A+ A A-

PAUL MASON: Ο ΚΟΣΜΟΣ ΣΕ ΕΞΕΓΕΡΣΗ κριτική του Θανάση Αντωνίου

PAUL MASON: Ο ΚΟΣΜΟΣ ΣΕ ΕΞΕΓΕΡΣΗ κριτική του Θανάση Αντωνίου
Υψηλού επιπέδου δημοσιογραφία, επιτόπια έρευνα σε όλο τον κόσμο, εκεί όπου συμβαίνουν τα πράγματα την ώρα που συμβαίνουν και με τα λόγια των «πρωταγωνιστών» τους, αλλά και ρηξικέλευθες απόψεις για θέματα της παγκόσμιας κοινωνικοπολιτικής ατζέντας είναι αυτά που θα βρει ο αναγνώστης στο βιβλίο του Πολ Μέισον.

Σφυρηλατημένος στην απαιτητική σχολή του ΒΒC, όπου εργάστηκε ως συντάκτης στο οικονομικό δελτίο, αρχισυντάκτης ειδήσεων σήμερα σε θέματα πολιτισμού και τεχνολογίας στο Channel 4 και συγγραφέας οικονομικών δοκιμίων αλλά και λογοτεχνικών έργων, ο Μέισον είναι ένας ανοιχτόμυαλος ρεπόρτερ, ένας τολμηρός διανοούμενος που αντιμετωπίζει την κοινωνική και πολιτική αναταραχή σε παγκόσμιο επίπεδο ως αποτέλεσμα συνδυασμένων οικονομικών, πολιτικών και πολιτισμικών παραγόντων.

Με αυτή την οπτική στην έρευνά του έχει τη δυνατότητα όχι μόνο να διεισδύει στις επιμέρους χώρες που επισκέπτεται για χάρη του παρόντος βιβλίου, αλλά και να ερμηνεύει τα γεγονότα που εξελίσσονται μπροστά του με ακρίβεια, με ψυχραιμία, εκθέτοντας όμως με παρρησία τις απόψεις του.

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑ ΟΔΟΦΡΑΓΜΑΤΑ

Το ταξίδι του επιτόπιου ρεπορτάζ ξεκινάει (χρονικά) από την Αγγλία των συγκρούσεων που ξέσπασαν από το φθινόπωρο του 2010 μέχρι την άνοιξη του 2011 ανάμεσα σε φοιτητές και αστυνομικούς και αφορούσαν την (επί τα χείρω...) εκπαιδευτική μεταρρύθμιση που λάνσαρε η βρετανική κυβέρνηση επικαλούμενη ελλείμματα, συνεχίζεται στην εξεγερμένη Αίγυπτο της «Αραβικής Άνοιξης» του 2011, περνάει κάνοντας μια μεγάλη στάση στην Αθήνα των αντιμνημονιακών συγκρούσεων στην Πλατεία Συντάγματος το 2011, συνεχίζει στις παραγκουπόλεις της Μανίλα στις Φιλιππίνες και από εκεί στην Ισπανία των Αγανακτισμένων, τις μεσοδυτικές πολιτείες των ΗΠΑ, τη Ρωσία και κλείνει με επιστροφή στην Ελλάδα για νέο ρεπορτάζ το φθινόπωρο του 2012.

Πρόκειται για ένα νέο δίκτυο το οποίο, όπως το κομματικό φαινόμενο και ο συνδικαλισμός του 19ου και του 20ού αιώνα αντίστοιχα, έρχεται για να αναδιοργανώσει τις πλατιές μάζες σε όλο τον κόσμο, για να δημιουργήσει νέα υποκείμενα στην ιστορική εξέλιξη, να διατυπώσει μια νέα ατζέντα αιτημάτων και, γιατί όχι, να καταργήσει παλαιότερες μορφές πολιτικής αντιπροσώπευσης.

Ο Μέισον αναζητάει τους λόγους για τους οποίους κινήματα διαμαρτυρίας, επαναστάσεις, εμφύλιοι πόλεμοι και διαδικτυακά οργανωμένες εξεγέρσεις εκδηλώθηκαν κατά τη διετία 2009- 2011. Στην παρούσα, δεύτερη έκδοση του βιβλίου, ο Μέισον παρακολουθεί τις εξελίξεις που δεν πρόλαβε στην πρώτη έκδοση σε δύο κομβικές για το έργο του χώρες, την Ελλάδα (υπάρχει ειδικός πρόλογος του συγγραφέα για την ελληνική έκδοση) και την Ισπανία, ενώ συμπεριλαμβάνει και τη Ρωσία η οποία αντιμετώπισε κινήματα διαμαρτυρίας, ήσσονος όμως εμβέλειας (π.χ. τις Pussy Riot).

Κομβική θέση στην ανάλυση του Μέισον κατέχει η πεποίθηση ότι είκοσι χρόνια «καπιταλιστικού ρεαλισμού» (1990-2010) οδήγησαν στην παγκόσμια κυριαρχία των επιχειρηματικών συμφερόντων πάνω στις κοινωνίες και τον συνακόλουθο έλεγχο των media για την αξιοποίησή τους ως προπαγανδιστικό εργαλείο. Την ίδια περίοδο, σύμφωνα με τον Μέισον, η Αριστερά δεν μπόρεσε να προσφέρει μια εναλλακτική λύση στην παντοκρατορία του κεφαλαίου, των αγορών και της κατανάλωσης, με αποτέλεσμα νέα κοινωνικά υποκείμενα, εμφορούμενα από νέες ιδεολογίες και χρησιμοποιώντας εντελώς νέες (για την παραδοσιακή Αριστερά των κομματικών και συνδικαλιστικών οργάνων) μορφές επικοινωνίας και πάλης, να έρθουν με βία στο προσκήνιο: οι φοιτητές του Λονδίνου, οι μικροπωλητές στην Τυνησία, οι νέοι άνεργοι επιστήμονες και μέρος της μεσαίας τάξης στην Αίγυπτο, οι ακτήμονες στις ΗΠΑ κ.ο.κ.

Εκείνο που συναρπάζει τον Μέισον και αφιερώνει μεγάλο μέρος του βιβλίου στην παρουσίαση και την ερμηνεία του είναι ο νέος τρόπος επικοινωνίας και δικτύωσης της εξεγερμένης νεολαίας σε όλες τις χώρες που επισκέπτεται και δεν είναι άλλος από το διαδίκτυο και τα «μέσα κοινωνικής δικτύωσης» που αυτό προσφέρει. Για τον Βρετανό αναλυτή δεν πρόκειται απλώς για έναν νέο τρόπο γρήγορης, παγκόσμιας και άμεσης επικοινωνίας μεταξύ διαδηλωτών, αλλά πολύ περισσότερο αποτελεί μια νέα φιλοσοφία στην οργάνωση της αντίστασης, ένα νέο πρότυπο πολιτικής αντιπροσώπευσης που επιλέγεται όλο και πιο συχνά από τους πρωταγωνιστές της νέας εποχής. Πρόκειται για ένα νέο δίκτυο το οποίο, όπως το κομματικό φαινόμενο και ο συνδικαλισμός του 19ου και του 20ού αιώνα αντίστοιχα, έρχεται για να αναδιοργανώσει τις πλατιές μάζες σε όλο τον κόσμο, για να δημιουργήσει νέα υποκείμενα στην ιστορική εξέλιξη, να διατυπώσει μια νέα ατζέντα αιτημάτων και, γιατί όχι, να καταργήσει παλαιότερες μορφές πολιτικής αντιπροσώπευσης.

Την ίδια στιγμή, όμως, η εμπειρία της κατάληψης δημόσιων χώρων, όπως έγινε στην πλατεία Ταχρίρ στο Κάιρο, στην Πλατεία Συντάγματος στην Αθήνα, στην Πουέρτα ντελ Σολ της Μαδρίτης και στις πλατείες του κινήματος Occupy Wall Street στις ΗΠΑ, αποτελεί για τον Μέισον έναν δυνατό συμβολισμό κι έναν κρίκο που συνδέει το σήμερα της εξέγερσης με την Κομμούνα του Παρισιού το 1848, ένα ιστορικό γεγονός που συγκινεί και σήμερα τους Ευρωπαίους εξεγερμένους· ο Μέισον αναφέρεται συχνά στην Κομμούνα.

ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

Η Ελλάδα έχει την τιμητική της στο βιβλίο του Μέισον: σε δύο μεγάλα κεφάλαια και με συνεχείς αναφορές στη χώρα μας καταπιάνεται με πολλά ζητήματα που ανέδειξε η ελληνική κρίση. Η πολιτική δανεισμού που αξιοποίησαν οι κυβερνήσεις των τελευταίων 30 χρόνων για να νέμονται την εξουσία και τα οφέλη της, η αρτηριοσκλήρωση από την οποία υποφέρει κομμάτι της ελληνικής Αριστεράς, η αδιανόητη για τον δημοσιογράφο του ΒΒC αντιπαράθεση ανάμεσα σε αναρχικούς και κομμουνιστές, η άνοδος της Χρυσής Αυγής και το κλίμα μισαλλοδοξίας, η βία της ελληνικής αστυνομίας που ο ίδιος βίωσε στο Σύνταγμα, είναι μερικά από τα θέματα που απασχολούν τον Μέισον ενώ στο δεύτερο ταξίδι του στην Ελλάδα, το 2012, εντύπωση του προκαλεί το κλίμα παραίτησης και κατήφειας στις τάξεις του χειμαζόμενου ελληνικού λαού.

«Η Ελλάδα είναι το πειραματόζωο για ένα πρόγραμμα λιτότητας που υπαγορεύεται από το διεθνές κεφάλαιο και το οποίο εφαρμόζεται ώστε η παγκοσμιοποίηση να συνεχίσει να υπάρχει. Εφαρμόζεται προκειμένου οι τραπεζίτες να εξακολουθούν να αγοράζουν γιοτ και οι τράπεζες να μη χρειαστεί ποτέ να υποτιμήσουν τα βουνά τοξικών χρεών που βρίσκονται κρυμμένα μέσα στους οικονομικούς ισολογισμούς τους. Οι Έλληνες πολίτες καλούνται αντί για το χρέος να υποτιμήσουν τις ζωές τους και να δουν την κοινωνία τους να καταστρέφεται», γράφει με αφορμή τη δεύτερη επίσκεψή του εδώ.

Και για να μη θεωρούμε ότι είμαστε το κέντρο του κόσμου ή βρισκόμαστε στο μάτι του κυκλώνα, καλό είναι να διαβαστούν οι τρομερές σελίδες από το οδοιπορικό του Μέισον στην κατεστραμμένη ενδοχώρα των ΗΠΑ –ένα ταξίδι στον δρόμο των απόκληρων ακτημόνων του έργου Τα σταφύλια της οργής του Τζον Στάινμπεκ που πραγματοποιεί ο Μέισον ακολουθώντας την ίδια ακριβώς διαδρομή– και οι συγκλονιστικές σελίδες από την εμπειρία του στις βρομερές παραγκουπόλεις πέριξ της Μανίλα στις Φιλιππίνες. Παντού ο ίδιος πόνος και, φυσικά, η ίδια διάθεση για εξέγερση. Ανεκπλήρωτη όμως σε ΗΠΑ και Φιλιππίνες. Προς το παρόν...

1-patakis-linkΟ κόσμος σε εξέγερση
Paul Mason
μετάφραση: Άλκης Καφετζής
Δίαυλος
424 σελ.
Τιμή € 17,04

 

Διαβάστε επίσης
ΜΕΛΕΤΕΣ - ΔΟΚΙΜΙΑ
Βασιλική Νεράντζη-Βαρμάζη: «Βυζαντινός πολιτισμός» κριτική του Απόστολου Σπυράκη

Το μεγαλύτερο επίτευγμα της ύστερης αρχαιότητας, κατά τον καθηγητή του πανεπιστημίου της Οξφόρδης Cyril Magno, ήταν η μετατροπή της θρησκείας σε φιλοσοφία, επίτευγμα που πραγματοποίησαν οι...

ΜΕΛΕΤΕΣ - ΔΟΚΙΜΙΑ
Γιάννης Τόλιος: «Η μετάβαση στο “εθνικό νόμισμα”» κριτική του Θανάση Αντωνίου

Καθώς η Ελλάδα βαδίζει προς τη «δεύτερη αξιολόγηση» και η κυβέρνηση περιμένει από τους δανειστές μας κάποια μείωση του δυσβάσταχτου χρέους, η συζήτηση για το «εθνικό νόμισμα» όχι μόνο δεν έχει...

ΜΕΛΕΤΕΣ - ΔΟΚΙΜΙΑ
Γιώργος Δ. Παναγιώτου: «Μποτίλια στο πέλαγο» κριτική της Ανθούλας Δανιήλ

Ως τίτλο για το βιβλίο του πάνω στο έργο του Γιώργου Σεφέρη, ο Γιώργος Παναγιώτου επιλέγει μια φράση του ποιητή –μποτίλια στο πέλαγο–, η οποία υπαινίσσεται την αμφίβολη ή απίθανη παραλαβή του...

ΦΙΛΙΚΑ SITE

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Email:
Θέμα:
Μήνυμα:

ΠΤΟΛΕΜΑΙΩΝ 4 (ΠΛΑΤΕΙΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ)
11635 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.-FAX: 210-7212307
info@diastixo.gr

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

*  Το email σας:

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

facebook icontwitter icongoogle plus iconpinterest iconyoutube iconrss icon

Με την υποστήριξη του diastixo.gr - Designed by: artspr