A+ A A-

ΣΥΡΕ ΚΑΛΕ ΤΗΝ ΑΛΥΣΟΝ

του Ιγνάτη Χουβαρδά

Το μικρό βιβλίο της Γλυκερίας Μπασδέκη Σύρε καλέ την άλυσον ακολουθεί τη συνήθεια των καταστασιακών να εγγράφουν τον ψυχισμό τους την ίδια χρονική στιγμή που αυτός κινείται και βρίσκει τις αναλογίες του με το περίγραμμα της πόλης. Εδώ πόλη είναι οι ανωφέρειες κι οι κατωφέρειες του χρόνου, το πνεύμα στιλπνό μοιάζει για μια στιγμή να σωματοποιείται στα στενά όρια του βιβλίου, πριν ξαναπετάξει υγρό και τοξικό στο μενεξελί βάθος ενός ονειρικού κόσμου. Το κάθε ποίημα είναι ριγωτό, αρωματικό, αλκοολούχο, παραισθησιογόνο. Η παιγνιώδης υφή του στίχου αποδίδει τιμές στον ποιητή Βασίλη Στεριάδη. Η Μπασδέκη δείχνει να ευφυολογεί, να κάνει μαύρο χιούμορ, να στήνει χαριτωμένες φάρσες. Αυτό είναι η απόληξη μιας βαθιάς ζύμωσης σ’ έναν ίλιγγο όπου το πνεύμα μεθάει, γίνεται οινόπνευμα.

Η κάμερα ολοένα στραμμένη προς τα πίσω, στην ατμόσφαιρα της δεκαετίας του ’80, σε μια παρέα παιδιών που γαλουχήθηκαν από την έντονη και υποβλητική παρουσία του ποιητή Νίκου Καρούζου. Μέσα στη νύχτα η έμπνευση περίσσευε κι η δοκιμή μιας εμπλοκής στην αναδιοργάνωση του κόσμου με όρους καθαρά ποιητικούς έμοιαζε εφικτή. Η Μπασδέκη είναι μέλος αυτής της μυστικής φιλικής εταιρείας, κουβαλά έναν όρκο που τη χάραξε και τον τηρεί κατά γράμμα. Η ζωή έμοιαζε με μια πρόσκληση σ’ ένα θαύμα, το ζητούμενο ήταν να βρεθεί ο τρόπος για να βιωθεί αυτό το όνειρο. Η Μπασδέκη έρχεται αναλλοίωτη από εκείνη την εποχή, διαθέτει μια δυναμική όξινη, διαπεραστική, αντιστρέφει το βάρος των πραγμάτων, διακωμωδεί τον εφιάλτη, τον καλοπιάνει, τον μεταμορφώνει σε ύλη που πλάθεται, που υπακούει στην αιτιότητα της αληθινής ομορφιάς.

Πίσω από τα παιχνίδια του χρόνου (οι παρέες, οι φίλοι από παλιά, το άρωμα αλλοτινών στιγμών, τα ερωτικά τερτίπια, η ροπή στις καταχρήσεις), νομίζω όλα αναπλάθονται από μια συνθήκη που παραμένει στάσιμη, πεισματικά ριζωμένη σε ένα σημείο, κι αυτή είναι η συνθήκη της παιδικής ηλικίας. Ένα κορίτσι που παραμένει στάσιμο στην ηλικία της τρίτης δημοτικού:

είμαι εννιά/ πάω Τρίτη/ δεν πέθανε η μάνα μου, στο σπίτι μένουν

ζωντανοί (ακόμα)/ έχω τετράδια, κόλλες γλασέ, μ’ αρέσει ο Δημήτρης

απ’ την Πέμπτη/ δε θα γεράσω σύντομα – θα πάρει χρόνια/ θα βγάλω

λύκειο, σχολές, Χριστούγεννα/ θα βγάλω γλώσσα, ρούχα, επετείους/

μα τώρα είμαι εννιά – δε φτάσαμε στα κλάσματα (ακόμα)

