«ΠΑΙΔΟΜΑΖΩΜΑ» ή «ΠΑΙΔΟΣΩΣΙΜΟ»;

του Φίλιππου Φιλίππου

Η Ειρήνη Λαγάνη, διδάκτωρ Σύγχρονης Διεθνούς Ιστορίας του Πανεπιστημίου της Σορβόννης, και η Μαρία Μποντίλα, φιλόλογος, διδάκτωρ της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π. Θεσσαλονίκης, επιμελούνται έναν τόμο σχετικά με το ζήτημα του λεγόμενου «Παιδομαζώματος» που δίχασε την ελληνική κοινωνία στη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου. Τις πρώτες μέρες του Οκτωβρίου 2003 διοργανώθηκε στο Φεχιρβαρτσούργκο της Ουγγαρίας ένα διεθνές ιστορικό συνέδριο με θέμα «Τα παιδιά-πρόσφυγες από την Ελλάδα στην Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αυτά τα παιδιά-πρόσφυγες ήταν τα παιδιά του λεγόμενου «παιδομαζώματος», τα οποία διοχετεύτηκαν στις κομμουνιστικές χώρες το 1949, μετά την ήττα του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας. Ακριβώς τις μνήμες εκείνης της ταραγμένης εποχής πήγαν να ζωντανέψουν στο συνέδριο αρκετά από αυτά τα παιδιά που ζούσαν στη χώρα, καθώς και μερικοί αειθαλείς καπετάνιοι (που δεν είναι πλέον στη ζωή). Το παρόν βιβλίο χωρίζεται σε δύο μέρη. Το πρώτο αποτελείται από τα κείμενα των εισηγητών και το δεύτερο από τον βιωματικό λόγο των πρωταγωνιστών (δασκάλων «μανάδων», δηλαδή των γυναικών που συνόδεψαν τα παιδιά κατά την έξοδό τους από την Ελλάδα και τα φρόντισαν στους νέους τόπους εγκατάστασης, και παιδιών). Για μεγάλο χρονικό διάστημα, το ζήτημα των παιδιών του πολέμου έγινε αιτία διχογνωμιών, καθώς οι μεν συντηρητικοί υποστήριζαν πως επρόκειτο για αρπαγές παιδιών, ενώ οι προσκείμενοι στο ΚΚΕ δήλωναν πως ήταν μια πράξη διάσωσης μπροστά στους βομβαρδισμούς και τις βιαιοπραγίες του κυβερνητικού στρατού εναντίον των ανταρτών. Οργανώνοντας την εθελοντική ή αναγκαστική αναχώρηση χιλιάδων παιδιών στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, το ΚΚΕ επέδειξε αναμφίβολα το ενδιαφέρον του για να τα προστατεύσει από τους καθημερινούς κινδύνους, στους οποίους ήταν εκτεθειμένα. Από την άλλη μεριά, απέβλεπε και στη σύνδεση των οικογενειών με τις οργανώσεις του για τη στρατολόγηση νέων μαχητών. Διότι ένας από τους λόγους της ήττας του Δ.Σ. ήταν και η έλλειψη εφεδρειών, καθώς η εθελοντική συμμετοχή σε αυτόν προς το τέλος υπήρξε σχεδόν μηδενική. Τα παιδιά μορφώθηκαν από δασκάλους που επρόσκειντο στο ΚΚΕ αποκτώντας μια διπλή κουλτούρα. Η επανένωση των διασκορπισμένων οικογενειών ήταν μια επιχείρηση μεγάλης εμβέλειας και στέφθηκε με επιτυχία μετά το 1952-1953. Στα μέσα της δεκαετίας του 1950, η πλειονότητα των εφήβων ακολουθούσε μόνο επαγγελματική κατάρτιση και σταδιακά απομακρυνόταν ψυχολογικά και διανοητικά από τον εμφύλιο πόλεμο, ενώ τα επόμενα χρόνια πολλά παιδιά εισέρχονταν στους ανώτερους κύκλους σπουδών. Κατά τον καθηγητή Ήλιο Γιαννακάκη, που ως παιδί είχε προσωπικές εμπειρίες στη Γιουγκοσλαβία και την Τσεχοσλοβακία, ένα ερώτημα μένει ανοιχτό: «Τι απομένει από την κομμουνιστική εκπαίδευση» στα κομματικά σχολεία για τα παιδιά που πήγαν στις Ανατολικές χώρες από την Ελλάδα η γεννήθηκαν εκεί; Το βιβλίο έχει μεγάλο ιστορικό ενδιαφέρον διότι πραγματεύεται ένα θέμα που δεν έχει αναλυθεί επαρκώς.

Παιδομάζωμα ή παιδοσώσιμο; Παιδιά του Εμφύλιου στην Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη Συλλογικό έργο επιμέλεια: Ειρήνη Λαγάνη, Μαρία Μποντίλα ΕπίκεντροΠαιδομάζωμα ή παιδοσώσιμο;
Παιδιά του Εμφύλιου στην Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη
Συλλογικό έργο
επιμέλεια: Ειρήνη Λαγάνη, Μαρία Μποντίλα
Επίκεντρο
384 σελ.
Τιμή € 26,00

 

Τα σχόλια σας

Κάντε το σχόλιο σας, με σύνδεση από το facebook ή συμπληρώστε τα στοιχεία σας, στην παρακάτω φόρμα.

 


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΕΙΣ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Το μήνυμά σας

Διεύθυνση

Πτολεμαίων 7
(Πλατεία Προσκόπων)
11635 Αθήνα,
Τηλ.-fax: 210.7212307
info@diastixo.gr
ISSN: 2585-2485

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER