Γιώργος Ανδρειωμένος: «Ο Παλαμάς και η πολιτική» κριτική της Ανθούλας Δανιήλ

Γιώργος Ανδρειωμένος: «Ο Παλαμάς και η πολιτική» κριτική της Ανθούλας Δανιήλ

Το βιβλίο, που ολοκληρώνεται με παράθεση πλούσιας βιβλιογραφίας και ευρετηρίου ονομάτων, είναι πολύ σημαντικό από την άποψη ότι φέρνει στο φως άγνωστα στους πολλούς στοιχεία για την προσωπικότητα του μεγάλου μας ποιητή και τον ρόλο του είτε ως σατιρικού σχολιαστή της πολιτικής επικαιρότητας είτε ως ακούσιου τροφοδότη των ιδεολογημάτων του Μεταξά.

Επίσης, ο συγγραφέας μελετά την πολιτική κατάσταση, τα εθνικά θέματα, την ανασυγκρότηση της Ελλάδας αλλά και τον δανεισμό, που επιβαρύνει τη δημοσιονομική πολιτική της χώρας. Στην αφήγηση αναφέρονται, βεβαίως, και τα επιφανή πρόσωπα της πολιτικής ζωής. Στα λογοτεχνικά θέματα σχολιάζει τη Ρομαντική Σχολή των Αθηνών, την καθαρεύουσα, την πεισιθάνατη ποίηση, την εμφάνιση του Παλαμά και της ομάδας που τον πλαισιώνει. Ο ποιητής στα κείμενα αυτά παρουσιάζεται μεν στο πλευρό των εργατών και αγροτών, χωρίς όμως να αντιπαρατίθεται στους κεφαλαιούχους ή μεγαλογαιοκτήμονες. Στα Γράμματα υποστηρίζει τους πρωτοπόρους και στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Στο δεύτερο μέρος εξετάζει τις «σχέσεις» του ποιητή Παλαμά με το καθεστώς της 4ης Αυγούστου, οι οποίες ανιχνεύτηκαν σε μια επιστολή που είχε γράψει ο ποιητής για έναν λόγο του Μεταξά, εκφωνημένο στη δημοτική, και σ’ ένα ποίημα με θέμα δενδροφυτεύσεις στην Αττική. Συγκεκριμένα, ο συγγραφέας αναφέρεται στο ιδεολόγημα του «Τρίτου Ελληνικού Πολιτισμού», στις απόψεις του Μεταξά για την προώθησή του, δείγμα της οποίας είναι οι αρχαιοπρεπείς τελετές και οι θρησκευτικές εκδηλώσεις. Επίσης, αναφέρεται στον «λαϊκισμό» του δικτάτορα και τη στήριξη της δημοτικής γλώσσας.

Ο Παλαμάς ήταν πλέον σε προχωρημένη ηλικία και καταξιωμένος δημιουργός, όταν ο Μεταξάς έκανε δηλώσεις στον Κωστή Μπαστιά το 1936 υπέρ του ελληνικού πολιτισμού κυρίως. Και επειδή τον εντυπωσίασε η επιλογή της δημοτικής γλώσσας από τον δικτάτορα, έστειλε επιστολή στα Αθηναϊκά Νέα, εκφράζοντας τη συγκίνησή του. Όταν πάλι ο Μεταξάς έδειξε ενδιαφέρον για τις δενδροφυτεύσεις, ο Παλαμάς έγραψε το ποίημα «Το πράσινο», στο οποίο φαίνεται η συγκυρία, ενώ σχολιάζεται στην εφημερίδα Πρωία το γεγονός και γίνεται πρόταση να φυτευτεί ελιά προς τιμήν του ποιητή. Το ποίημα, όμως, γράφει ο Ανδρειωμένος, είναι διφορούμενα διατυπωμένο, έτσι ώστε να επαινεί την πρωτοβουλία αλλά και να ασκεί κριτική στη μεταξική παντοδυναμία. Παραμένει άγνωστο, ωστόσο, αν τελικά φυτεύτηκε η ελιά και δεν μαρτυρούνται σχέσεις με τον Μεταξά. Από την άλλη, συσχετίζεται ο Παλαμάς με τον Ιταλό ποιητή D’Annunzio, ο οποίος είναι γνωστό ότι συνέπλεε και με το φασιστικό κόμμα και τον Μουσολίνι, παρατήρηση που οφείλεται στον πανεπιστημιακό φιλόλογο Filippo Maria Pontani. Αλλά και ο τότε καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών Vincenzo Biagi, που επίσης έχει ασχοληθεί με τον Παλαμά, βρίσκει άμεση σχέση του ντανουντζιανού «υπερανθρώπου» με εκείνον που προφήτεψε ο Παλαμάς στο Δωδεκάλογο του Γύφτου, τον «πλάστη» και τον «χαλαστή». Το γεγονός είναι πως η όποια σχέση του Παλαμά με το καθεστώς οφείλεται σε ιδεολογική εκμετάλλευση του παλαμικού έργου συνειδητά από τους συντάκτες των μεταξικών εντύπων Το Νέον Κράτος και Η Νεολαία.

Ο συστηματικός αναγνώστης που θα ανατρέξει στη βιβλιογραφία θα βρει επιπλέον πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες, στις οποίες επισημαίνεται ότι δεν μπορεί κανείς να μελετά το έργο του Παλαμά και να αγνοεί αυτά τα κείμενα, ούτε να αρκείται στους δεκαέξι τόμους των Απάντων και να αγνοεί ότι υπάρχουν ακόμη και διδακτορικές διατριβές περί αυτών. Το βιβλίο, που ολοκληρώνεται με παράθεση πλούσιας βιβλιογραφίας και ευρετηρίου ονομάτων, είναι πολύ σημαντικό από την άποψη ότι φέρνει στο φως άγνωστα στους πολλούς στοιχεία για την προσωπικότητα του μεγάλου μας ποιητή και τον ρόλο του είτε ως σατιρικού σχολιαστή της πολιτικής επικαιρότητας είτε ως ακούσιου τροφοδότη των ιδεολογημάτων του Μεταξά.

Ο Παλαμάς και η πολιτική
Στην πρώιμη και ύστερη φάση της ζωής του
Γιώργος Ανδρειωμένος
Εκδόσεις Ι. Σιδέρης
158 σελ.
Τιμή € 15,00
001 patakis eshop


 

Τα σχόλια σας

Κάντε το σχόλιο σας, με σύνδεση από το facebook ή συμπληρώστε τα στοιχεία σας, στην παρακάτω φόρμα.

 


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
ΚΡΙΤΙΚΕΣ > ΜΕΛΕΤΕΣ - ΔΟΚΙΜΙΑ
Χαράλαμπος Μ. Ανδρεόπουλος: «Η Εκκλησία κατά τη δικτατορία 1967-1974»

Ο αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος (Κοτσώνης) είναι η πιο σκοτεινή φυσιογνωμία στην ιστορία της ελληνικής Εκκλησίας τον εικοστό αιώνα. Προερχόμενος από τις παρεκκλησιαστικές οργανώσεις που είχαν καταστεί...

ΚΡΙΤΙΚΕΣ > ΜΕΛΕΤΕΣ - ΔΟΚΙΜΙΑ
Κυριάκος Δ. Κεντρωτής: «Το ποδόσφαιρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης»

Στις 13 Ιουλίου 2017, κατακαλόκαιρο και εν μέσω του δεύτερου φετινού καύσωνα, ο Πανιώνιος έδωσε στη Νέα Σμύρνη έναν ποδοσφαιρικό αγώνα ενάντια στη σλοβενική Γκόριτσα στο πλαίσιο του δεύτερου...

ΚΡΙΤΙΚΕΣ > ΜΕΛΕΤΕΣ - ΔΟΚΙΜΙΑ
Γεωργία Παπαδάκη: «Σοφοκλής: Η “μέλισσα” του αρχαίου ποιητικού λόγου»

Η Γεωργία Παπαδάκη, με τα εφόδια της φιλολόγου και αρχαιολόγου, πρωτίστως, και την αγάπη για ό,τι σπούδασε, μας παραδίδει τον Σοφοκλή της, έναν τόμο όπου παρουσιάζει τον μεγάλο τραγικό μέσα από...

ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΕΙΣ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Το μήνυμά σας

Διεύθυνση

Πτολεμαίων 4
(Πλατεία Προσκόπων)
11635 Αθήνα,
Τηλ.-fax: 210.7212307
info@diastixo.gr
ISSN: 2585-2485

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER