Wolfgang Herrndorf: «Εικόνες της μεγάλης σου αγάπης»

Wolfgang Herrndorf: «Εικόνες της μεγάλης σου αγάπης»

Ο πρόωρα χαμένος Βόλφγκανγκ Χέρντορφ, συγγραφέας του Βερολίνο, γεια που έκανε ιδιαίτερη αίσθηση λόγω της θεματολογίας του αλλά και της τόσο άμεσης, αφοπλιστικά ρεαλιστικής γραφής του, τοποθετεί στο μυθιστόρημα Εικόνες της μεγάλης σου αγάπης ένα κορίτσι στον ρόλο της αφηγήτριας-πρωταγωνίστριας: πρόκειται για την αντισυμβατική Ίζα η οποία, έχοντας ήδη κάνει τη θεαματική πρώτη εμφάνισή της στο Βερολίνο, γεια σαν δευτεραγωνίστρια, διεκδίκησε και κέρδισε τον πρώτο ρόλο στο Εικόνες της μεγάλης σου αγάπης, που θα μπορούσε, μ’ αυτή την έννοια, να θεωρηθεί ένα spin-off (παράγωγο έργο, θα αποδίδαμε στα ελληνικά τον όρο) του προηγούμενου βιβλίου.

Η Ίζα το σκάει από το ίδρυμα ψυχικών νοσημάτων όπου διαμένει, και αρχίζει μια ατέλειωτη περιπλάνηση σε χωριά, δάση, βουνά, χωματερές, με άγνωστο προορισμό. Στον δρόμο, συναντάει έναν «θίασο» από ετερόκλητους ανθρώπους, αλήτες, ευκατάστατους, αδιάφορους, δυστυχισμένους, διανοούμενους, αλλοπρόσαλλους. Ανταλλάσσει μαζί τους απόψεις, ανησυχίες, προβληματισμούς, γίνεται για λίγο μέρος της ζωής τους και μετά συνεχίζει τον δρόμο της που ουσιαστικά δεν την οδηγεί πουθενά. Είναι ωστόσο η πορεία της ζωής της, όπως εκείνη την αντιλαμβάνεται, γι’ αυτό και δεν ξέρουμε αν όλα αυτά που της συμβαίνουν είναι πέρα για πέρα πραγματικότητα ή αν σε κάθε περιστατικό ή συνάντηση η φαντασία της επεξεργάζεται τις πληροφορίες και δημιουργεί μια παράλληλη εκδοχή των προσώπων και των γεγονότων.

Το μυθιστόρημα του Χέρντορφ είναι ένα αφήγημα δρόμου, με κινηματογραφική οπτική και, σε σημεία, σχεδόν συνειρμική γραφή. Το ιδιότυπο ύφος, με τις σύντομες, κοφτές προτάσεις ως επί το πλείστον, ακολουθεί τη γρήγορη και ασταμάτητη πορεία της Ίζα προς την όποια ελευθερία.

Η αφήγησή της είναι απλή, ημερολογιακή. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι το πιο πολύτιμο αντικείμενο που έχει μαζί της είναι το ημερολόγιό της. Κάποια στιγμή που χρειάζεται να διασχίσει ένα ποτάμι, το μόνο που τη νοιάζει είναι να πάρει όλα τα απαραίτητα μέτρα για να μην πάθει τίποτα το ημερολόγιό της. Αργότερα, σε μια χωματερή, θα βρει μια παλιά μπιζουτιέρα, όπου θα βάλει το ημερολόγιο για να είναι σίγουρη ότι θα είναι απόλυτα ασφαλές. Το ημερολόγιο αντικατοπτρίζει όχι μόνο τον εσωτερικό κόσμο της Ίζα, αλλά και όλα όσα θέλει να κρατάει για τον εαυτό της. Η αλήθεια της ζωής της, η πραγματική αλήθεια της, κρύβεται εκεί μέσα, και συνειδητά επιλέγει να μην τη μοιραστεί με κανέναν.

Στο Βερολίνο, γεια, η Ίζα εμφανίστηκε στον δρόμο του Μάικ και του Τσικ, των δύο νεαρών πρωταγωνιστών του που ζούσαν την εποποιία της εφηβείας μ’ ένα κλεμμένο αυτοκίνητο, επιβάλλοντας την παρουσία της στη ζωή τους για ένα μικρό διάστημα, ωστόσο ο ρόλος της και η επιρροή της είχαν χαρακτήρα καθοριστικό. Σε μια πολύ ενδιαφέρουσα διακειμενική σύνδεση, ξαναδιαβάζουμε στο Εικόνες της μεγάλης σου αγάπης τη σκηνή όπου ο Μάικ και ο Τσικ συνάντησαν την Ίζα, αυτή τη φορά από τη δική της πλευρά και οπτική. Η πανέξυπνη και διορατική Ίζα σχεδόν αμέσως ψυχολογεί τους περιστασιακούς της συνοδοιπόρους, σύντομα αντιλαμβάνεται ότι ο ένας έχει τσιμπηθεί μαζί της, αλλά ξέρει επίσης ότι η πορεία που έχει επιλέξει δεν πρέπει με τίποτα να ανακοπεί. Τους αφήνει πίσω της και συνεχίζει στο ίδιο μοτίβο, γνωρίζοντας ότι το μέλλον της είναι σκοτεινό και αβέβαιο.

