Βασίλης Βαμβακάς: «Ο λόγος της κρίσης» κριτική του Απόστολου Σπυράκη

Όλα αυτά συνέβησαν σ' ένα περιβάλλον όπου κυριαρχούσε ένα είδος επαναστατικού συντηρητισμού, μια προσπάθεια διατήρησης με κάθε τρόπο των καταναλωτικών κεκτημένων της δεκαετίας του '80 μέσω ενός πλουσιοπάροχου δανεισμού, με τα οποία ταυτίστηκε η ατομική και συλλογική ευτυχία του Νεοέλληνα. Ένας ψευδοεπαναστατικός συντηρητισμός έμοιαζε να διακατέχει όλους αυτούς που την εποχή της αφθονίας συμμετείχαν στα οργιώδη πάρτι της κακοδιοίκησης και των αφειδώλευτων παροχών, όλους αυτούς που ήθελαν να είναι μέσα στο ευρώ αλλά έξω απ' το μνημόνιο, καθώς κανείς δεν επιθυμούσε ν' απεμπολήσει τα κατακτημένα δικαιώματα του παρελθόντος. Τα παραπάνω συνέβησαν μέσα σ' ένα περιβάλλον συνωμοσιομανίας και συνωμοσιολαγνείας, όπου σενάρια επιστημονικής φαντασίας μιλούσαν για την ανατροπή του Έλληνα πρωθυπουργού από αμερικάνικες μυστικές υπηρεσίες λόγω της φιλορωσικής πολιτικής που υποτίθεται πήγε να εγκαινιάσει, ένα περιβάλλον όπου τα φτηνά μυθιστορήματα του Νταν Μπράουν γίνονταν μπεστ σέλερ και θεωρίες μεταφυσικές, παράλογες κι αντιεπιστημονικές υιοθετούνταν αβασάνιστα.

Τα γεγονότα είναι νωπά ακόμα και τώρα μόλις ξεκινά η επίπονη προσπάθεια εξιστόρησης κι αξιολόγησης όλων αυτών που άλλαξαν δραματικά το πρόσωπο της χώρας. Το παρόν βιβλίο είναι μια συλλογή κειμένων από ανακοινώσεις σε επιστημονικά συνέδρια και δημοσιεύματα στον Τύπο (Τα Νέα, The books' journal, Athens Voice) του Βασίλη Βαμβακά, επίκουρου καθηγητή Κοινωνιολογίας της Επικοινωνίας στο Τμήμα Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ του ΑΠΘ, και αποτελεί συμβολή καίρια, πρωτοποριακή θα έλεγε κανείς, στην κατανόηση και αποκρυπτογράφηση των εξελίξεων που συνέβησαν κυρίως στο πολιτισμικό επίπεδο, καθώς σχηματοποιούνται οι καινούργιες τάσεις πάνω στις οποίες βαδίζει πια η πολιτική και η κουλτούρα της σύγχρονης νεοελληνικής πραγματικότητας.

Ο συγγραφέας καταπιάνεται ιδιαίτερα μ' αυτό που έχει προσδιοριστεί ως ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της ελληνικής πολιτικής και κοινωνικής ζωής, τον άκρατο βερμπαλισμό, προϊόν εκτός των άλλων και της έντονης προφορικότητας του ελληνικού πολιτισμού, ενός βερμπαλισμού με μηδενικό πρακτικό αντίκρισμα, που τον τελευταίο καιρό πήρε τη μορφή μιας ακατάσχετης φλυαρίας, ταυτίστηκε με τον ανερμάτιστο λαϊκισμό, χάιδεψε στο έπακρο τα αυτιά της κοινής γνώμης, κάνοντας επίδειξη μια κουτοπόνηρη αναβλητικότητα, κι εκτράχυνε την αντιπολιτευτική ρητορική έχοντας ως στόχο μοναδικό την αυτοσυντήρηση του. Όμως το πραγματικά πρωτότυπο και ριζοσπαστικό της σκέψης και της προσέγγισης του Βασίλη Βαμβακά έγκειται στην ιδέα ότι, παρά την καταβαράθρωση όλων των καταναλωτικών ονειρώξεων εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, ένα πιο υγιές καταναλωτικό μοντέλο θα μπορούσε να λειτουργήσει ως συνεκτικός ιστός μιας κοινωνίας που μοιάζει να αποδιοργανώνεται και να αποσυντίθεται με την κατάρρευση των καταναλωτικών μοντέλων που εμπεδώθηκαν το προηγούμενο διάστημα, μοντέλων που θα μπορούσαν να εξορθολογιστούν, να εξυγιανθούν και να καταστούν ποιοτικότερα μέσω μιας συνολικής στρατηγικής των πνευματικών δυνάμεων που δεν θα επιθυμούν νησίδες ελιτίστικες πολιτισμού για τους ειδήμονες, νησίδες στην ουσία άγονες και στείρες, όπου βαυκαλίζονται οι κάθε λογής ειδικοί και επαΐοντες.

Μέσα σ' αυτόν τον κυκεώνα και τη συνολική υποβάθμιση αξιών κι εννοιών υπάρχουν, κατά τον συγγραφέα, κάποια αισιόδοξα στοιχεία που μπορεί να προσέξει κανείς στον χώρο της δημοφιλούς κουλτούρας, παραδείγματα όπου φαίνονται οι θετικές παραδοσιακές όψεις του Έλληνα, η εφευρετικότητα, ο αυτοσαρκασμός, μια αθεράπευτη αισιοδοξία, μια ευκολία προσαρμογής και μια χιουμοριστική αυτογνωσία.

Όπως στην κρίση του 1929, η λύση που εφευρέθηκε από τους σοφούς Κεϊνσιανούς οικονομολόγους εκείνης της εποχής αφορούσε τη μαζικοποίηση της κατανάλωσης, η οποία έσωσε το σύστημα, έτσι και σήμερα θα μπορούσε να σχεδιαστεί ένα είδος αποδαιμονοποίησης του καταναλωτισμού, μακριά από βορειοευρωπαϊκά, καλβινιστικά, πουριτανικά πρότυπα ξένα προς το ελληνικό περιβάλλον και την ντόπια νοοτροπία, μακριά από πρότυπα καθαρότητας και φασιστικής ισοπεδωτικής ομοιομορφίας. Θα μπορούσε να δημιουργηθεί μια κουλτούρα υγιής σε κάθε τομέα του πολιτισμού, τον κινηματογράφο, το βιβλίο, τη μουσική, το φαγητό, μια κουλτούρα που θα αγγίζει τον μέσο άνθρωπο και δεν θα τον αφήνει έρμαιο των φτηνών επιλογών και των πανίσχυρων πολυεθνικών, οι οποίες όσο κι αν πασχίζουν, όσα εκατομμύρια κι αν ξοδεύουν σε αστρονομικές διαφημιστικές εκστρατείες, λανσάροντας ψευδοεπαναστατικούς κώδικες ενδυματολογίας και τρόπου ζωής, δεν μπορούν με κανέναν τρόπο να καλύψουν το ηθικό και πολιτισμικό κενό των σύγχρονων κοινωνιών.

001 patakis eshopΟ λόγος της κρίσης
Πόλωση, βία, αναστοχασμός στην πολική και δημοφιλή κουλτούρα
Βασίλης Βαμβακάς
Επίκεντρο
304 σελ.
Τιμή € 18,00


 

Τα σχόλια σας

Κάντε το σχόλιο σας, με σύνδεση από το facebook ή συμπληρώστε τα στοιχεία σας, στην παρακάτω φόρμα.

 


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
ΚΡΙΤΙΚΕΣ > ΜΕΛΕΤΕΣ - ΔΟΚΙΜΙΑ
Θανάσης Αγάθος: «Η κινηματογραφική όψη του Γρηγορίου Ξενόπουλου»

Όλοι ξέρουμε ότι λογοτεχνία και κινηματογράφος είναι δύο τέχνες που έχουν μεταξύ τους μια συνεχή και δημιουργική συνομιλία. Από τότε που εμφανίστηκε η, τελικά, έβδομη τέχνη (στα τέλη του 19ου αι.,...

ΚΡΙΤΙΚΕΣ > ΜΕΛΕΤΕΣ - ΔΟΚΙΜΙΑ
Τσαρλς Γκλας: «Η Συρία φλέγεται – Το Ισλαμικό Κράτος και ο θάνατος της Αραβικής Άνοιξης»

Ο Έλληνας ποιητής Μελέαγρος από τα Γάδαρα (αρχαία πόλη της Συρίας, σήμερα η Ουμ Καΐς της Ιορδανίας), ο οποίος έζησε τον 1ο π.Χ. αιώνα, αποκαλούσε τη Συρία «μια χώρα που είναι ολόκληρος ο κόσμος»,...

ΚΡΙΤΙΚΕΣ > ΜΕΛΕΤΕΣ - ΔΟΚΙΜΙΑ
Σταύρος Λυγερός: «Η ισλαμική τρομοκρατία»

«Δεν είναι τυχαίο ότι κανείς Σέρβος δεν πραγματοποίησε τυφλή τρομοκρατική επίθεση σε κάποια δυτική μεγαλούπολη παρότι η χώρα του βομβαρδίσθηκε και ακρωτηριάστηκε από το ΝΑΤΟ». Αυτή είναι μία από τις...

ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΕΙΣ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Το μήνυμά σας

Διεύθυνση

Πτολεμαίων 7
(Πλατεία Προσκόπων)
11635 Αθήνα,
Τηλ.-fax: 210.7212307
info@diastixo.gr
ISSN: 2585-2485

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER