A+ A A-

Γκαστόν Λερού: «Το μυστήριο του κίτρινου δωματίου» κριτική του Φίλιππου Φιλίππου

Γκαστόν Λερού: «Το μυστήριο του κίτρινου δωματίου»


Ο Γκαστόν Λερού (1868-1927), γνωστός κυρίως από το μυθιστόρημά του Το φάντασμα της όπερας, που μεταφέρθηκε με μεγάλη επιτυχία στον κινηματογράφο και παίχτηκε σε θεατρικές σκηνές (έγινε μιούζικαλ από τον Άντριου Λόιντ Γουέμπερ), έκανε κάτι πολύ απλό: πήρε το διήγημα του Έντγκαρ Άλαν Πόε, του πατέρα της αστυνομικής λογοτεχνίας, «Οι φόνοι της οδού Μοργκ», που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Grahams Magazine το 1941, το ανέλυσε σε επιμέρους στοιχεία κι έγραψε το μυθιστόρημα Το μυστήριο του κίτρινου δωματίου. Ήρωας του Πόε ήταν ο Αύγουστος Ντιπέν, ένας ευφυής και εκκεντρικός διανοούμενος που έλυνε αστυνομικά αινίγματα χάρη στις αναλυτικές ικανότητες του μυαλού του (γι’ αυτόν μιλάει κάποιος ανώνυμος αφηγητής). Ο Λερού πήρε τον Ντιπέν, τον έκανε δημοσιογράφο, τον ονόμασε Ζοζέφ Ρουλεταμπίλ και πρόσθεσε μια παράξενη ερωτική ιστορία με αρκετά πρόσωπα. Το μυθιστόρημά του δημοσιεύτηκε σε συνέχειες στο περιοδικό LIllustration το 1907 κι εκδόθηκε τον επόμενο χρόνο. Πρόκειται για ένα εμβληματικό έργο της γαλλικής και της παγκόσμιας αστυνομικής φιλολογίας, που γοητεύει τον αναγνώστη από τον τρόπο που ο πρωταγωνιστής εξιχνιάζει ένα παράξενο και φαινομενικά δυσεπίλυτο έγκλημα, καθόλου αλλόκοτο – σ’ εκείνο του Πόε ο δολοφόνος ήταν ένας ουρακοτάγκος.

 

Εμφανίσεις: 1152

Περισσότερα...

Τζακ Κέρουακ: «Η θάλασσα τ’ αδέρφι μου» κριτική του Θανάση Αντωνίου

Τζακ Κέρουακ: «Η θάλασσα τ’ αδέρφι μου» κριτική του Θανάση Αντωνίου


Το 1942, ο Τζακ Κέρουακ, μόλις 20 ετών, παράτησε για μερικούς μήνες το Πανεπιστήμιο Κολούμπια όπου φοιτούσε και μπάρκαρε στο Εμπορικό Ναυτικό των ΗΠΑ. Εκείνο το διάστημα, ο αμερικανικός εμπορικός στόλος χρησιμοποιείτο για τη μεταφορά στρατιωτικού υλικού προς τους συμμάχους που μάχονταν τον Χίτλερ στην Ευρώπη και πολλοί νέοι Αμερικανοί, συνεπαρμένοι από την υπόθεση του αντιφασιστικού πολέμου, έσπευσαν να συμμετάσχουν εγκαταλείποντας τις σπουδές και τις δουλειές τους.

Ο Κέρουακ την εποχή εκείνη είχε μόλις κάνει τα πρώτα λογοτεχνικά βήματά του: ήδη από το 1939 έγραφε διηγήματα, νουβέλες και ποιήματα –ορισμένα από τα οποία, μάλιστα, έμειναν ανολοκλήρωτα μέχρι τον θάνατό του– κι άρχισε να διαμορφώνει το αφηγηματικό ύφος για το οποίο έγινε παγκοσμίως γνωστός αργότερα. Παράλληλα, ο νεαρός κι ανήσυχος Κέρουακ συμμετείχε μαζί με συμφοιτητές και φίλους του σε μια πολιτιστική/πνευματική ομάδα, τους «Νέους Προμηθεϊστές», οι οποίοι ευαγγελίζονταν την πανανθρώπινη αδελφοσύνη και την άδολη προσφορά στο κοινωνικό σύνολο.

