαθαίνουν ότι π.χ. η σχιζοφρένεια είναι ένα απλό βραχυκύκλωμα που μπορεί να διορθωθεί, η κατάθλιψη είναι ένα κύκλωμα που έμεινε από μπαταρία κ.λπ. «Απενοχοποιούνται» εν ολίγοις πολλές βαριές ασθένειες μέσα από την Ψυχιατρική αλλιώς.

Αυτό είναι και ο κεντρικός άξονας του βιβλίου. Να δείξω ότι η Ψυχιατρική είναι Ιατρική και όχι Φιλολογία ή μαγεία. Και σήμερα έχουμε τον τρόπο να αντιμετωπίσουμε όλα τα μεγάλα προβλήματα του εγκεφάλου μας.

Συχνά στο βιβλίο σας μιλάτε για την έγκυρη διάγνωση – που, τελικά, είναι πανάκεια; Θα ήταν πιο αποτελεσματική η «γιατρειά» κάποιων ασθενών σας, που επί 35 χρόνια έχετε κουράρει, αν ο κοινωνικός περίγυρος δεν ήταν τόσο οπισθοδρομικός;

Ακριβώς. Και δεν μπορείτε να φανταστείτε την αγανάκτηση που αισθάνομαι, όταν ξέρω ότι αν δεν υπήρχαν οι θλιβερές προκαταλήψεις για τις ψυχικές ασθένειες, το μέλλον κάποιων ασθενών θα ήταν πολύ καλύτερο. Σήμερα η Ψυχιατρική βρίσκεται στο σημείο όπου βρισκόταν η υπόλοιπη Ιατρική πριν από 50 χρόνια, τότε που η «μαμή» Γεωργία Βασιλειάδου απέτρεπε τους χωρικούς από τα φάρμακα του γιατρού – όλοι θυμόμαστε την ταινία!

«Στην αρχή της κρίσης» –γράφετε στο κεφάλαιο «Οικονομική κρίση και κατάθλιψη»– «είδα στελέχη επιχειρήσεων να παθαίνουν κατάθλιψη [...] γνώρισα σοβαρούς ανθρώπους που προσπαθούσαν να αποκρύψουν την απόλυση από την οικογένειά τους. Σε αυτή την ηλικία των 40-60 ετών ανήκουν και οι περισσότεροι αυτόχειρες». Εσείς όμως αντιπροτείνετε ότι την οικονομική κρίση, οι άνθρωποι αυτοί, αντί για καταστροφική να τη θεωρήσουν ακόμα και σαν ευκαιρία;

Αρχικά, πρέπει να δούμε την κρίση σαν κάτι γενικό και όχι προσωπικό. Κάτι σαν τον πόλεμο. Και να σκεφτούμε ότι η κρίση θα περάσει, όπως και κάθε καταιγίδα και μετά θα έρθει η ευημερία. Όσο για την ευκαιρία που λέτε, πολλές φορές απαιτείται κάποιο ισχυρό ερέθισμα για να μας ξεκουνήσει από τη μακαριότητα, η οποία συχνά είναι παγίδα. Πόσες και πόσες φορές δεν βλέπουμε ότι η ζωή μας βουλιάζει σε μια ρουτίνα και έναν καναπέ, αλλά δεν τολμάμε ούτε να το ομολογήσουμε στον εαυτό μας. Πράγματι, χρειάζεται ηρωισμός για να αλλάξουμε μια δεδομένη τροχιά ζωής. Έτσι, περιμένουμε καρτερικά ... να περάσουν τα χρόνια ή ζητάμε κρυφά έναν από μηχανής θεό. Ε, λοιπόν, η κρίση μπορεί για πολλούς να είναι αυτός ο από μηχανής θεός. Αν δούμε την κρίση με αυτόν τον τρόπο, αντί να περιμένουμε έναν διορισμό, θα σηκώσουμε τα μανίκια και θα δουλέψουμε.

Στο κεφάλαιο «Σύγχρονο άγχος» λέτε: «Στην κοινωνία μας επικρατεί η άποψη ότι το άγχος μπορούμε να το ελέγξουμε μόνοι μας. Γι' αυτόν τον λόγο οι περισσότεροι προσπαθούν να κρύψουν την ασθένεια αυτή θεωρώντας την προσωπική τους αδυναμία και αργούν να ζητήσουν βοήθεια». Πιστεύετε ότι έχουμε χρέος να μιλήσουμε δημόσια για αυτή την παρεξήγηση;

Είναι ένας από τους μεγαλύτερους μύθους, που βασανίζει πολύ κόσμο. Ακόμα και συνάδελφοι γιατροί προτρέπουν τους ασθενείς που έχουν άγχος να το ελέγξουν μόνοι τους, χωρίς βοήθεια φαρμάκων. «Προσπάθησε να μην αγχώνεσαι» είναι η πιο ανόητη προτροπή, η οποία δυστυχώς λέγεται πολύ συχνά. Λες και κάποιος αγχώνεται επίτηδες, ή περίμενε την προτροπή του γιατρού για να μειώσει το άγχος που τον κατακλύζει. Το πρόβλημα μπορεί να βρίσκεται στον χαρακτήρα του, που τα θέλει όλα στην εντέλεια, αλλά αυτό αλλάζει πολύ δύσκολα. Επομένως, απαιτείται άμεσα φαρμακευτική βοήθεια και στη συνέχεια να ξεκινήσει η προσπάθεια αλλαγής του τρόπου αντιμετώπισης των προβλημάτων.

Αποφασίσατε να ακολουθήσετε τη συγκεκριμένη ειδικότητα όντας γιος ψυχιάτρου ο ίδιος. Από μικρός είχατε προφανώς δει και τη σκληρή πλευρά του επαγγέλματος, αλλά παρ' όλα αυτά...

Παρ' όλα αυτά, κατάλαβα από νωρίς ότι είναι μαγικό να μπορείς να βοηθάς αποτελεσματικά ασθενείς και οικογένειες.

Κλείνοντας, γιατί άπειρες είναι οι απορίες, «Πάντα μεταξύ ασθενούς και γιατρού παίζεται ένα δύσκολο παιχνίδι. Εκεί βρίσκεται η τέχνη του γιατρού. Από παιχνίδι με νικητή και ηττημένο, να το κάνει παιχνίδι που και οι δυο κερδίζουν». Μου αρέσει πολύ που ως τέχνη αντιμετωπίζετε το επάγγελμά σας. Είθε και άλλοι συνάδελφοί σας άλλων ειδικοτήτων να είχαν ένα κομματάκι έστω από την ευαισθησία σας...

Ευχαριστώ πολύ, αλλά όπως λέω και στους φοιτητές μου, την Ιατρική πραγματικά οφείλουν να την ασκούν σαν μια δύσκολη τέχνη, όχι τόσο για τις γνώσεις που απαιτεί, αλλά για την προσπάθεια που χρειάζεται για να κερδίσεις την εμπιστοσύνη των ασθενών και των συγγενών τους.

Η Ψυχιατρική αλλιώς...Η Ψυχιατρική αλλιώς...
Μέσα από πραγματικές ιστορίες και κυκλώματα υπολογιστών
Παύλος Σακκάς
Βήτα Ιατρικές Εκδόσεις
336 σελ.
Τιμή € 25,00
1-patakis-link

 

ΦΙΛΙΚΑ SITE

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Email:
Θέμα:
Μήνυμα:

ΠΤΟΛΕΜΑΙΩΝ 4 (ΠΛΑΤΕΙΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ)
11635 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.-FAX: 210-7212307
info@diastixo.gr

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

*  Το email σας:

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

facebook icontwitter icongoogle plus iconpinterest iconyoutube iconrss icon

Με την υποστήριξη του diastixo.gr - Designed by: artspr