Βιώματα παλιά και σύγχρονα φιλτράρονται από ένα παιδί που δε θέλει να μεγαλώσει, νιώθει να απειλείται, είναι ώρες που φοβάται, αδυνατεί να κατανοήσει το θάνατο. Μια προστατευτική ομπρέλα για κάθε ικμάδα της παιδικής ηλικίας. Πίσω από το ευφυές χιούμορ η παιδική θλίψη για την ορφάνια, το κενό που αφήνει πίσω της η απώλεια αγαπημένων προσώπων.

Ο Βίτολντ Γκόμπροβιτς στο μυθιστόρημα Φερντυτούρκε είχε δοκιμάσει το πείραμα του ξαναμικραίματος, ο ήρωας από ενήλικας ξαναγίνεται παιδί κι ο κόσμος ξαναπλάθεται μέσα από μια διαδικασία αναπαρθένευσης του κόσμου. Εδώ η Μπασδέκη διαφοροποιείται ως προς τον τρόπο εκκίνησης του θέματος. Δεν εφαρμόζει την πρακτική του πειράματος πάνω στον κόσμο της ανωριμότητας, αλλά η ίδια ως ζωντανό ποίημα είναι αυτούσιο το παιδί. Η συνηθισμένη λογοτεχνική τεχνική της αναδρομής στο παρελθόν ανατρέπεται, γιατί το παρελθόν δεν υπάρχει σαν έννοια, από τη στιγμή που υφίσταται μια προβληματική στασιμότητα σε μια ηλικία, την ίδια στιγμή που ο χρόνος κυλάει. Μια εκτροπή από τη φυσική νομοτέλεια. Τώρα το βλέμμα εξασκείται σε αλλόκοτα φίλτρα, η σκέψη αφήνεται σε αιρετικούς μηχανισμούς συλλογισμών, ο ερωτισμός σε άλλα μονοπάτια, το χιούμορ απορρέει από μια πρισματική διάθλαση των πραγμάτων. Ένα συγγενές βιβλίο είναι η Πρώτη χρονιά στο νηπιαγωγείο της Πηνελόπης Συρμακέζη.

Ίσως δύο εικόνες μένουν πιο έντονες από το βιβλίο της Γλυκερίας Μπασδέκη: η ατμόσφαιρα των νοσοκομείων (οι λευκές ιατρικές στολές άλλοτε γίνονται γιρλάντες μιας παιδικής γιορτής και παρωδούνται, άλλοτε μυθοποιούνται με έναν υπόγειο κρυφό ερωτισμό) και κυρίως η μορφή της μητέρας. Κάθε αναφορά στη μητέρα κρύβει μιαν απερίγραπτη συγκίνηση, είναι η εικόνα ενός τσαχπίνικου και σπιρτόζου κοριτσιού που με το ζόρι και χωρίς να του δώσουν λόγο, του αφαιρέσαν τη μητέρα. Αυτή η ορφάνια είναι η καρδιά του βιβλίου που δεν οδηγεί στην ερήμωση, αλλά στην αναπλήρωση της απώλειας με τη σπινθηροβόλα πνοή της ποίησης.

ΣΥΡΕ ΚΑΛΕ ΤΗΝ ΑΛΥΣΟΝΣύρε καλέ την άλυσον
Γλυκερία Μπασδέκη
Ενδυμίων
30 σελ.
Τιμή € 5,00

 

ΦΙΛΙΚΑ SITE

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Email:
Θέμα:
Μήνυμα:

ΠΤΟΛΕΜΑΙΩΝ 4 (ΠΛΑΤΕΙΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ)
11635 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.-FAX: 210-7212307
info@diastixo.gr

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

*  Το email σας:

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

facebook icontwitter icongoogle plus iconpinterest iconyoutube iconrss icon

Με την υποστήριξη του diastixo.gr - Designed by: artspr