Πολιτικά, ο Κέρουακ εκείνο το διάστημα εμφορούνταν από τις μεγάλες απελευθερωτικές πολιτικές ιδεολογίες που γέννησε ο 19ος αιώνας στην Ευρώπη και κινούνταν στον χώρο των σοσιαλιστικών και κομμουνιστικών ιδεών· το κομμουνιστικό κίνημα των ΗΠΑ βρισκόταν τότε σε άνοδο και τα πανεπιστήμια ήταν προνομιακός χώρος προσέλκυσης νέων μελών και στελεχών.

 

Εμφανίσεις: 824

Περισσότερα...

Πολ Όστερ: «Η επινόηση της μοναξιάς» κριτική του Μάνου Κοντολέων

Πολ Όστερ: «Η επινόηση της μοναξιάς» κριτική του Μάνου Κοντολέων


Δεν μπορώ να ισχυριστώ πως είναι κάτι, αν όχι μοναδικό, σίγουρα πάντως σπάνιο, αλλά έτσι κι αλλιώς δεν είναι σύνηθες το πρώτο βιβλίο ενός συγγραφέα να είναι και αυτό που θα τοποθετεί τη βάση που πάνω της θα δομηθεί στα μελλούμενα χρόνια όλη η συγγραφική πορεία αυτού του δημιουργού. Αναφέρομαι στον Πολ Όστερ και στο βιβλίο του Η επινόηση της μοναξιάς.

Μέχρι το 1982, όπου κυκλοφορεί αυτό το βιβλίο, ο Όστερ βασικά έχει εκδώσει κάποιες ποιητικές συλλογές. Αλλά ο θάνατος του πατέρα του θα τον φέρει σε μια αναζήτηση της έννοιας της μνήμης. Τη μια μέρα υπάρχει ζωή… Κι έπειτα, ξαφνικά, υπάρχει θάνατος.

Πώς μπορείς να αντιπαραθέσεις τα δικά σου συναισθήματα που στηρίζονται στην ύπαρξη ζωής απέναντι στο γεγονός του θανάτου; Πώς κατανοείς αυτόν που οριστικά έφυγε και με ποιον τρόπο να τον διατηρήσεις δίπλα σου;

Με τη μνήμη, απαντά ο Όστερ – και με τη δική της βοήθεια ξεκινά να ιστορεί τη ζωή ενός ανθρώπου που, αν και έζησε δίπλα του, ωστόσο παρέμενε αόρατος. «Το πορτρέτο ενός αόρατου ανθρώπου»: έτσι τιτλοφορείται το πρώτο μέρος αυτού του βιβλίου.

Και εδώ ας σημειώσουμε πως Η επινόηση της μοναξιάς δεν περιέχει ένα καθαρόαιμο μυθιστόρημα, μα ούτε είναι και κάποιο ξεκάθαρο κείμενο δοκιμιακής μορφής. Μια ενδιάμεση κατάσταση βιογραφικών καταγραφών και φιλοσοφικών αναζητήσεων – αυτό είναι στο σύνολό του το έργο Η επινόηση της μοναξιάς.

 

Εμφανίσεις: 1008

Περισσότερα...

Τζέιμς Ελρόι: «Η Μαύρη Ντάλια» κριτική του Φίλιππου Φιλίππου

Τζέιμς Ελρόι: «Η Μαύρη Ντάλια» κριτική του Φίλιππου Φιλίππου


Ο Τζέιμς Ελρόι (Λος Άντζελες, 1948), ο σημαντικότερος Αμερικανός συγγραφέας αστυνομικών ιστοριών, το 1987 εξέδωσε τo μυθιστόρημα Η Μαύρη Ντάλια, που χαρακτηρίστηκε το καλύτερό του μέχρι τότε. Ήταν το πρώτο μέρος της περίφημης «Τετραλογίας του Λος Άντζελες» – ακολούθησαν τα: Μεγάλο πουθενά, Λος Άντζελες εμπιστευτικό και Λευκή τζαζ. Σε αυτό εξιστορεί την ανεξιχνίαστη δολοφονία μιας όμορφης 23χρονης, της Ελίζαμπεθ Σορτ, που βρέθηκε τον Ιανουάριο του 1947 κατακρεουργημένη σε ένα άδειο οικόπεδο του Λος Άντζελες. Οι εφημερίδες έκαναν την υπόθεση πρωτοσέλιδη και η κοπέλα αναφερόταν ως «Μαύρη Ντάλια», όνομα με το οποίο έγινε διάσημη μετά θάνατον.

