A+ A A-

ΛΟΥΤΣΙΑΝΑ ΜΠΕΝΙΝΚΑΖΑ: ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΣΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΦΟΙΤΗΤΙΚΗ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ κριτική του Θανάση Αντωνίου

ΛΟΥΤΣΙΑΝΑ ΜΠΕΝΙΝΚΑΖΑ: ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΣΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΦΟΙΤΗΤΙΚΗ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ κριτική του Θανάση Αντωνίου
Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που ο γιος του πρώην πρωθυπουργού, μαθητής Λυκείου σε ένα από τα κορυφαία ιδιωτικά σχολεία της χώρας, πιάστηκε στα πράσα να αντιγράφει κατά τη διάρκεια εσωτερικών εξετάσεων. Η καθηγήτρια τον αντελήφθη, μονόγραψε το γραπτό του, τον μηδένισε και διέκοψε την εξέτασή του.

Μια τυπική, συνηθισμένη διαδικασία την οποία όλοι μας έχουμε ζήσει (μαθητές ή καθηγητές, εννοώ...). Στη συγκεκριμένη περίπτωση, βέβαια, η συνέχεια ήταν απρόσμενη και ήταν η εξέλιξη, τελικά, που γνωστοποίησε το γεγονός της αντιγραφής: το σχολείο ακύρωσε τον μηδενισμό, η καθηγήτρια αντέδρασε, συγκρούστηκε με τη διοίκηση, απολύθηκε, η καθηγήτρια κατέφυγε στη δικαιοσύνη, ανταλλάχθηκαν επιστολές, αγωγές, μηνύσεις κ.λπ.

Η κοινή γνώμη όμως συμφώνησε με το προφανές της εκπαιδευτικής διαδικασίας: η πράξη της αντιγραφής είναι παράβαση και ο μαθητής, άσχετα με το ποιος είναι ο γονέας του ή το σχολείο του, έπρεπε να μηδενιστεί. Απλά πράγματα.

ΔΙΕΘΝΕΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑ

Στο βιβλίο της, η Λουτσιάνα Μπενινκάζα, επίκουρη καθηγήτρια Παιδαγωγικής στο Τμήμα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, ασχολείται με το πρόβλημα της αντιγραφής στις γραπτές φοιτητικές εξετάσεις· μια πρωτοποριακή μελέτη για τη φοιτητική νοοτροπία και συμπεριφορά, αλλά και μια ανάλυση του εκπαιδευτικού συστήματος το οποίο οδηγεί ή, για να ακριβολογούμε, ευνοεί και περιθάλπει μια τέτοια ειδεχθή συμπεριφορά.

Η Λ. Μπενινκάζα, η οποία ασχολείται από το 1997 με τα ζητήματα εξετάσεων/αξιολόγησης, έλαβε πολλές συνεντεύξεις από φοιτητές του τμήματος στο οποίο διδάσκει, μελέτησε διεξοδικά τη διεθνή βιβλιογραφία για το συγκεκριμένο ζήτημα –διότι στο εξωτερικό, π.χ. στις ΗΠΑ, έχει ήδη αποκτήσει την υπόσταση ερευνητικού προβλήματος–, μελέτησε και την πολύ περιορισμένη στην Ελλάδα σχετική έρευνα, ενώ στηρίχθηκε και σε σειρά άλλων εργασιών για τη φοιτητική κουλτούρα και την αξιολόγηση των εκπαιδευομένων.

Στο παρόν έργο παρουσιάζει πληθώρα απαντήσεων από τους ερωτώμενους φοιτητές και ομαδοποιεί τις απαντήσεις τους (εκτενή αποσπάσματα των οποίων περιέχει όλο το βιβλίο) προκειμένου να εξαγάγει συμπεράσματα για μια σειρά έννοιες που αφορούν αυτή καθεαυτή την εκπαιδευτική διαδικασία. Έτσι, στο πλαίσιο αυτό, έχουμε την ευκαιρία να «ακούσουμε» τους φοιτητές να σχολιάζουν πτυχές του βίου τους που συνδέονται αλλά τελικά ξεπερνούν τα όρια της εκπαίδευσης: τα παιδιά σχολιάζουν την αδικία και την αξιοκρατία στο εκπαιδευτικό σύστημα, την αμφίβολη αξία του πτυχίου και την πίεση που υπέστησαν για να σπουδάσουν και, τελικά, την ίδια τη διαδικασία της μάθησης (βαρετά ή ακατάληπτα μαθήματα, δυσνόητες θεματικές, δύσκολες εργασίες, «παπαγαλία» κ.ά.).

Αν και η συντριπτική πλειοψηφία των ερωτώμενων θεωρεί την αντιγραφή καταδικαστέα συμπεριφορά, τα παιδιά, με την αφορμή της συμπλήρωσης των ερωτηματολογίων και της συζήτησης με την καθηγήτρια, βρίσκουν την ευκαιρία να σχολιάσουν επίσης το ίδιο το εκπαιδευτικό σύστημα, μάλιστα ορισμένα από αυτά καταφεύγουν σε εμπνευσμένα πολιτικοπαιδαγωγικά επιχειρήματα, καθώς είτε αμφισβητούν την έννοια της εντιμότητας είτε απορρίπτουν την έννοια της ατομικής αξιολόγησης, με αποτέλεσμα, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει η συγγραφέας, να προσλαμβάνει η αντιγραφή θετικό πρόσημο στη σκέψη τους.

ΣΥΝΕΧΕΣ ΣΩΣΤΟΥ-ΛΑΘΟΥΣ

Στα δύο τελευταία κεφάλαια του έργου, η Λ. Μπενινκάζα εισέρχεται στο κέντρο του εκπαιδευτικού προβληματισμού κι επιχειρεί μια ανάλυση του φαινομένου της αντιγραφής, ξεκινώντας από την ερμηνεία του ίδιου του φοιτητικού λόγου που περιγράφει ή δικαιολογεί το φαινόμενο της αντιγραφής/λογοκλοπής.

Αν κι επαναλαμβάνει αρκετές φορές ότι δεν αντιμετωπίζει τα λόγια των φοιτητών με κριτήρια αλήθειας, εντούτοις εκτιμάει ότι τα παιδιά εκπέμπουν πολύ σημαντικά μηνύματα κι εκφράζουν ηχηρές εμπειρίες – από το σύνολο της ζωής τους, κι όχι μόνο τη φοιτητική. Για παράδειγμα, η ασάφεια ανάμεσα στο σωστό και το λάθος, το γεγονός δηλαδή ότι τα παιδιά θεωρούν την αντιγραφή ως το αποτέλεσμα μιας εμπειρίας κι όχι αυτοσκοπό, ως αποκούμπι ή «καβάντζα» κατά την εξέταση, και την υιοθετούν ακόμα κι όταν πάνε σχετικά διαβασμένα, είναι ένα από τα μεγάλα ζητήματα που ανοίγει το εν λόγω βιβλίο. Στο ίδιο μήκος κύματος, έχει ενδιαφέρον ο τρόπος με τον οποίο αναλύεται από τη συγγραφέα η ηθική και μάλιστα η ηθική της κοινότητας, εν προκειμένω της φοιτητικής: αλληλοβοήθεια, συνεργασία, συντροφικό πνεύμα, ακόμα κι ο νόμος της σιωπής χαρακτηρίζουν το πλέγμα των σχέσεων σχετικά με την αντιγραφή στις εξετάσεις.

Η Λ. Μπενινκάζα ασφαλώς κι έχει άποψη για το φαινόμενο που τόσο διεξοδικά μελετάει: θεωρεί την αντιγραφή ως «εφαρμογή μιας ατομικής δικαιοσύνης», ως αντικατάσταση μιας μορφής αδικίας –αυτής του εκπαιδευτικού συστήματος εν γένει– με μια άλλη, ενώ αναρωτιέται αν η αντιγραφή δεν είναι τελικά μια μορφή αντίστασης ή ανυπακοής, αλλά μια «ναρκισσιστική απόρριψη του κανόνα».

Η ίδια πάντως, με τη βοήθεια των ερωτώμενών της, καταλήγει σε μια σειρά συμπεράσματα, ενώ εκφράζει και τα παράπονά της για την αντιμετώπιση που είχε στη συνέχεια η πρόσκλησή της για μια ευρύτερη συζήτηση για τα εκπαιδευτικά ζητήματα, πρόσκληση που απεύθυνε στους φοιτητές αλλά, δυστυχώς, δεν πήρε απάντηση.

001 patakis eshopΑντιγραφή στις εξετάσεις και φοιτητική κουλτούρα
Μια εμπειρική έρευνα

Επίκεντρο
256 σελ.
Τιμή € 17,00

 

Διαβάστε επίσης
ΜΕΛΕΤΕΣ - ΔΟΚΙΜΙΑ
Βασιλική Νεράντζη-Βαρμάζη: «Βυζαντινός πολιτισμός» κριτική του Απόστολου Σπυράκη

Το μεγαλύτερο επίτευγμα της ύστερης αρχαιότητας, κατά τον καθηγητή του πανεπιστημίου της Οξφόρδης Cyril Magno, ήταν η μετατροπή της θρησκείας σε φιλοσοφία, επίτευγμα που πραγματοποίησαν οι...

ΜΕΛΕΤΕΣ - ΔΟΚΙΜΙΑ
Γιάννης Τόλιος: «Η μετάβαση στο “εθνικό νόμισμα”» κριτική του Θανάση Αντωνίου

Καθώς η Ελλάδα βαδίζει προς τη «δεύτερη αξιολόγηση» και η κυβέρνηση περιμένει από τους δανειστές μας κάποια μείωση του δυσβάσταχτου χρέους, η συζήτηση για το «εθνικό νόμισμα» όχι μόνο δεν έχει...

ΜΕΛΕΤΕΣ - ΔΟΚΙΜΙΑ
Γιώργος Δ. Παναγιώτου: «Μποτίλια στο πέλαγο» κριτική της Ανθούλας Δανιήλ

Ως τίτλο για το βιβλίο του πάνω στο έργο του Γιώργου Σεφέρη, ο Γιώργος Παναγιώτου επιλέγει μια φράση του ποιητή –μποτίλια στο πέλαγο–, η οποία υπαινίσσεται την αμφίβολη ή απίθανη παραλαβή του...

ΦΙΛΙΚΑ SITE

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Email:
Θέμα:
Μήνυμα:

ΠΤΟΛΕΜΑΙΩΝ 4 (ΠΛΑΤΕΙΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ)
11635 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.-FAX: 210-7212307
info@diastixo.gr

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

*  Το email σας:

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

facebook icontwitter icongoogle plus iconpinterest iconyoutube iconrss icon

Με την υποστήριξη του diastixo.gr - Designed by: artspr