A+ A A-

Τζέιμς Ελρόι: «Η Μαύρη Ντάλια» κριτική του Φίλιππου Φιλίππου

Τζέιμς Ελρόι: «Η Μαύρη Ντάλια» κριτική του Φίλιππου Φιλίππου


Ο Τζέιμς Ελρόι (Λος Άντζελες, 1948), ο σημαντικότερος Αμερικανός συγγραφέας αστυνομικών ιστοριών, το 1987 εξέδωσε τo μυθιστόρημα Η Μαύρη Ντάλια, που χαρακτηρίστηκε το καλύτερό του μέχρι τότε. Ήταν το πρώτο μέρος της περίφημης «Τετραλογίας του Λος Άντζελες» – ακολούθησαν τα: Μεγάλο πουθενά, Λος Άντζελες εμπιστευτικό και Λευκή τζαζ. Σε αυτό εξιστορεί την ανεξιχνίαστη δολοφονία μιας όμορφης 23χρονης, της Ελίζαμπεθ Σορτ, που βρέθηκε τον Ιανουάριο του 1947 κατακρεουργημένη σε ένα άδειο οικόπεδο του Λος Άντζελες. Οι εφημερίδες έκαναν την υπόθεση πρωτοσέλιδη και η κοπέλα αναφερόταν ως «Μαύρη Ντάλια», όνομα με το οποίο έγινε διάσημη μετά θάνατον.

Ο Ελρόι παίρνει αυτό το πραγματικό γεγονός και το αναπτύσσει με τη βοήθεια της φαντασίας του, δίνοντας στο τέλος μια λύση για το τι συνέβη. Αφηγητής στο μυθιστόρημα είναι ο αστυνομικός του Εγκληματολογικού Μπάκι Μπλάιχερτ, ο οποίος μαζί με έναν συνάδελφό του, τον Λι Μπλάνσαρντ, έχουν αναλάβει να ανακαλύψουν τον διεστραμμένο δολοφόνο. Πολύ σύντομα, οι δυο φίλοι καταλαμβάνονται από εμμονή για τη «Μαύρη Ντάλια» και αποφασίζουν να σκαλίσουν το παρελθόν της, ώστε να τη γνωρίσουν καλύτερα και να την κατανοήσουν. Η Ελίζαμπεθ (Μπέτι), «εύκολη» κοπέλα, μια νυμφομανής, κυνηγούσε τους άντρες στα μπαρ ντυμένη στα μαύρα, προτιμώντας τους στρατιώτες, οι οποίοι επέστρεφαν από τα μέτωπα του πολέμου που προηγήθηκε. Η ζωή της χαρακτηριζόταν από την προσπάθειά της να επιβιώσει σε μια χώρα που έθρεψε το λεγόμενο «αμερικάνικο όνειρο» και να ξεχωρίσει ως ηθοποιός παίζοντας στο Χόλιγουντ σε πορνό ταινίες λεσβιακού περιεχομένου.

Στην πορεία των ερευνών, ο Μπάκι πέφτει πάνω σε μια κοπέλα που μοιάζει στην Μπέτι, τη Μάντλιν Σπραγκ, κόρη πλούσιου επιχειρηματία, η οποία υπήρξε ερωτική σύντροφος της νεκρής. Είναι τόσο διαποτισμένος από την προσωπικότητα της Μπέτι ώστε, όταν κάνει έρωτα με τη Μάντλιν, νομίζει πως έχει ενωθεί με αυτήν. Αναζητώντας στοιχεία για τη «Μαύρη Ντάλια», διαπιστώνει πως στη δολοφονία είναι μπλεγμένα μέλη της οικογένειας Σπραγκ, μιας οικογένειας με σκοτεινά μυστικά. Στην ιστορία υπάρχουν ήρωες καλοί και κακοί, καθώς και ηρωίδες που μπορούν να χαρακτηριστούν μοιραίες, ενώ κάποιος αναφέρει τη γνωστή ρήση «Cherchez la femme».

 

Εμφανίσεις: 1134

Περισσότερα...

Αλμπερτίν Σαρραζέν: «Ο αστράγαλος» κριτική της Ανθούλας Δανιήλ

Αλμπερτίν Σαρραζέν: «Ο αστράγαλος» κριτική της Ανθούλας Δανιήλ


Η Αλμπερτίν Σαρραζέν γράφει το βιβλίο. Είναι η ίδια, η δύσκολη ζωή της μέσα σ’ αυτό. Γεννήθηκε στο Αλγέρι το 1937, από άγνωστους γονείς, υιοθετήθηκε από ένα ζευγάρι ηλικιωμένων, κακοποιήθηκε από έναν θείο της στα δέκα της χρόνια, πόρνη στα δεκαέξι της, καλή και ταλαντούχα αλλά απείθαρχη μαθήτρια, μπλέχτηκε με τον υπόκοσμο, έλαβε μέρος σε ένοπλη ληστεία, καταδικάστηκε, έκανε έξι χρόνια στο αναμορφωτήριο, από το οποίο απέδρασε πηδώντας από τον εννέα μέτρων μαντρότοιχο. Και τότε έσπασε τον αστράγαλό της. Αυτός ο αστράγαλος θα είναι πλέον ο ρυθμιστής της υπόλοιπης, λίγης, ζωής της. Πέθανε το 1967, πριν γίνει ακριβώς τριάντα ετών, από λάθος του αναισθησιολόγου στο χειρουργείο.

Πρόκειται για ένα επαναστατημένο κορίτσι, του οποίου την ψυχοσύνθεση θα λέγαμε ότι αναλύει στον «Πρόλογο» η Πάτι Σμιθ, που αγόρασε το βιβλίο διότι της έκανε εντύπωση η φωτογραφία της Αλμπερτίν στο εξώφυλλο. Εμείς θα μπορούσαμε να πούμε το ίδιο, ορμώμενοι από τη φωτογραφία της Μαρλέν Ζομπέρ στο εξώφυλλο, της ηθοποιού που την είχε ενσαρκώσει στον κινηματογράφο με συμπρωταγωνιστή τον Χορστ Μπούχολτς. Εκείνη η ανάμνηση είναι ένα καλό άγκιστρο. Έχοντας κάνει ένα βιβλίο για τον Ζενέ, αντιλαμβάνεται την Αλμπερτίν σαν θηλυκό Ζενέ. Μετά τη δραπέτευση και το ατύχημα, η τύχη μαζί και ατυχία της είναι να την περιμαζέψει ένα άλλος «φυγάς διαρρήκτης και μικροκλέφτης», ο Ζυλιέν, ο οποίος έχει κάνει επίσης φυλακή. Η Αλμπερτίν περνάει τώρα το βασανιστήριο της ελευθερίας, γιατί πρέπει να κρύβεται, και του καινούριου έρωτα στη ζωή της για τον Ζυλιέν, που τον περιμένει, όταν εξαφανίζεται. Ζει στο περιθώριο, μιλάει μια γλώσσα αργκό αν και μπορεί να χρησιμοποιεί άριστα και τη γλώσσα των πεπαιδευμένων. Η Αλμπερτίν είναι μια «μικρή αγία των περιθωριακών συγγραφέων».

Ο τρόπος που μας εισάγει στο θέμα η Σμιθ είναι προκλητικός. Στα μάτια της η Αλμπερτίν φαντάζει σαν εκπεσών άγγελος, γίνεται το alter ego της και προσχωρεί στη λεγεώνα της, μέσω της μετάφρασης της Πάτσι Σαουθγκέιτ. Πρόκειται για μια ακόμη θηλυκή φιγούρα με κοντά ξανθά μαλλιά, η οποία μαζί με δυο-τρεις ακόμα, ανάμεσά τους και η γνωστή Τζην Σίμπεργκ (που την είδαμε πλάι στον Ζαν-Πολ Μπελμοντό, στην ταινία των Γκοντάρ-Τρυφώ Με κομμένη την ανάσα), όλες με ξανθά κοντά μαλλιά, βρίσκονται από την άλλη όχθη των καλών και πειθαρχημένων κοριτσιών – έχουν επιλέξει τον παρεκκλίνοντα δρόμο, την πρόκληση και τη ρήξη με τον κανόνα. Κανένα όνομα δεν μπαίνει τυχαία στην αφήγηση της Σμιθ. Όμοιος ομοίω αεί πελάζει, έλεγαν οι αρχαίοι μας, και το πράγμα επιβεβαιώνει η καθημερινή ζωή σε όλη τη μακρά πορεία της. Η Σμιθ θα γράψει βιβλία, θα κάνει ηρωίδα της την Αλμπερτίν, θα ζήσει σχεδόν παρόμοια ζωή.

 

Εμφανίσεις: 853

Περισσότερα...

Γιασμίνα Ρεζά: «Ευτυχισμένοι οι ευτυχείς» κριτική του Φίλιππου Φιλίππου

Γιασμίνα Ρεζά: «Ευτυχισμένοι οι ευτυχείς» κριτική του Φίλιππου Φιλίππου


H Γαλλίδα Γιασμίνα Ρεζά, γεννημένη το 1959, είναι επιτυχημένη θεατρική συγγραφέας, σκηνοθέτιδα και ηθοποιός. Επομένως, δεν ξενίζει το ότι τα πεζογραφικά της κείμενα παραπέμπουν περισσότερο σε σκηνή θεάτρου παρά σε αφήγημα. Σε τούτο το μικρό μυθιστόρημα, το Ευτυχισμένοι οι ευτυχείς (στίχος από ποίημα του Χόρχε Λουίς Μπόρχες), όλοι οι ήρωες έχουν φωνή και αυτοπαρουσιάζονται με έναν μονόλογο. Αφηγούνται στιγμές από την καθημερινότητά τους και σχολιάζουν πράγματα και γεγονότα, πότε με πίκρα, πότε με θλίψη, πότε με σαρκασμό και αδιόρατο χιούμορ. Ωστόσο, ένα από τα βασικά στοιχεία της ζωής της Ρεζά, που ατυχώς δεν καταγράφεται στο βιογραφικό της στο αυτί του βιβλίου, είναι η εβραϊκή της καταγωγή, που επηρεάζει τα μάλα τις αντιλήψεις και τα γραπτά της. Ο πατέρας της ήταν Εβραιοϊρανός από τη Ρωσία του τσάρου κι η μητέρα της Εβραία από την Ουγγαρία, ενώ εδώ, στο Ευτυχισμένοι οι ευτυχείς, η κυρίαρχη εβραϊκή φωνή είναι του Ζαν Ερενφρίντ, φίλου του εκλιπόντος, ανώτερου στελέχους της δημόσιας διοίκησης.

 

Εμφανίσεις: 697

Περισσότερα...

Μπέρνχαρντ Σλινκ: «Η γυναίκα στη σκάλα» κριτική της Τούλας Ρεπαπή

Μπέρνχαρντ Σλινκ: «Η γυναίκα στη σκάλα» κριτική της Τούλας Ρεπαπή


Ο Μπέρνχαρντ Σλινκ είναι ένας διακεκριμένος νομικός, που ζει στο Βερολίνο και στη Νέα Υόρκη. Είναι επίσης και διάσημος συγγραφέας. Μέσα στα βιβλία του έρχεται συνεχώς αντιμέτωπος με τους νόμους. Στο πολυδιαβασμένο βιβλίο του με τον τίτλο Διαβάζοντας στη Χάννα (μτφρ. Ιάκωβος Κοπερτί, Εκδόσεις Κριτική, 1999), είδαμε τη δίκη της Χάννα, όπου, με προειλημμένες θέσεις απέναντι στις κατηγορούμενες, ένα κράτος εξέφραζε τις ενοχές του απέναντι στη διεθνή κοινωνία, θέλοντας να κερδίσει τις εντυπώσεις μέσα από τα θύματά του. Με το τεράστιο θέμα της συλλογικής ενοχής και της απονομής δικαιοσύνης που διαπερνά ακόμα και σήμερα τη γερμανική κοινωνία, ο συγγραφέας έθετε και έναν δεύτερο άξονα. Αυτόν της προσωπικής περιχαράκωσης. Δηλαδή, αυτό που θεωρείται μύχιο και ιερό και που ο υπαρξισμός του Σλινκ πρότεινε την καταδίκη της Χάννα, παρά να το γνωστοποιήσει. Αν το μυστικό της αυτό γινόταν γνωστό, η υπεράσπιση θα διέπραττε μία αθώωση-βιασμό. Ωστόσο, αν και ο συγγραφέας άλλοτε δίκαζε και άλλοτε συνηγορούσε, στην αίθουσα εκείνου του δικαστηρίου καταδικάζονταν όλοι. Ο έρωτας, το κράτος, οι πολίτες, οι νόμοι, οι ενοχές.

Αργότερα, στο βιβλίο του με τον τίτλο Ερωτικές αποδράσεις (μτφρ. Ιάκωβος Κοπερτί, Εκδόσεις Κριτική, 2000), τον είδαμε να αποτυπώνει τη μετανάστευση/διασπορά των νέων της Γερμανίας στα διάφορα κράτη, διαπιστώνοντας πως ακόμη και εκεί κουβαλούσαν το κοινωνικό στίγμα της γερμανικής τους καταγωγής. Και ο Μπέρνχαρντ Σλινκ, κρίνοντας αυτές τις κοινωνίες στις οποίες εγκαταστάθηκαν, κραυγάζει μέσα από το βιβλίο του: «Μέχρι εδώ! Δεν είναι ένοχη για το ναζιστικό παρελθόν της Γερμανίας και η τρίτη γενιά».

 

Εμφανίσεις: 934

Περισσότερα...

Γιαν Βόλκερς: «Λουκούμια» κριτική του Φίλιππου Φιλίππου

Γιαν Βόλκερς: «Λουκούμια» κριτική του Φίλιππου Φιλίππου


H Ινώ Βαν Ντάικ-Μπαλτά εδώ και χρόνια κάνει γνωστούς και αγαπητούς τους καλύτερους Ολλανδούς συγγραφείς (μεταξύ αυτών και τον πολυμεταφρασμένο Χάρι Μούλις) στους Έλληνες αναγνώστες με τις άρτιες μεταφράσεις της. Ο Γιαν Βόλκερς (1925-2007) συγκαταλέγεται ανάμεσά τους. Συγγραφέας, γλύπτης και ζωγράφος, θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της μεταπολεμικής ολλανδικής λογοτεχνίας. Το μυθιστόρημα που παρουσιάζουμε εδώ, Λουκούμια, εκδόθηκε το 1969 και γνώρισε μεγάλη επιτυχία (έγινε ταινία από τον Πολ Βερχόφεν), μολονότι χαρακτηρίστηκε πολύ τολμηρό λόγω της ωμής γλώσσας του και της συνεχούς ενασχόλησης του κεντρικού ήρωα/αφηγητή με το σεξ κάθε μορφής. Σύμφωνα με το κείμενο στο οπισθόφυλλο, το μυθιστόρημα είναι το χρονικό ενός παράφορου πάθους, ουσιαστικά η εξιστόρηση της θυελλώδους σχέσης του συγγραφέα με τη δεύτερη γυναίκα του, την Ανεμαρί Νάουτα. Ωστόσο, η προσωπικότητα της κεντρικής ηρωίδας είναι φτιαγμένη από τους χαρακτήρες τριών γυναικών που ερωτεύτηκε ο συγγραφέας. Οι αιτιάσεις για των ωμή γλώσσα που χρησιμοποιεί ο Βόλκερς νομίζουμε πως συνέβαλαν στην εμπορική επιτυχία του βιβλίου, το οποίο όμως δεν είναι πορνογράφημα, ούτε ερωτογράφημα, αλλά μια ποιητική περιγραφή αισθημάτων και καταστάσεων ανάμεσα σ’ ένα ζευγάρι γεμάτο δυναμισμό και αστείρευτη διάθεση για ζωή.

 

Εμφανίσεις: 843

Περισσότερα...

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Email:
Θέμα:
Μήνυμα:

ΠΤΟΛΕΜΑΙΩΝ 4 (ΠΛΑΤΕΙΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ)
11635 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.-FAX: 210-7212307
info@diastixo.gr

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

*  Το email σας:

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

facebook icontwitter icongoogle plus iconpinterest iconyoutube iconrss icon

Με την υποστήριξη του diastixo.gr - Designed by: artspr