Ο Ελρόι παίρνει αυτό το πραγματικό γεγονός και το αναπτύσσει με τη βοήθεια της φαντασίας του, δίνοντας στο τέλος μια λύση για το τι συνέβη. Αφηγητής στο μυθιστόρημα είναι ο αστυνομικός του Εγκληματολογικού Μπάκι Μπλάιχερτ, ο οποίος μαζί με έναν συνάδελφό του, τον Λι Μπλάνσαρντ, έχουν αναλάβει να ανακαλύψουν τον διεστραμμένο δολοφόνο. Πολύ σύντομα, οι δυο φίλοι καταλαμβάνονται από εμμονή για τη «Μαύρη Ντάλια» και αποφασίζουν να σκαλίσουν το παρελθόν της, ώστε να τη γνωρίσουν καλύτερα και να την κατανοήσουν. Η Ελίζαμπεθ (Μπέτι), «εύκολη» κοπέλα, μια νυμφομανής, κυνηγούσε τους άντρες στα μπαρ ντυμένη στα μαύρα, προτιμώντας τους στρατιώτες, οι οποίοι επέστρεφαν από τα μέτωπα του πολέμου που προηγήθηκε. Η ζωή της χαρακτηριζόταν από την προσπάθειά της να επιβιώσει σε μια χώρα που έθρεψε το λεγόμενο «αμερικάνικο όνειρο» και να ξεχωρίσει ως ηθοποιός παίζοντας στο Χόλιγουντ σε πορνό ταινίες λεσβιακού περιεχομένου.

Στην πορεία των ερευνών, ο Μπάκι πέφτει πάνω σε μια κοπέλα που μοιάζει στην Μπέτι, τη Μάντλιν Σπραγκ, κόρη πλούσιου επιχειρηματία, η οποία υπήρξε ερωτική σύντροφος της νεκρής. Είναι τόσο διαποτισμένος από την προσωπικότητα της Μπέτι ώστε, όταν κάνει έρωτα με τη Μάντλιν, νομίζει πως έχει ενωθεί με αυτήν. Αναζητώντας στοιχεία για τη «Μαύρη Ντάλια», διαπιστώνει πως στη δολοφονία είναι μπλεγμένα μέλη της οικογένειας Σπραγκ, μιας οικογένειας με σκοτεινά μυστικά. Στην ιστορία υπάρχουν ήρωες καλοί και κακοί, καθώς και ηρωίδες που μπορούν να χαρακτηριστούν μοιραίες, ενώ κάποιος αναφέρει τη γνωστή ρήση «Cherchez la femme».

 

Εμφανίσεις: 1185

Περισσότερα...

Αλμπερτίν Σαρραζέν: «Ο αστράγαλος» κριτική της Ανθούλας Δανιήλ

Αλμπερτίν Σαρραζέν: «Ο αστράγαλος» κριτική της Ανθούλας Δανιήλ


Η Αλμπερτίν Σαρραζέν γράφει το βιβλίο. Είναι η ίδια, η δύσκολη ζωή της μέσα σ’ αυτό. Γεννήθηκε στο Αλγέρι το 1937, από άγνωστους γονείς, υιοθετήθηκε από ένα ζευγάρι ηλικιωμένων, κακοποιήθηκε από έναν θείο της στα δέκα της χρόνια, πόρνη στα δεκαέξι της, καλή και ταλαντούχα αλλά απείθαρχη μαθήτρια, μπλέχτηκε με τον υπόκοσμο, έλαβε μέρος σε ένοπλη ληστεία, καταδικάστηκε, έκανε έξι χρόνια στο αναμορφωτήριο, από το οποίο απέδρασε πηδώντας από τον εννέα μέτρων μαντρότοιχο. Και τότε έσπασε τον αστράγαλό της. Αυτός ο αστράγαλος θα είναι πλέον ο ρυθμιστής της υπόλοιπης, λίγης, ζωής της. Πέθανε το 1967, πριν γίνει ακριβώς τριάντα ετών, από λάθος του αναισθησιολόγου στο χειρουργείο.

Πρόκειται για ένα επαναστατημένο κορίτσι, του οποίου την ψυχοσύνθεση θα λέγαμε ότι αναλύει στον «Πρόλογο» η Πάτι Σμιθ, που αγόρασε το βιβλίο διότι της έκανε εντύπωση η φωτογραφία της Αλμπερτίν στο εξώφυλλο. Εμείς θα μπορούσαμε να πούμε το ίδιο, ορμώμενοι από τη φωτογραφία της Μαρλέν Ζομπέρ στο εξώφυλλο, της ηθοποιού που την είχε ενσαρκώσει στον κινηματογράφο με συμπρωταγωνιστή τον Χορστ Μπούχολτς. Εκείνη η ανάμνηση είναι ένα καλό άγκιστρο. Έχοντας κάνει ένα βιβλίο για τον Ζενέ, αντιλαμβάνεται την Αλμπερτίν σαν θηλυκό Ζενέ. Μετά τη δραπέτευση και το ατύχημα, η τύχη μαζί και ατυχία της είναι να την περιμαζέψει ένα άλλος «φυγάς διαρρήκτης και μικροκλέφτης», ο Ζυλιέν, ο οποίος έχει κάνει επίσης φυλακή. Η Αλμπερτίν περνάει τώρα το βασανιστήριο της ελευθερίας, γιατί πρέπει να κρύβεται, και του καινούριου έρωτα στη ζωή της για τον Ζυλιέν, που τον περιμένει, όταν εξαφανίζεται. Ζει στο περιθώριο, μιλάει μια γλώσσα αργκό αν και μπορεί να χρησιμοποιεί άριστα και τη γλώσσα των πεπαιδευμένων. Η Αλμπερτίν είναι μια «μικρή αγία των περιθωριακών συγγραφέων».

Ο τρόπος που μας εισάγει στο θέμα η Σμιθ είναι προκλητικός. Στα μάτια της η Αλμπερτίν φαντάζει σαν εκπεσών άγγελος, γίνεται το alter ego της και προσχωρεί στη λεγεώνα της, μέσω της μετάφρασης της Πάτσι Σαουθγκέιτ. Πρόκειται για μια ακόμη θηλυκή φιγούρα με κοντά ξανθά μαλλιά, η οποία μαζί με δυο-τρεις ακόμα, ανάμεσά τους και η γνωστή Τζην Σίμπεργκ (που την είδαμε πλάι στον Ζαν-Πολ Μπελμοντό, στην ταινία των Γκοντάρ-Τρυφώ Με κομμένη την ανάσα), όλες με ξανθά κοντά μαλλιά, βρίσκονται από την άλλη όχθη των καλών και πειθαρχημένων κοριτσιών – έχουν επιλέξει τον παρεκκλίνοντα δρόμο, την πρόκληση και τη ρήξη με τον κανόνα. Κανένα όνομα δεν μπαίνει τυχαία στην αφήγηση της Σμιθ. Όμοιος ομοίω αεί πελάζει, έλεγαν οι αρχαίοι μας, και το πράγμα επιβεβαιώνει η καθημερινή ζωή σε όλη τη μακρά πορεία της. Η Σμιθ θα γράψει βιβλία, θα κάνει ηρωίδα της την Αλμπερτίν, θα ζήσει σχεδόν παρόμοια ζωή.

 

Εμφανίσεις: 882

Περισσότερα...

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Email:
Θέμα:
Μήνυμα:

ΠΤΟΛΕΜΑΙΩΝ 4 (ΠΛΑΤΕΙΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ)
11635 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.-FAX: 210-7212307
info@diastixo.gr

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

*  Το email σας:

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

facebook icontwitter icongoogle plus iconpinterest iconyoutube iconrss icon

Με την υποστήριξη του diastixo.gr - Designed by: artspr