A+ A A-

Alejandro Zambra: «Τρόποι να γυρίζεις σπίτι» κριτική του Φίλιππου Φιλίππου

Τρόποι να γυρίζεις σπίτι Alejandro Zambra Μετάφραση Αχιλλέας Κυριακίδης Ίκαρος


«Αντί να ουρλιάζω, γράφω βιβλία», διαβάζουμε στο ένα από τα δύο μότο στην αρχή του βιβλίου Τρόποι να γυρίζεις σπίτι του Χιλιανού Αλεχάνδρο Σάμπρα (Σαντιάγο, 1975), γνωστού στη χώρα μας από το βιβλίο του Μπονσάι (εκδόσεις Πατάκη). Είναι μια φράση του Ρομέν Γκαρί από το αυτοβιογραφικό του βιβλίο Υπόσχεση την αυγή. Από αυτήν ο προσεκτικός αναγνώστης καταλαβαίνει πως έχει μπροστά του ένα αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα και πως ο συγγραφέας μέσω αυτού προσπαθεί να επιβιώσει σ’ έναν άγριο κόσμο ή να ξορκίσει τους δαίμονες που τον κατατρώγουν. Μυθιστόρημα; Και γιατί όχι αναμνήσεις από τη ζωή του; O Σάμπρα αφηγείται γεγονότα της ζωής του, αρχίζοντας από τα παιδικά του χρόνια, οπότε εύκολα μπορούμε να υποθέσουμε πως όσα διαβάζουμε είναι αυτοβιογραφικά: «Μια φορά, χάθηκα. Θα ’μουν έξι ή επτά χρονών».

Κάπως έτσι κυλάει η ροή της αφήγησης: έχουμε μπροστά μας ένα μυθιστόρημα εν εξελίξει και δεν ξέρουμε ποια στοιχεία αποτελούν αναμνήσεις του συγγραφέα και ποια είναι επινοημένες καταστάσεις.

Ωστόσο, το βιβλίο είναι μυθιστόρημα κι αυτό θα φανεί στην πορεία της ανάγνωσης, καθώς ο αφηγητής μιλάει για κάποια πρόσωπα που γνωρίζει, αλλά δεν είναι σε θέση να αναφέρει λεπτομέρειες γι’ αυτά. Αφού δεν τα γνωρίζει καλά. Στην πορεία, σιγά σιγά, αποκαλύπτει τα πραγματικά τους ονόματα, καθώς και την ιδιότητά τους.

Τα πρώτα ονόματα, δηλαδή οι πρώτοι ήρωες του μυθιστορήματος, είναι η Κλάουδια, παιδική φίλη του κεντρικού ήρωα, ο Ραούλ, γείτονας, η Μαγκάλι, η αδελφή του. Ο αφηγητής και η Κλάουδια γνωρίστηκαν τη νύχτα ενός μεγάλου σεισμού, στις 3 Μαρτίου 1985, εποχή που ο δικτάτορας Πινοτσέτ βρίσκεται ακόμα στην εξουσία. Τόπος δράσης είναι μια φτωχική γειτονιά στο Σαντιάγο, την πρωτεύουσα της Χιλής, όπου οι κάτοικοι ζουσαν σ’ ένα καθεστώς ανελευθερίας, κι ο κόσμος βούιζε για τα εγκλήματα και τις βιαιότητες που γίνονταν στη χώρα, η οποία τελούσε υπό κατάσταση πολιορκίας. Ο Ραούλ ζει μόνος του στη γειτονιά, υπάρχει μια φήμη πως είναι χριστιανοδημοκράτης, η Κλάουδια λέει στον αφηγητή να τον προσέχει, εννοεί να τον φροντίζει. Υπάρχει ακόμα η μητέρα της Κλάουδια που είναι καθηγήτρια αγγλικών κι ένας φίλος της, ο Εστέμπαν. Στην πραγματικότητα, ο Ραούλ κρύβεται από το καθεστώς, δεν είναι χριστιανοδημοκράτης αλλά αντίπαλος του καθεστώτος, αυτό το μαθαίνουμε στη συνέχεια. Ο Ραούλ είναι κομμουνιστής κι αυτό αποτελεί σχεδόν έγκλημα, τουλάχιστον στην οικογένεια του αφηγητή η λέξη δεν ακούγεται καλά, είναι ύποπτη, στο άκουσμά της ορισμένοι γελάνε κι άλλοι κουμπώνονται.

Τρόποι να γυρίζεις σπίτι Alejandro Zambra Μετάφραση Αχιλλέας Κυριακίδης Ίκαρος

Στο δεύτερο κεφάλαιο του βιβλίου, ο αναγνώστης για πρώτη φορά πληροφορείται πως όσα έχει διαβάσει αποτελούν τμήμα ενός μυθιστορήματος που γράφεται ακόμα, πως η Κλάουδια είναι ένα πρόσωπο φανταστικό, πως δεν υπάρχει. Υπάρχει όμως η Έμε, η σύντροφος του αφηγητή, ή μάλλον η πρώην σύντροφος, αφού έχουν χωρίσει: σ’ αυτήν οφείλει το θέμα του μυθιστορήματος. Το μυθιστόρημα γράφεται, ο συγγραφέας του προσπαθεί να θυμηθεί την παιδική του ηλικία για να τη βάλει σε αυτό και ενημερώνει σχετικά την Έμε, η οποία τον ρωτάει αν γράφει μια ιστορία αγάπης ή κάτι άλλο, ενώ μαθαίνουμε πως συναντάει την Κλάουδια ύστερα από πολλά χρόνια.

Κάπως έτσι κυλάει η ροή της αφήγησης: έχουμε μπροστά μας ένα μυθιστόρημα εν εξελίξει και δεν ξέρουμε ποια στοιχεία αποτελούν αναμνήσεις του συγγραφέα και ποια είναι επινοημένες καταστάσεις. Στην ουσία, ο Σάμπρα επιχειρεί να μιλήσει για τη Χιλή του Πινοτσέτ, για τα βασανιστήρια, τις εξαφανίσεις πολιτών, τις δολοφονίες, για τον πόνο των θυμάτων, για την αδιαφορία των άλλων πολιτών. Ταυτόχρονα, μυεί τον αναγνώστη στη διαδικασία της γραφής, στο πώς γράφεται ένα μυθιστόρημα, δηλαδή μια επινοημένη ιστορία με φανταστικούς ήρωες. Ακριβώς γι’ αυτό το Τρόποι να γυρίζεις σπίτι έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον και αξίζει τον κόπο να μελετηθεί από εκείνους που συχνάζουν στα σεμινάρια δημιουργικής γραφής για να μάθουν, υποτίθεται, τα μυστικά της συγγραφής πεζογραφημάτων.

Τρόποι να γυρίζεις σπίτι
Alejandro Zambra
Μετάφραση Αχιλλέας Κυριακίδης
Ίκαρος
172 σελ.
ISBN 978-960-572-100-8
Τιμή €13,50
001 patakis eshop

 

Διαβάστε επίσης
ΞΕΝΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ
Λιντί Σαλβέρ: «Μην κλαις» κριτική της Έρικας Αθανασίου

Πόσο εύκολο είναι να γράψεις για την πιο σημαντική ανάμνηση της μητέρας σου, όταν αυτή δεν αφορά εσένα; Όταν αυτό που έχει μείνει κυρίως στη μνήμη της είναι ένα καλοκαίρι πολύ πριν γεννηθείς εσύ, με...

ΞΕΝΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ
Hanya Yanagihara: «Λίγη ζωή» κριτική του Φίλιππου Φιλίππου

Η Χάνια Γιαναγκιχάρα (1975), κάτοικος της Νέας Υόρκης, με πατέρα από τη Χαβάη και μητέρα από την Κορέα, θεωρείται ένα από τα ανερχόμενα αστέρια της αμερικανικής λογοτεχνίας. Εργάστηκε σε περιοδικά...

ΞΕΝΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ
Emir Kusturica: «Ξένος μες στον γάμο» κριτική του Σιδέρη Ντιούδη

Οι σινεφίλ και οι fan του βαλκανικού κινηματογράφου τον γνωρίζουν απ’ το σπουδαίο κινηματογραφικό του έργο και από ταινίες όπως Ο καιρός των Τσιγγάνων, Underground και Μαύρη γάτα – Άσπρος γάτος. O λόγος...

ΦΙΛΙΚΑ SITE

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Email:
Θέμα:
Μήνυμα:

ΠΤΟΛΕΜΑΙΩΝ 4 (ΠΛΑΤΕΙΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ)
11635 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.-FAX: 210-7212307
info@diastixo.gr

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

*  Το email σας:

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

facebook icontwitter icongoogle plus iconpinterest iconyoutube iconrss icon

Με την υποστήριξη του diastixo.gr - Designed by: artspr