Τόμας Μπέρνχαρντ: «Πρόζα»
Τόμας Μπέρνχαρντ: «Πρόζα» κριτική του Ελπιδοφόρου Ιντζέμπελη

Τόμας Μπέρνχαρντ: «Πρόζα»

O Τόμας Μπέρνχαρντ (1931-1989) ήταν μυθιστοριογράφος και θεατρικός συγγραφέας. Γεννήθηκε στο Χέερλεν της Ολλανδίας και έζησε στην Αυστρία. Ήταν νόθο παιδί και δεν γνώρισε τον πατέρα του. Η μητέρα του ξαναπαντρεύτηκε και τον μεγάλωσαν οι παππούδες του από τη δική της πλευρά. Αυτό το γεγονός τον έκανε ατίθασο και στάλθηκε εσώκλειστος σε καθολικό γυμνάσιο, με συνέπεια τη διακοπή των σπουδών του για τρία χρόνια. Δύο υπήρξαν τα σημαντικότερα πρόσωπα που τον επηρέασαν: πρώτα ο παππούς του, ο συγγραφέας Γιοχάνες Φροϊμπίχλερ, που του μετέδωσε την αγάπη του για τη φιλοσοφία και τη μουσική, κι έπειτα η Χέντβιχ Σταβιάνιτσεκ, που ήρθε να πάρει τη θέση της απούσας μητέρας του και τον έφερε σε επαφή με την κοινωνία της Βιέννης και τον συγγραφικό κόσμο.

Μια ακόμη δυσκολία του Μπέρνχαρντ ήταν η εύθραυστη υγεία του – υπέφερε από αναπνευστικά προβλήματα. Παρ’ όλα αυτά, εργαζόταν πολύ σκληρά. Τα τραυματικά γεγονότα της ζωής του έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση τόσο του χαρακτήρα του, όσο και της συγγραφικής του ταυτότητας. Ο Μπέρνχαρντ δεν ασκούσε κριτική μόνο στην καθημερινότητα, αλλά είχε το θάρρος να κατακρίνει και πράγματα που έβλεπε διαφορετικά και δεν τα κατανοούσαν οι συνάνθρωποί του. Η θεματολογία του περιστρέφεται γύρω από την τραγικότητα της ύπαρξης, της ανθρώπινης φύσης, τη μοναξιά, την απομόνωση, την αυτοκαταστροφή, τον πόνο και τον θάνατο. «Το θέμα μου είναι ο θάνατος, επειδή η ζωή είναι το θέμα μου», συνήθιζε να λέει. «Είμαστε όλοι πλάσματα της αγωνίας».

Με όπλο τον μονόλογο ή την παραληρηματική και αντισυμβατική αφήγηση, ο Τόμας Μπέρνχαρντ κάνει την ανάγνωση συναρπαστική. Δίκαια ο διάσημος κριτικός Μαρσέλ-Ράιχ Ρανίτσκι σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Die Zeit δεν δίστασε να τον τοποθετήσει ανάμεσα στους Βόλφγκανγκ Κέπεν και Γκίντερ Γκρας, την τριάδα των σημαντικότερων γερμανόφωνων δημιουργών μετά το 1945.

Η Πρόζα περιέχει διηγήματα που είναι γραμμένα με πρωτότυπο τρόπο και λόγο αυτοσαρκαστικό. Ο Μπέρνχαρντ μας εισάγει σε μια διαφορετική γραφή, δείχνοντας ότι ξέρει να κινεί τέλεια τα νήματα της πλοκής του κάθε διηγήματος. Στο διήγημα «Δυο παιδαγωγοί» μας θέτει τους προβληματισμούς του εκπαιδευτικού συζητώντας με έναν υποθετικό συνάδελφό του, ζητώντας να κατανοήσει τη διαφορετικότητα της σκέψης του και να καταλάβουν οι άλλοι την ιδιαιτερότητά του, ότι δεν μπορεί να κοιμηθεί και μένει άυπνος. «Η τραγιάσκα» είναι, κατά τη γνώμη μου, μια ευφυέστατη ιστορία. Κάποιος βρίσκει μια τραγιάσκα και αναρωτιέται ποιανού να είναι. Μέσα από το ψάξιμο του αφηγητή γνωρίζουμε τον μικρόκοσμο που φορά τραγιάσκα. Στην ιστορία «Είναι τραγωδία; Είναι κωμωδία;», ένας φοιτητής Ιατρικής που απεχθάνεται το θέατρο, γράφει μια μελέτη γι’ αυτό. Στο διήγημα «Γιάουρεκ» περιγράφει τον εργάτη που πνίγεται μέσα στο εργασιακό περιβάλλον. Στο «Έγκλημα του γιου ενός εμπόρου από το Ίνσμπρουκ» κυριαρχεί η μορφή ενός ανήμπορου γιου, που λόγω της αναπηρίας του και της αδιαφορίας της οικογένειάς του οδηγείται στην αυτοκαταστροφή.

Στα διηγήματα, οι ήρωές του είναι καθημερινοί άνθρωποι που φτάνουν στα όρια των αντοχών τους. Με όπλο τον μονόλογο ή την παραληρηματική και αντισυμβατική αφήγηση, ο Τόμας Μπέρνχαρντ κάνει την ανάγνωση συναρπαστική. Δίκαια ο διάσημος κριτικός Μαρσέλ-Ράιχ Ρανίτσκι σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Die Zeit δεν δίστασε να τον τοποθετήσει ανάμεσα στους Βόλφγκανγκ Κέπεν και Γκίντερ Γκρας, την τριάδα των σημαντικότερων γερμανόφωνων δημιουργών μετά το 1945.

Πρόζα
Thomas Bernhard
μετάφραση – επίμετρο: Βασίλης Τσαλής
Κριτική
128 σελ.
Τιμή € 9,00

Βρείτε το εδώ.


 

Τα σχόλια σας

Κάντε το σχόλιο σας, με σύνδεση από το facebook ή συμπληρώστε τα στοιχεία σας, στην παρακάτω φόρμα.

 


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
ΚΡΙΤΙΚΕΣ > ΞΕΝΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ
George Saunders: «Λήθη και Λίνκολν»

«Η μορφή και το ύφος αυτού του εντελώς πρωτότυπου μυθιστορήματος αποκαλύπτει μια πνευματώδη και έντονα συγκινητική αφήγηση. Η ιστορία με τις στοιχειωμένες ψυχές στη μεταθανάτια ζωή του νεαρού γιου του...

ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΕΙΣ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Το μήνυμά σας

Διεύθυνση

Πτολεμαίων 4
(Πλατεία Προσκόπων)
11635 Αθήνα,
Τηλ.-fax: 210.7212307
info@diastixo.gr
ISSN: 2585-2485

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

Εγγραφείτε τώρα στο newsletter μας και μάθετε πρώτοι τα τελευταία νέα για το βιβλίο και για τις τέχνες.

 

Το email σας: