Δημήτρης Λαμπρέλλης: «Ποιήματα»
Δημήτρης Λαμπρέλλης: «Ποιήματα» κριτική της Ελένης Χωρεάνθη

Δημήτρης Λαμπρέλλης: «Ποιήματα»

Πρώτη φορά έρχομαι σε επαφή με το ποιητικό έργο του σημαντικού ποιητή και σπουδαίου επιστήμονα Δημήτρη Λαμπρέλλη. Είναι καθηγητής φιλοσοφίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, έχει και πολλές άλλες σημαντικές δραστηριότητες: είναι κριτικός λογοτεχνίας, Διευθυντής της σειράς Θεύθ/Λογοτεχνική Βιβλιοθήκη των εκδόσεων Ρώμη, έχει εκδώσει δεκαπέντε βιβλία φιλοσοφικά, τέσσερα λευκώματα φωτογραφιών, μάλιστα κάποιες φωτογραφίες του έχουν διακριθεί. Ωστόσο, πέρα και πάνω από όλα είναι πρωτίστως ποιητής. Αυτό φαίνεται από την πρώτη φράση στο σύντομο βιογραφικό του σημείωμα, ένας ιδιότυπος φιλόσοφος ποιητής.

Από το 1982 έχει εκδώσει οκτώ αξιόλογες ποιητικές συλλογές που περιλαμβάνουν στο σύνολό τους 112 ολιγόστιχα ποιήματα. Στο πρόσφατο ποιητικό βιβλίο του με τίτλο Ποιήματα έχει συμπεριλάβει οκτώ ποιητικές συλλογές, το σύνολο, προφανώς, των συλλογών ποιημάτων του που έχουν δει το φως της δημοσιότητας από το 1982 ίσαμε το 2015 και καλύπτουν ένα διάστημα 33 ετών.

Σε κάθε τέσσερα χρόνια αντιστοιχεί μια ποιητική συλλογή και 14 καλοδουλεμένα, πολύ συνεκτικά ποιήματα, κατά μέσον όρο, σε κάθε μία, πράγμα που σημαίνει πως ο ποιητής είναι ολιγογράφος ή πολύ επιλεκτικός – μπορεί να συμβαίνουν και τα δύο. Έτσι εξηγείται και η δυσκολία να ξεκλειδώσει κανείς τις θύρες πρόσβασης σε μια αινιγματική, υπαινικτική ποίηση όχι και τόσο προσβάσιμη, ακόμα και στον επαρκή αναγνώστη, λόγω της φιλοσοφικής θεώρησης και της ελλειπτικής διαχείρισης των θεμάτων που τον απασχολούν και του τρόπου που μετουσιώνει ποιητικά τις όποιες απόψεις του.

Από το πρώτο ποίημα διαφαίνεται η σχέση που έχει ο ποιητής με τη φύση και η σχέση της ποίησής του με την απεικόνιση της φύσης, η φωτογραφική απόδοσή της ποιητικά, όσο και η χαρακτηριστική ιδιοτυπία και ιδιομορφία του ποιητικού του λόγου. Η πρώτη λέξη είναι: «Η φωτογραφία».

«Η φωτογραφία της διάσημης Renata Tebaldi μας βοήθησε…» γράφει σχεδόν εισαγωγικά, γεγονός που σηματοδοτεί και εισάγει στο περιεχόμενο της ποίησής του.

Εκ πρώτης αναγνώσεως δεικνύει, μάλλον καταδεικνύει, τη σχέση ποίησης και φωτογραφίας, φωτογραφίας και ποίησης, δεδομένου ότι η φωτογράφιση λογικά προηγείται της ποιητικής μεταφοράς της εικόνας από τη φύση σε εικονικό τοπίο λόγου και δη υπαινικτικού ποιητικού λόγου.

Ζωγραφεί με παιγνιώδη φαινομενικά τρόπο μορφές και εικόνες ιλαροτραγικές, φιγούρες εύθραυστες με καυστική ειρωνεία και κρυμμένο χιούμορ. Δημιουργεί ένα δικό του, ξεχωριστό, ιδιόμορφο, εύρυθμο, πολυεπίπεδο ποιητικό σύμπαν που λειτουργεί με τους δικούς του όρους και κανόνες και σε σχέση με τα προσωπικά του ποιητικά βιώματα και σύμβολα.

Μέσα σε λίγους στίχους συναντώνται διαχρονικά εποχές, καταστάσεις, γεγονότα και πρόσωπα είτε με ίδια χαρακτηριστικά είτε με εντελώς διαφορετικά. Συμβαίνει, ωστόσο, να συμπλέκονται, να συναποδέχονται, να βρίσκουν αναγκαίες ισορροπίες, να συνυπάρχουν και να συμβιούν έτσι ώστε να δημιουργούνται πολλαπλές εικόνες οπτικές και ακουστικές που οδηγούν σε αισθητικό αποτέλεσμα, ποιητικό μόρφωμα, ποιητικό γεγονός, ποίημα:

 «Άνοδος»
[Από την ενότητα «Η εμμονή του ίχνους»]

Τα παγοθραυστικά πλήττουν
την επιείκεια των οδηγών
Οι επιβάτες δεν ομιλούν
θυμίζουν την ιστορία
του Ματθία από την wolf
με φθηνή κλωστή
στα μαξιλάρια του Αριστοφάνη
Το παράθυρο ανοίγει χαμηλά χωρίς ενδείξεις
Μια σινδόνη
με μεντεσέδες στα κόκκινα χείλη
έρχεται
Στο παλαιοπωλείο
Νύχτα στις πόρτες ο ταμίας
αγγίζει ψάρια ασκεί τη φαρμακεία.
Επάνω αιωρούνται δύο μήλα

Στο όργανο εμπρός έμειναν ελάχιστα πλήκτρα
πλήκτρα πτηνόμορφα
που κρούει η Ηλέκτρα
αρχή Ηλέκτρα αργή.

Ακόμα και η διάταξη των στίχων δεν είναι τυχαία. Ο ποιητής με τον τρόπο αυτό, εγνωσμένα, αναμειγνύει τα πάντα με διαβαθμίσεις, δίνοντας στο κάθε τι ξεχωριστή θέση σε χώρο όπου συνυπάρχουν και συμβιούν αρμονικά(;) ετερόκλητα στοιχεία που καλύπτουν ευρύ φάσμα μιας ολωσδιόλου εικονικής πραγματικότητας.
Δημήτρης Λαμπρέλλης: «Ποιήματα» κριτική της Ελένης Χωρεάνθη

Άλλο ένα δείγμα ποιητικής γραφής όπου η πραγματικότητα παίρνει διαστάσεις και οδηγεί στον χώρο του υπέρλογου, του εξωφρενικού φαινομένου, που κι αυτό είναι στο επίπεδο του εκείθεν του υπέρλογου, στο επίπεδο του παραλόγου. Πρόκειται για κατεξοχήν σουρεαλιστική ποίηση:

«Διάλειμμα»

Περίλυπα προβάλλουν τα ερπετά
στο θέατρο που έστησε η Τισιφόνη.
Στο διάλειμμα
Ένας θεατής
θυμήθηκε τα μάτια του.
Δύο ξεχασμένα πλοία.
Γεμάτα νάρκες στο λιμάνι.

Όσο περισσότερο γνωρίζω τον ποιητή από τον ιδιόρρυθμο και ιδιοφυή ποιητικό τρόπο έκφρασης, τόσο περισσότερο με πείθει ότι «ποντάρει» στην αντοχή και την ικανότητα του αναγνώστη/μελετητή του να βρει ατραπούς επικοινωνίας με τον ίδιο και με τα υλικά δομής της ποίησής του. Πως απαιτεί να κατανοήσει μια αδρή εικονιστική παράσταση της ποιητικής του πραγματικότητας. Που σημαίνει, για να κατανοήσει το μήνυμα ή τα μηνύματα που «κομίζει εις την τέχνην» χρειάζεται να αντιμετωπίσει σαν εικόνα, σαν ζωγραφιά ορθότερα, κάθε ένα χωριστά και όλα μαζί τα ποιητικά μέρη, κάτι που δεν απέχει διόλου από την πιστή αναπαραγωγή και αναπαράσταση της σύγχρονης συγκεχυμένης, αποδιοργανωμένης, μη αναγνωρίσιμης κοινωνικά, ιδεολογικά, πολιτικά πραγματικότητας. Μιας κοινωνίας ξεχαρβαλωμένης, διαλυμένης με ασαφείς προδιαγραφές, προβληματική:

«Ενδυμίων»

Στο δωμάτιο
δίχως καθόλου φως
σκοτείνιασε και ο πηλός αυτός
Απέναντι
τα ψάρια πάλι τα έθαψε ο γιαλός
Κι εγώ
καθηλωμένος και μοναχικός
είμαι ο Ενδυμίων δυστυχώς.

Ο ποιητής βλέπει τη σύγχρονη πραγματικότητα μέσα από το κάτοπτρο του μύθου και της ιστορίας σαν μια ζωγραφιά πάνω σ’ ένα τεράστιο ταμπλό με όλες τις «αποχρώσεις», όχι μόνο του «γκρι» αλλά όλων των χρωμάτων της ίριδας, ένα ταμπλό απλωμένο ίσαμε τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα. Αλλά και σαν μια θεατρική σκηνή όπου συνέχεια «ανεβαίνουν και κατεβαίνουν» τραγωδίες αρχαίες και σύγχρονα μικρά καθημερινά δράματα, κωμικοτραγικές ανθρώπινες ιστορίες που εικονίζουν μια ανθρωπογεωγραφία αχαρτογράφητη ακόμα:

«Η γιορτή»

Στο πανηγύρι της Τρελής
ο ήλιος μ’ είχε δέσει
Τα άλογα που λύθηκαν
δεν κάλπαζαν
Μ’ ένα λεπίδι χόρευαν
κι ανάβλυζε αιμάτινο το κύμα
Μ’ ένα λεπίδι έτρεχαν
μήπως και κόψουνε το νήμα

Μέσα σε λίγους στίχους συναντώνται διαχρονικά εποχές, καταστάσεις, γεγονότα και πρόσωπα είτε με ίδια χαρακτηριστικά είτε με εντελώς διαφορετικά. Συμβαίνει, ωστόσο, να συμπλέκονται, να συναποδέχονται, να βρίσκουν αναγκαίες ισορροπίες, να συνυπάρχουν και να συμβιούν έτσι ώστε να δημιουργούνται πολλαπλές εικόνες οπτικές και ακουστικές που οδηγούν σε αισθητικό αποτέλεσμα, ποιητικό μόρφωμα.


Σημαντικό ρόλο στην ποίηση του Δημήτρη Λαμπρέλλη κρατάει η φύση σε όλα τα φανερώματά της, την οποία, πέρα από την ποιητική προσέγγιση και απόδοσή της, τη φωτογραφίζει, αποτυπώνει στιγμές της «ζωντανά» – ο ποιητής ασχολείται σοβαρά και με τη φωτογραφία. Ένα ακόμα μικρό δείγμα της ποιητικής τέχνης και τεχνικής του:

«Επέτειος»
(ή η αποκαθήλωση)

Σαράντα μέρες πριν το χθες
τα στάχυα
των ονείρων
ουρλιάζουνε
στις θημωνιές

Κι εγώ
σας λέω
πως μέσα στον ύπνο τους
τους καίω
Καίω και αυτούς που νοίκιασε ο θάνατος
κι ο κόσμος τους φωνάζει θεριστές.

Σήμερα
στο φαρμακείο
τις γυάλινες τις φίλες μου
μία μία με προσοχή τις εξετάζω
Κι ύστερα τις κάνω θρύψαλα
Μέσα στις τσέπες σας έρχομαι και τις αδειάζω

Ζωγραφεί με παιγνιώδη φαινομενικά τρόπο μορφές και εικόνες ιλαροτραγικές, φιγούρες εύθραυστες με καυστική ειρωνεία και κρυμμένο χιούμορ. Δημιουργεί ένα δικό του, ξεχωριστό, ιδιόμορφο, εύρυθμο, πολυεπίπεδο ποιητικό σύμπαν που λειτουργεί με τους δικούς του όρους και κανόνες και σε σχέση με τα προσωπικά του ποιητικά βιώματα και σύμβολα.

 

Ποιήματα
Το βιβλίο συνοδεύεται από cd με τίτλο «Ελιά» που περιλαμβάνει μελοποιημένα ποιήματα του Δημήτρη Λαμπρέλλη σε μουσική του Θάνου Παπανικολάου
Δημήτρης Λαμπρέλλης
Ρώμη
280 σελ.
ISBN 978-618-5140-39-7
Τιμή: €20,00
001 patakis eshop


 

Τα σχόλια σας

Κάντε το σχόλιο σας, με σύνδεση από το facebook ή συμπληρώστε τα στοιχεία σας, στην παρακάτω φόρμα.

 


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
ΚΡΙΤΙΚΕΣ > ΠΟΙΗΣΗ
Ευτυχία-Αλεξάνδρα Λουκίδου: «Αφόρετα θαύματα»

Η γνωριμία με το έργο ενός αληθινού ποιητή προσφέρει εμπειρίες, στοχασμούς και αισθήματα που βαθαίνουν τη συνείδηση που έχουμε όχι μόνο για τη δική του αλλά και για τη δική μας παρουσία στον κόσμο....

ΚΡΙΤΙΚΕΣ > ΠΟΙΗΣΗ
Δημήτρης Χαρίτος: «Τα τριακόσια εξήντα πέντε και το ένα για τα δίσεχτα χρόνια»

«-Μα για ποιον γράφουμε ποιήματα;-Για τους νεκρούς, του απαντώ με πείσμα» Όταν άρχισα να διαβάζω το βιβλίο του Δημήτρη Χαρίτου είπα να τσακίσω τις σελίδες με τα ποιήματα που μου άρεσαν, που μου έλεγαν...

ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΕΙΣ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Το μήνυμά σας

Διεύθυνση

Πτολεμαίων 4
(Πλατεία Προσκόπων)
11635 Αθήνα,
Τηλ.-fax: 210.7212307
info@diastixo.gr
ISSN: 2585-2485

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

Εγγραφείτε τώρα στο newsletter μας και μάθετε πρώτοι τα τελευταία νέα για το βιβλίο και για τις τέχνες.

 

Το email σας: