A+ A A-

«ΠΟΘΕΝ ΚΑΙ ΠΟΤΕ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ;»

της Ανθούλας Δανιήλ

 

Ο τίτλος του ογκώδους και λίαν ενδιαφέροντος βιβλίου του Θεόδωρου Γιαννόπουλου, «Πόθεν και Πότε οι Έλληνες;», μαζί με τον συνοδευτικό και εκτεταμένο παράτιτλό του, είναι σαφέστατος. Παράλληλα, είναι εξίσου σαγηνευτικός, προκλητικός και ανοίγει την όρεξη σε μια ποικιλία αναγνωστών, οι οποίοι ένθεν και ένθεν της επιστήμης και του χάσματος που χωρίζει πολλούς από αυτήν, θυμούνται τη σπουδαία καταγωγή τους, όποτε και όπου τους συμφέρει, παραγνωρίζοντάς την, όταν τούτο απαιτεί σκέψη και κόπο.

Το βιβλίο περιέχει διασαφηνιστικό πρόλογο του επιμελητή και του συγγραφέα, ενημερωτική εισαγωγή για την υπεύθυνη πληροφόρηση, την Ιστορία και την προϊστορία, και ακολουθούν οχτώ κεφάλαια, στα οποία εκτίθενται τα θέματα: 1.«''Πόθεν και Πότε οι Έλληνες;'' Θεωρητική ανάλυση και ανασκευή του ερωτήματος», 2.«Μια γλώσσα και ένας τόπος. Η γλωσσολογική και αρχαιολογική αφετηρία», 3.«Οι φιλολογικές έρευνες και οι αρχαιότερες καταγραφές της ελληνικής γλώσσας», 4.«Η περίοδος των κάθετων λακκοειδών τάφων», 5.«Οι πολιτιστικές μεταβολές στον ελλαδικό χώρο κατά την ύστερη 3η χιλιετία π.Χ. – Το φαινόμενο Cetina», 6.«Η ''σκοτεινή'' 4η χιλιετία π.Χ.», 7.«Εξινδοευρωπαϊσμός – Εκνεολιθισμός; Η θεωρία Γλώσσας-Γεωργίας του Colin Renfrew», 8.«Επιστρέφοντας στην Παλαιολιθική». Ακολουθεί μια Περίληψη στην Αγγλική, Βιβλιογραφία, Κατάλογος εικόνων, Γλωσσάρι ξένων αρχαιολογικών πολιτισμών, Ευρετήριο.

Κι επειδή το να μελετήσει κανείς αυτό το πολύ ενδιαφέρον, ογκώδες βιβλίο απαιτεί και πολύ χρόνο, επιστημονικό ενδιαφέρον και επιστημονική κατάρτιση, θα σταθούμε στον πρόλογο και στην εισαγωγή, από την οποία μπορούμε να αντλήσουμε υλικό για την παρούσα περίσταση.

Στον πρόλογο του επιμελητή Άγγελου Χανιώτη, διαβάζουμε τα εξής διασαφηνιστικά: Η ταυτότητα ενός λαού προσδιορίζεται από την έρευνα της απώτατης καταγωγής του και της γλώσσας του... Το ερώτημα των καταβολών «πόθεν και πότε» παραμένει δημοφιλές και επίκαιρο. Η ταυτότητα των Ελλήνων απασχόλησε την αρχαιολογική γλωσσική έρευνα ως επιστημονικό ερώτημα και λιγότερο ως πατριωτική αποστολή...

Στον πρόλογο του συγγραφέα βρίσκουμε τους στόχους του βιβλίου: Πρώτος στόχος, η διερεύνηση του κυρίως θέματος, των απαρχών του ελληνικού πολιτισμού, διερεύνηση που αφορά «την προέλευση όχι μόνο των Ελλήνων, δηλαδή της ελληνικής γλώσσας... αλλά και των άλλων κύριων γλωσσικών οικογενειών του κόσμου». Δεύτερος στόχος, η συστηματική επισκόπηση ορισμένων δεδομένων της προϊστορίας του Αιγαίου. Τρίτος, ο διάλογος με τη δυσμενή περιρρέουσα ατμόσφαιρα.

Ο συγγραφέας προβαίνει στην οριοθέτηση της επιστήμης από τη μη επιστήμη, στον ορισμό της χρονικής αφετηρίας του ελληνικού πολιτισμού, σχολιάζει την προσπάθεια της φιλολογικής έρευνας βάσει γλωσσικών και αρχαιολογικών δεδομένων, προβαίνει σε εξέταση άλλων χρονικών περιόδων της προϊστορίας, εν γένει προσπαθεί, με τα όπλα της επιστήμης και όχι της «εθνικής υπερηφάνειας» ή μοναδικότητας του υπερούσιου λαού μας, να βάλει τα πράγματα στη θέση τους, διευκρινίζοντας παραεπιστημονικούς μύθους και άλλα φληναφήματα που κυκλοφορούν κυρίως στο Διαδίκτυο, που νομίζουν πως ανεβάζουν τους πόντους στην κλίμακα των αξιών της ελληνικής καταγωγής και ενισχύουν το φρόνημα σε καιρούς χαλεπούς.

Δείγματος χάριν σταχυολογώ στην τύχη: οι λέξεις θάλασσα, έλαιον, οίνος, δάφνη, θώραξ, ξίφος, λαβύρινθος, ερέβινθος, υάκινθος, άναξ, κίθαρις δεν ετυμολογούνται ελληνικά. Επίσης, με την «αποκρυπτογράφηση της Γραμμικής Β' καταρρίφτηκε άπαξ διά παντός και μια, αν και μειοψηφική, άποψη περί της ελεύσεως των Ελλήνων... στα τέλη της Μυκηναϊκής εποχής». Η 3η χιλιετία, με την αλματώδη εξέλιξη της ναυσιπλοΐας και των υπερπόντιων επαφών, είναι το ιδανικό πεδίο για ναυτικές περιπλανήσεις και η κατάλληλη ευκαιρία για θρύλους και διηγήσεις που θα μπορούσαν να είναι το «σκηνικό για εκείνο το είδος περιπετειών που περιγράφονται στην Οδύσσεια». Κι ακόμα, «η 3η χιλιετία... είναι η ''δημιουργός της Μεσογείου''».

«Η γεωγραφική θέση του οικισμού του Νυδρίου έχει παρομοιαστεί ακριβώς με αυτή της Τροίας... η Τρωάδα και η περιοχή του Ιονίου... τα δύο αυτά κέντρα είναι ενταγμένα σε ένα κοινό και ευρύ δίκτυο πολιτιστικών επαφών». Στη μινωική Κρήτη είχε αρχίσει ο «πρώτος εγγράμματος – μάλλον όμως όχι και ελληνόφωνος, πολιτισμός της Ευρώπης».

Τελειώνοντας με το «Πόθεν και Πότε οι Έλληνες;», ερώτημα πολύ δύσκολο να απαντηθεί μονολεκτικά, ας κρατήσουμε στη μνήμη τη φράση του Βρετανού αρχαιολόγου σερ John Myres, που λέει: «Οι Έλληνες ήταν πάντοτε στη διαδικασία του γίγνεσθαι» και ο συγγραφέας συμβουλεύει να μη ζητάμε το «σημείο μηδέν» όπου οι Έλληνες εισέρχονται στον ελλαδικό χώρο. Κι ακόμα, δεν είναι τόσο το «τι» της επιστήμης, όσο το «πώς», που θα αναδείξει και την αξία του «τι».

Όπως είπαμε, το βιβλίο απαιτεί επιστημονική κατάρτιση και θα είναι χρήσιμο στους επιστήμονες που ασχολούνται με το θέμα και καλό βοήθημα για κάθε ικανό να διεξέλθει τις σελίδες του. Οπωσδήποτε θα πρέπει να βρίσκεται στα ράφια κάθε αξιοπρεπούς, δημόσιας ή ιδιωτική βιβλιοθήκης.

«Πόθεν και πότε οι Έλληνες;» Οι υπεύθυνες απαντήσεις της επιστήμης και η παρούσα κατάσταση της έρευνας για την πρώτη αρχή του ελληνικού πολιτισμού Θεόδωρος Γ. Γιαννόπουλος επιμέλεια σειράς: Άγγελος Χανιώτης Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης«Πόθεν και πότε οι Έλληνες;»
Οι υπεύθυνες απαντήσεις της επιστήμης και η παρούσα κατάσταση της έρευνας για την πρώτη αρχή του ελληνικού πολιτισμού
Θεόδωρος Γ. Γιαννόπουλος
επιμέλεια σειράς: Άγγελος Χανιώτης
Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
646 σελ.
Τιμή € 25,00

 

Διαβάστε επίσης
ΜΕΛΕΤΕΣ - ΔΟΚΙΜΙΑ
Ή ΤΟΥ ΥΨΟΥΣ Ή ΤΟΥ ΒΑΘΟΥΣ

της Ανθούλας Δανιήλ Το βιβλίο του Νάνου Βαλαωρίτη με τον τίτλο Ή του ύψους ή του βάθους κινείται στον κάθετο άξονα, εξαντλώντας και το ύψος και το βάθος. Σαν να λέμε ότι οι Έλληνες είμαστε πάντα των άκρων, και του ύψους, μεγαλοπρεπώς, αλλά και του βάθους, δυστυχώς. Όπως μας πληροφορεί από το οπισθόφυλλο ο...

ΜΕΛΕΤΕΣ - ΔΟΚΙΜΙΑ
ΔΩΣ’ ΜΟΥ ΛΟΓΟ, ΛΟΓΕ

της Εύης Κοσμίδου Μία διαδρομή στον ρου της Ιστορίας αναζητώντας τον σαρκωμένο Λόγο στα πρόσωπα και τα γεγονότα της ορθόδοξης θεολογίας και του σύγχρονου προβληματισμού επιχειρεί σ' αυτό το έργο ο συγγραφέας, το οποίο έρχεται,...

ΜΕΛΕΤΕΣ - ΔΟΚΙΜΙΑ
ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Ο ΕΦΗΒΟΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ & ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

της Ανθούλας Δανιήλ   Ένα βιβλίο απαραίτητο στον εκπαιδευτικό κάθε βαθμίδας είναι Το παιδί και ο έφηβος στην οικογένεια και στο σχολείο, του Κώστα Χρηστάκη. Πρόκειται για μια εφ' όλης της ύλης κοινωνιολογική μελέτη, στην οποία ο συγγραφέας παρακολουθεί το παιδί και τον έφηβο στην οικογένεια και στο σχολείο, δύο θεσμούς...

ΦΙΛΙΚΑ SITE

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Email:
Θέμα:
Μήνυμα:

ΠΤΟΛΕΜΑΙΩΝ 4 (ΠΛΑΤΕΙΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ)
11635 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.-FAX: 210-7212307
info@diastixo.gr

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

*  Το email σας:

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

facebook icontwitter icongoogle plus iconpinterest iconyoutube iconrss icon

Με την υποστήριξη του diastixo.gr - Designed by: artspr