Γραμμένο σε πρώτο πρόσωπο, το μυθιστόρημα του Χέρντορφ είναι ένα αφήγημα δρόμου, με κινηματογραφική οπτική και, σε σημεία, σχεδόν συνειρμική γραφή. Το ιδιότυπο ύφος, με τις σύντομες, κοφτές προτάσεις ως επί το πλείστον, ακολουθεί τη γρήγορη και ασταμάτητη πορεία της Ίζα προς την όποια ελευθερία. Ο Χέρντορφ έγραψε την ιστορία της Ίζα λίγο καιρό πριν βάλει τέλος στη ζωή του, και όντας πολύ βαριά άρρωστος και χωρίς καμία ελπίδα ανάρρωσης. Λόγω της εξαιρετικά σοβαρής και δύσκολης κατάστασης της υγείας του, δεν μπόρεσε να ολοκληρώσει το βιβλίο αλλά ούτε και να επιμεληθεί τα ήδη γραμμένα αποσπάσματα. Παρ’ όλα αυτά, το σχετικά σύντομο αφήγημα που είναι τελικά το Εικόνες της μεγάλης σου αγάπης διαθέτει μια ιδιαίτερη γοητεία και, παρά την απλή δομή του, κινείται σε περισσότερα από ένα επίπεδα. Το ένα επίπεδο είναι η πρωτοπρόσωπη αφήγηση της Ίζα, το δεύτερο είναι το πώς προσλαμβάνουμε εμείς, σαν αναγνώστες, τις πληροφορίες που μας δίνει, ένα τρίτο είναι η δεύτερη ανάγνωση ορισμένων περιστατικών τα οποία, αν γυρίσεις πίσω έχοντας γνώση επιπλέον λεπτομερειών για την πρωταγωνίστρια, ίσως και να τα ερμηνεύσεις διαφορετικά.

Με φρεσκάδα, αυθορμητισμό, ωμότητα κάποιες φορές, τρυφερές, ποιητικές παρεμβάσεις αλλά και αναπάντεχες χιουμοριστικές περιγραφές, ο Χέρντορφ στήνει μια σειρά από εικόνες ολοζώντανες, με περιεχόμενο και ουσία. Η εξαιρετική μετάφραση του Απόστολου Στραγαλινού (ο οποίος υπογράφει και το ιδιαίτερα ενδιαφέρον και κατατοπιστικό επίμετρο) αποδίδει με ακρίβεια και συνέπεια όλες αυτές τις εναλλαγές. Οι περιπέτειες της Ίζα διαδέχονται η μία την άλλη σαν στιγμιότυπα, σαν μια σειρά από καρτ ποστάλ οι οποίες εστιάζουν σ’ ένα συγκεκριμένο θέμα ή πρόσωπο κάθε φορά. Άλλωστε και η λέξη «εικόνες» στον τίτλο δεν είναι καθόλου τυχαία επιλογή. Η ηρωίδα του Χέρντορφ θυμίζει αμυδρά –ίσως εσκεμμένα, αλλά μπορεί να είναι και τυχαίο– τη Λίλι από την κλασική ομώνυμη ταινία του 1953. Μοιάζει και λίγο με μια σύγχρονη, ανατρεπτική Ντόροθι, η οποία ωστόσο δεν αναζητά πια τον Μάγο του Οζ και φυσικά δεν πιστεύει ότι «κανένα μέρος δεν είναι σαν το σπίτι σου». Η Ίζα ουσιαστικά δεν έχει σπίτι, ζει στο περιθώριο της κοινωνίας, η οποία είναι εχθρική απέναντι σε κάθε είδους διαφορετικότητα και αρνείται να την αποδεχτεί σαν ισότιμο μέλος εξαιτίας της διαταραχής της. Με την έξοδό της από τον περιορισμό του ιδρύματος και την περιπλάνηση που ακολουθεί, επιχειρεί να ενταχθεί στην κοινωνία με τους δικούς της όρους και τον δικό της τρόπο. «Όταν βγαίνεις από την πόρτα» λέει σε κάποιο σημείο «σε υποδέχεται η καθημερινή πραγματικότητα με όλη της τη ρουτίνα και όλη της τη βρομιά. Όταν βγαίνεις από το παράθυρο, αποδράς σ’ έναν τόπο όμοιο με τον δικό σου εσωτερικό κόσμο».

 

Εικόνες της μεγάλης σου αγάπης
Wofgang Herrndorf
Mετάφραση: Απόστολος Στραγαλινός
Κριτική
150 σελ.
ISBN 978-960-586-201-5
Τιμή: €11,00
001 patakis eshop


 

Τα σχόλια σας

Κάντε το σχόλιο σας, με σύνδεση από το facebook ή συμπληρώστε τα στοιχεία σας, στην παρακάτω φόρμα.

 


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
ΚΡΙΤΙΚΕΣ > ΞΕΝΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ
Tobias Wolff: «Η χαρά του πολεμιστή και άλλα διηγήματα»

Ο Τομπάιας Τζόναθαν Άνσελ Γουλφ, όπως είναι ολόκληρο το όνομά του, γεννήθηκε στο Μπέρμιγχαμ της Αλαμπάμα των ΗΠΑ το 1945. Καίτοι διηγηματογράφος ολκής, αφού έχει συμπεριληφθεί στην τριανδρία των...

ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΕΙΣ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Το μήνυμά σας

Διεύθυνση

Πτολεμαίων 4
(Πλατεία Προσκόπων)
11635 Αθήνα,
Τηλ.-fax: 210.7212307
info@diastixo.gr
ISSN: 2585-2485

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER