Eric Berne: «Παιχνίδια που παίζουν οι άνθρωποι» κριτική του Θανάση Αντωνίου

Eric Berne: «Παιχνίδια που παίζουν οι άνθρωποι» κριτική του Θανάση Αντωνίου

Με περιγραφική δύναμη, με συνοπτικό τρόπο και με αρκετό χιούμορ –όπως άλλωστε περιμένει κανείς από έναν τόσο διεισδυτικό ανατόμο τους κοινωνικού «σώματος»–, ο Berne παρουσιάζει τα αποτελέσματα των κλινικών παρατηρήσεών του μέσα από 100 «Παιχνίδια».

ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

Με περιγραφική δύναμη, με συνοπτικό τρόπο και με αρκετό χιούμορ –όπως άλλωστε περιμένει κανείς από έναν τόσο διεισδυτικό ανατόμο τους κοινωνικού «σώματος»–, ο Berne παρουσιάζει τα αποτελέσματα των κλινικών παρατηρήσεών του μέσα από 100 «Παιχνίδια». Όπως το διατυπώνει ο ίδιος, «Παιχνίδι είναι μια συνεχιζόμενη διαδοχή συμπληρωματικών συγκαλυμμένων συναλλαγών, η οποία οδεύει προς μια καθορισμένη, προβλέψιμη έκβαση».

Έτσι, ο Berne παρουσιάζει συνοπτικά μια σειρά «ρόλους», που όλοι μας έχουμε ζήσει, συναντήσει ή αντιμετωπίσει στην καθημερινότητά μας. Σε κάθε «Παιχνίδι», ο συγγραφέας περιγράφει τα πρώτα στάδιά του, εξετάζει πιθανές ή συνήθεις εκδοχές και καταλήγει σε συμπεράσματα. Πρώτο Παιχνίδι που παρουσιάζει ο Berne είναι το «Αν Δεν Ήσουν Εσύ», όπου η σύζυγος κατηγορεί τον αυταρχικό άνδρα της για το γεγονός ότι δεν μπόρεσε να κάνει στη ζωή της τα συναρπαστικά πράγματα που ως νέα επιθυμούσε, ενώ στην πραγματικότητα έχει επιλέξει έναν καταπιεστικό σύζυγο για να την αποτρέψει από όσα –κατά βάθος– φοβόταν και τη συνειδητοποίηση των φόβων της.

Στο παιχνίδι «Αλκοολικός» (αλληγορία σε κάθε είδους εθισμό), υπάρχουν πέντε «παίκτες»: ο Αλκοολικός, δηλαδή ο ασθενής, ο Διώκτης (persecutor – τον ρόλο παίζει η σύζυγος), ο Σωτήρας (rescuer – τον ρόλο παίζει ο οικογενειακός γιατρός ή κάποιος επιστήθιος φίλος), το Κορόιδο ή Αφελής (patsy ή dummy – που συνεχίζει να δίνει αλκοόλ και δεν καταπιέζει, ρόλο που παίζει συνήθως η μητέρα του Αλκοολικού) και ο Υποκινητής (agitator – αυτός που υποκινεί για περισσότερη χρήση, ένας άσπονδος φίλος...). Γύρω από αυτή τη συνηθισμένη πεντάδα κινείται ένα σύμπαν σχέσεων κι εντάσεων που ο Berne αναλύει με μαεστρία.

Στο Παιχνίδι «Τώρα Σ’ Έπιασα, Παλιάνθρωπε», ένας ασθενής ξεφτιλίζει συνεργάτη του εξαιτίας ενός ασήμαντου λάθους του δεύτερου (π.χ. ένας υδραυλικός που χρέωσε κάτι παραπάνω από τα συμφωνημένα...), ενώ στην πραγματικότητα ο ασθενής ξεσπάει όπως θα ξεσπούσε η μητέρα του στο άτακτο παιδί της – στον ίδιο, δηλαδή. Στο Παιχνίδι «Ταλαιπωρημένη», μια γυναίκα που έχει ήδη αναλάβει πολλούς ρόλους επιζητάει κι άλλους σε βάρος της υγείας της, με σκοπό να καταρρεύσει βιολογικά – η σύζυγος προσπαθεί να εκπληρώσει τη φαντασίωσή της για τη μητέρα του συζύγου της.

Μπορείτε επίσης να διαβάσετε αναλύσεις για τη γυναικεία συμπεριφορά, όπως το «Παιχνίδι της Κάλτσας» – το «τυχαίο», ερωτικό σταύρωμα των ποδιών, το «Παιχνίδι της Χήρας» – όπου η χηρεία είναι μια ευκαιρία για σεξουαλικό κάλεσμα, αλλά και για την ανδρική συμπεριφορά, όπως το «Παιχνίδι Ξύλινο Πόδι», όπου ο ασθενής με μια μορφή νεύρωσης ή κοινωνικής μειονεξίας αρνείται να συνεργαστεί με την οικογένειά του ή τον ψυχίατρο, επικαλούμενος συνεχώς τη φράση: «Μα, τι περιμένεις από έναν άνθρωπο σαν εμένα...».

Πέρα από τα κλασικά Παιχνίδια ενηλίκων με επίκεντρο την οικογένεια και το σεξ, ο Berne αναλύει κι άλλες παθολογικές καταστάσεις των Δυτικών κοινωνιών όπως ο τζόγος (τον συνδέει με το παιδικό «κρυφτό» και την ηδονή τού να χάνεις – στο κρυφτούλι το παιδί περιμένει από τον πατέρα να το βρει, δηλαδή να χάσει...), η εγκληματική συμπεριφορά, κ.ά. Συνολικά έχουμε ένα ενδιαφέρον έργο Συμπεριφορικής Ψυχολογίας που, αν και γραμμένο μισό αιώνα πριν, αναλύει εξαιρετικά τη σύγχρονη πραγματικότητά μας.

Στο βιβλίο περιλαμβάνεται μια εξαίρετη εισαγωγή του καθηγητή Ψυχιατρικής James Allen (Πανεπιστήμιο Οκλαχόμα) και ο ιστορικός σχολιασμός του βιβλίου στο περιοδικό Life, το καλοκαίρι του 1965, γραμμένος από τον διάσημο Αμερικανό συγγραφέα Kurt Vonnegut, Jr.

Παιχνίδια που παίζουν οι άνθρωποι
Το βασικό εγχειρίδιο της Συναλλακτικής Ανάλυσης
Eric Berne
μετάφραση: Λίζα Εκκεκάκη
Μεταίχμιο
317 σελ.
Τιμή € 14,40
001 patakis eshop


 

Τα σχόλια σας

Κάντε το σχόλιο σας, με σύνδεση από το facebook ή συμπληρώστε τα στοιχεία σας, στην παρακάτω φόρμα.

 


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
ΚΡΙΤΙΚΕΣ > ΜΕΛΕΤΕΣ - ΔΟΚΙΜΙΑ
Συλλογικό: «Αντιγόνη»

στίχοι εμπράγματοι, σαν κίονες δωρικοί με ιωνική επίστεψη. Είναι γνωστό και χιλιοειπωμένο. Η Σοφοκλέους Αντιγόνηδεν είναι μόνο ελληνικό αλλά παγκόσμιο αριστούργημα. Η ενασχόληση με το έργο αυτό είναι διεθνής και η διδασκαλία...

ΚΡΙΤΙΚΕΣ > ΜΕΛΕΤΕΣ - ΔΟΚΙΜΙΑ
Χαράλαμπος Μ. Ανδρεόπουλος: «Η Εκκλησία κατά τη δικτατορία 1967-1974»

Ο αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος (Κοτσώνης) είναι η πιο σκοτεινή φυσιογνωμία στην ιστορία της ελληνικής Εκκλησίας τον εικοστό αιώνα. Προερχόμενος από τις παρεκκλησιαστικές οργανώσεις που είχαν καταστεί...

ΚΡΙΤΙΚΕΣ > ΜΕΛΕΤΕΣ - ΔΟΚΙΜΙΑ
Κυριάκος Δ. Κεντρωτής: «Το ποδόσφαιρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης»

Στις 13 Ιουλίου 2017, κατακαλόκαιρο και εν μέσω του δεύτερου φετινού καύσωνα, ο Πανιώνιος έδωσε στη Νέα Σμύρνη έναν ποδοσφαιρικό αγώνα ενάντια στη σλοβενική Γκόριτσα στο πλαίσιο του δεύτερου...

ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΕΙΣ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Το μήνυμά σας

Διεύθυνση

Πτολεμαίων 4
(Πλατεία Προσκόπων)
11635 Αθήνα,
Τηλ.-fax: 210.7212307
info@diastixo.gr
ISSN: 2585-2485

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER