A+ A A-

Γιάννης Κολοκοτρώνης: «Με το βλέμμα και τη σκέψη» κριτική της Ανθούλας Δανιήλ

Γιάννης Κολοκοτρώνης: «Με το βλέμμα και τη σκέψη» κριτική της Ανθούλας Δανιήλ
Ο Γιάννης Κολοκοτρώνης είναι καθηγητής Ιστορίας της Τέχνης στην Αρχιτεκτονική Σχολή Ξάνθης. Το νέο βιβλίο του, με τον τίτλο Με το βλέμμα και τη σκέψη, συνιστά σύνοψη της σύγχρονης τέχνης. Περιλαμβάνει «Κείμενα για την τέχνη και τους καλλιτέχνες», καλλιτεχνικά-εικαστικά γεγονότα της εποχής μας, συγκεκριμένα του χρονικού διαστήματος 1987-2014, οπότε το βιβλίο αυτό έρχεται ως συμπλήρωμα και προέκταση του παλαιότερου, Νέα ελληνική τέχνη 1974-2004, και επιπλέον καλύπτει ένα βιβλιογραφικό κενό, για μια περίοδο για την οποία δεν έχει γραφτεί κάτι συστηματικά. Ακόμα, πρέπει να πούμε ότι ο συγγραφέας δεν αφήνει ανεκμετάλλευτες τις ευκαιρίες για να ανατρέξει στο παρελθόν και να κάνει αναφορές σε όλη την εικαστική Ιστορία, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, οπότε τα παλαιά συνδέονται με τα καινούρια και τα καινούρια, είτε το θέλουν είτε όχι, δείχνουν τον βαθμό σύγκλισης ή απόκλισης από τα παλαιά.

Η μεγαλοφυής και αριστουργηματική Αρχαιότητα, πρότυπο για όλες τις επόμενες εποχές, ο Δυτικός Μεσαίωνας και ο Βυζαντινός με τη χριστιανική τέχνη, η εκθαμβωτική Αναγέννηση, οι «αντάρτες» των νεότερων χρόνων, οι μοντέρνοι και οι σύγχρονοι, οι επικαιρικοί, όλοι έχουν τη θέση τους στο βιβλίο με σημείο εκκίνησης το παρόν. Πρέπει να τονιστεί ότι δεν υπάρχει καλλιτεχνική κίνηση ή είδος, με το οποίο να μην έχει ασχοληθεί ο Κολοκοτρώνης και να μην του έχει δώσει τη σημασία που του πρέπει ανεξάρτητα από το αν είναι επιχρωματισμένος καμβάς ή μεγαλοπρεπές μάρμαρο ή ταπεινός πηλός ή μπρουτάλ μέταλλο ή αγνό ξύλο ή ευτελές πλαστικό ή ακόμα και «σκουπίδια». Όλα στην κατηγορία τους και υπό το πνεύμα της εποχής και του ρεύματος, στο οποίο εντάσσονται, τα πάντα, από τα πιο «συντηρητικά» έως τα πιο «μοντέρνα», έχουν τη θέση τους. Και πρέπει να τονιστεί ότι το έργο των καλλιτεχνών που πέφτει στα χέρια του Κολοκοτρώνη αντιμετωπίζεται με υπευθυνότητα, σοβαρότητα και, κυρίως, με αγάπη, προσόν απαραίτητο, κατά τον Γιώργο Σεφέρη, που προέτρεπε τους θεωρητικούς να διδάξουν στο κοινό συναισθηματική δεκτικότητα, χωρίς προκαταλήψεις.

 

Εμφανίσεις: 1633

Περισσότερα...

Βάσω Μπαρμπούση: «Η τέχνη του χορού στην Ελλάδα τον 20ό αιώνα» κριτική της Ανθούλας Δανιήλ

texni xorou
«εστί δε και τα των αρχαίων δημιουργών αγάλματα της παλαιάς ορχήσεως λείψανα» (Αθήναιος)

Όρχηση. Χορός. Οι αρχαίοι Έλληνες τον είχαν σε μεγάλη εκτίμηση. Προστάτις του ήταν η Μούσα Τερψιχόρη, θυγατέρα του Δία και της Μνημοσύνης. Μαζί με τις υπόλοιπες οκτώ αδελφές της βρισκόταν κάτω από την μπαγκέτα του Μουσηγέτη Απόλλωνα. Η θέση της ήταν περίοπτη γιατί, όπως πίστευαν, ο χορός είναι καλλιτεχνική έκφραση με βαθιές ρίζες σε ανθρωπολογικά, εθνολογικά, ψυχολογικά και άλλα ενορμήματα, διαμορφώνει τον χαρακτήρα, επηρεάζει συμπεριφορές, παιδαγωγεί τους πολίτες. Και γενικώς αυτός είναι ο στόχος των Τεχνών και γι' αυτό ήταν μέρος του εκπαιδευτικού προγράμματος των Αρχαίων. Ο χορός ως καλλιτεχνική έκφραση διακλαδίζεται στον χορό όπως τον ξέρουμε (μπαλέτο ή διασκέδαση) αλλά και στην ομάδα χορευτών –ανδρών και γυναικών– οι οποίοι συμμετέχουν ως ενιαίο σύνολο στο αρχαίο δράμα. Λόγω και αυτής της ιδιότητάς της η Τερψιχόρη θεωρείται και μούσα των χορικών του δράματος. Το όνομά της πάντως οφείλεται στην τέρψη που γεννά ο χορός.

Στον χορό, λοιπόν, είναι αφιερωμένο το βιβλίο της Βάσως Μπαρμπούση Η τέχνη του χορού στην Ελλάδα τον 20ό αιώνα, στο οποίο εκτίθεται με πάσα λεπτομέρεια η εξέλιξη του είδους, με συχνές βεβαίως αναφορές στις μεγάλες μορφές που άφησαν ανεξίτηλο το στίγμα τους στο διεθνές καλλιτεχνικό πεδίο.

 

Εμφανίσεις: 1427

Περισσότερα...

Συλλογικό έργο: «Η ελάχιστη δομή» κριτική της Ανθούλας Δανιήλ

Συλλογικό έργο: «Η ελάχιστη δομή» κριτική της Ανθούλας Δανιήλ
«Η Ελλάδα για την οποία μιλάμε στα έργα μας βρίσκεται στα όνειρά μας». (Μάνος Χατζιδάκις)

Μια έκθεση εικαστικών και αρχιτεκτόνων πριν από λίγο καιρό κατέληξε σε ένα βιβλίο, στο οποίο έγκριτα μέλη της εικαστικής και της αρχιτεκτονικής οικογένειας καταθέτουν την άποψή τους πάνω στην ελάχιστη δομή, τίτλος της έκθεσης και του βιβλίου, με διευκρινιστικό ετερότιτλο «Σκηνές της καλύβας». Οι διαπρεπείς συντάκτες των κειμένων, σχεδόν κατά κανόνα αρχίζουν από τον Heidegger, αναφέρονται σε πίνακες ζωγραφικής, κινηματογραφικές ταινίες, κείμενα και άλλους φιλοσόφους. Σκοπός τους να εξηγήσουν την ελάχιστη δομή –την καλύβα– όπως αυτή από την εποχή της Αναγέννησης αναφέρεται. Ο άνθρωπος κατοικούσε σε μια καλύβα στο δάσος και σήμερα πια, στις μοντέρνες μεγαλουπόλεις, σε πολυώροφα κτίσματα από γυαλί και σίδερο, κατοικίες μηχανές, απόμακρες και αφύσικες, σαν μια υποδήλωση της απόστασης που τον χωρίζει από το φυσικό περιβάλλον και τονίζει το αδύνατο της επιστροφής.

Επιμελητής αυτού του πολυσυλλεκτικού τόμου είναι ο –πρώτος τη τάξει συγγραφέας– Αποστόλης Αρτινός, ο οποίος υπογράφει και το πρώτο κείμενο, «Η ετεροτοπία της καλύβας». Κατ' αρχάς πρέπει να ορίσουμε την έννοια της «ετεροτοπίας» ως κάτι ανάλογο της πλατωνικής ουτοπίας. Από αυτήν ορμώμενος ο Michel Foucault εγέννησε την «ετεροτοπία», τον τόπο αλλού, υπαρκτό και συγχρόνως μη υπαρκτό. Και ο μεν Πλάτων εννοούσε τον μη υπαρκτό, αν και γεννήτορα του υπαρκτού, του πραγματικού, «απεικάσματος» και κακέκτυπου του μη υπαρκτού ιδεατού άλλου. Το πράγμα για να κατανοηθεί θέλει εμβριθή σε βάθος ανάλυση. Ας αρκεστούμε για την ώρα στον τόπο που δεν είναι αυτός, ο αστικός χώρος, που μας περιβάλλει.

 

Εμφανίσεις: 1435

Περισσότερα...

ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ: ΞΗΜΕΡΩΝΕΙ κριτική της Ζωής Σαμαρά

ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ: ΞΗΜΕΡΩΝΕΙ κριτική της Ζωής Σαμαρά
Ο Νίκος Καζαντζάκης είναι 132 χρονών σήμερα. Πώς όμως μπορούμε να μετράμε τα χρόνια ενός θνητού που έχει κατακτήσει την αθανασία; Και αυτή η πορεία προς την αθανασία άρχισε νωρίς. Ο Καζαντζάκης πρωτοεμφανίζεται στα γράμματα στα 23 του και γράφει την ίδια χρονιά τρία βιβλία, τρία διαφορετικά λογοτεχνικά είδη –δοκίμιο, μυθιστόρημα, δράμα–, με βασικό κοινό χαρακτηριστικό τον στοχασμό. Συνεχίζει την παράδοση του Διαφωτισμού, ανανεώνει τα είδη λόγου που διακονεί, με άνοιγμα στη φιλοσοφική σκέψη και τον κοινωνικό προβληματισμό.

Φαντάζομαι ότι όλοι οι αναγνώστες του Καζαντζάκη νιώθουμε δέος όταν πιάνουμε στα χέρια μας ένα έργο του που κυκλοφορεί πρώτη φορά σε μορφή βιβλίου πάνω από έναν αιώνα μετά τη συγγραφή του. Δύο χαρακτηριστικά τραβούν την προσοχή μου· και τα δύο δείχνουν τον πλούτο των γνώσεων του νεαρού συγγραφέα. Κατ' αρχάς, αν και το έργο βασίζεται στον στοχασμό, ο Καζαντζάκης έχει ήδη μια αξιοθαύμαστη οικειότητα με τους κανόνες της δραματικής γραφής. Και όμως, όπως εξομολογείται σε επιστολή του στον διευθυντή του περιοδικού Πινακοθήκη, Δημήτριο Καλογερόπουλο, ελάχιστες φορές είχε πάει στο θέατρο. Συναντούμε δε και κάτι άλλο, ακόμη πιο εντυπωσιακό για έναν νεαρό συγγραφέα, το έργο βρίσκεται στο σταυροδρόμι της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας.

Στην ίδια επιστολή γράφει: «Παρετήρησα όταν έγραφα ότι άκουα τα πρόσωπα εις τα οποία έθετα τας σκέψεις μου αλλά δεν τα έβλεπα. Μέσα μου εσχηματιζόταν όλος ο διάλογος, όλος ο ειρμός των σκέψεων, όλη η ψυχολογική σειρά των παραστάσεων – αλλά τας κινήσεις των προσώπων, τους πηγαινοερχομούς των, την έκφρασή των ακόμη δεν έβλεπα».

 

Εμφανίσεις: 1294

Περισσότερα...

ΚΑΙΤΗ ΒΑΣΙΛΑΚΟΥ: ΣΙΜΟΝ κριτική της Καίτης Διαμαντάκου

ΚΑΙΤΗ ΒΑΣΙΛΑΚΟΥ: ΣΙΜΟΝ κριτική της Καίτης Διαμαντάκου
Γνώρισα αρχικά την Καίτη Βασιλάκου μονομερώς ως αναγνώστης, μονόδρομα ως άγνωστος αποδέκτης του θεατρικού μηνύματός της και διαμεσολαβημένα, μέσα από τον μυθοπλασιακό λόγο της και τα μυθοπλασιακά προσωπεία της στο πρώτο θεατρικό της έργο, το Σιμόν. Τη γνώρισα στην καμπή μιας προσωπικής διαδρομής, που φαίνεται να οδηγεί από την πεζογραφία στην ποίηση και από κει στο θέατρο, σε μια συστηματική και ζωτική για την ίδια –καθώς φαίνεται– αναζήτηση του Εαυτού και του Άλλου μέσα από τους ταχείς και συμπυκνωμένους δρόμους της τέχνης του λόγου.

Με αυτή την ιδιότητα, ως ένας περισσότερο ή λιγότερο αναμενόμενος, εγγεγραμμένος, επαρκής ή ιδανικός αναγνώστης (για να θυμηθούμε ορισμένες κατηγοριοποιήσεις του αναγνώστη από τη νεότερη θεωρία της πρόσληψης), ο οποίος, ως τρίτος πόλος, ολοκληρώνει την επικοινωνιακή διαδικασία που οικοδομήθηκε από την αποστολέα του μηνύματος και το ίδιο το μήνυμα, γράφω το κείμενο αυτό έχοντας απόλυτη επίγνωση ότι η δική μου ανάγνωση είναι και θα παραμείνει ένα μικρό, ασήμαντο λιθαράκι στο ερμηνευτικό ψηφιδωτό που έχει ήδη αρχίσει να συντίθεται και θα συνεχίσει να συντίθεται από τις άλλες αναγνώσεις του συγγραφικού μηνύματος της Καίτης Βασιλάκου. Είτε αυτό το μήνυμα παραμείνει σε επίπεδο δραματικού κειμένου, είτε αυτό περάσει και μετουσιωθεί –πράγμα που εύχομαι θερμά– στο επίπεδο του σκηνικού κειμένου, γίνει δηλαδή θεατρική παράσταση, ένα νέο «μήνυμα» με ιδιαίτερο, πιο σύνθετο ακόμη κώδικα, με πρόσθετους αποστολείς τον σκηνοθέτη και τους άλλους θεατρικούς συντελεστές, και με πρόσθετους, ακόμη πιο περίεργους και απαιτητικούς αποδέκτες, τους θεατές.

 

Εμφανίσεις: 1546

Περισσότερα...

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Email:
Θέμα:
Μήνυμα:

ΠΤΟΛΕΜΑΙΩΝ 4 (ΠΛΑΤΕΙΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ)
11635 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.-FAX: 210-7212307
info@diastixo.gr

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

*  Το email σας:

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

facebook icontwitter icongoogle plus iconpinterest iconyoutube iconrss icon

Με την υποστήριξη του diastixo.gr - Designed by: artspr