A+ A A-

Δημήτρης Καρακίτσος : «Παλαιστές» κριτική του Χρίστου Παπαγεωργίου

Παλαιστές Δημήτρης Καρακίτσος Ποταμός


Με το τρίτο του βιβλίο –προηγήθηκε μια εξαίσια ποιοτική και πρωτοποριακή ποιητική συλλογή και ένα εξίσου σημαντικό πεζό– που τιτλοφορείται Παλαιστές, ο νεότερος συγγραφέας Δημήτρης Καρακίτσος ικανοποιεί αναγνωστικά ακόμη και τον πιο απαιτητικό δέκτη. Θέμα του η λαϊκή πάλη, αυτή που λάμβανε χώρα στις φτωχογειτονιές του Πειραιά, της Αθήνας αλλά και της επαρχίας μέχρι περίπου τις αρχές της δεκαετίας του ’60 και κινητοποιούσε ολόκληρο τον παιδόκοσμο της περιοχής, όπως επίσης και τους μεγαλύτερους, κατασκευάζοντας μια μικρή γιορτή, μια σύναξη – αν και (όπως λέει ο συγγραφέας), η αντιπαράθεση με τον Καραγκιόζη ήταν αμείλικτη. Τι ήταν όμως οι συγκεκριμένοι παλαιστές, από πού κατάγονταν, πώς ζούσαν, πώς έβγαζαν πέρα τη ζωή τους; Έπαιζαν ποτέ ξύλο στ’ αλήθεια ή ήταν μόνο ένα παραμύθι αυτή η αληθινά τεράστια δύναμή τους, πώς κατέληξαν, ποιον αγάπησαν, και από ποιους αγαπήθηκαν;

Απάντηση σε όλα αυτά τα ερωτήματα δίνει ο Καρακίτσος στο πολύ συγκεκριμένο πόνημά του, άλλοτε στηριζόμενος σε πραγματικές πηγές και άλλοτε αποφασίζοντας να μεταφέρει στο χαρτί τεράστιο λογοτεχνικό ψεύδος, όπως είναι για παράδειγμα η «απόδραση» του κύριου ήρωά του, του πρωτοπαλίκαρου Αποστολάρα, από τον μάταιο τούτο κόσμο. Ο κυρίαρχος θεός του Αποστολάρας στην κορυφή, πλαισιωμένος από μικρότερης εμβέλειας, πάντως αληθινούς Ηρακλείδες παλαιστές, περνά ολόκληρη την ιστορία της πάλης από τα τέλη του 19ου αιώνα μέχρι τα μισά του 20ού μ’ ένα δοκιμιακού χαρακτήρα λογοτέχνημα(;), μέσα από μια ιστορική προοπτική που συνδυάζει το φαινόμενο της πάλης με τη γενικότερη κοινωνική ζωή(;) – ή, με άλλα λόγια, ο συγγραφέας καταθέτει ένα λογοτεχνικό έργο που στηρίζεται σε μια πραγματική πρακτική, στην ουσία όμως είναι αποκύημα φαντασίας παρά τη ρεαλιστική πτυχή της αφήγησης(;).

Θέμα του  η λαϊκή πάλη, αυτή που λάμβανε χώρα στις φτωχογειτονιές του Πειραιά, της Αθήνας αλλά και της επαρχίας μέχρι περίπου τις αρχές της δεκαετίας του ’60 και κινητοποιούσε ολόκληρο τον παιδόκοσμο της περιοχής, όπως επίσης και τους μεγαλύτερους, κατασκευάζοντας μια μικρή γιορτή, μια σύναξη – αν και (όπως λέει ο συγγραφέας), η αντιπαράθεση με τον Καραγκιόζη ήταν αμείλικτη.



Ο Καρακίτσος ασχολείται με δευτεροκλασάτους παλαιστές, αφήνοντας απ’ έξω τον Κουταλιανό, τον Τζιμ Λόντο, τον Καμπαφλή, τον Καρπόζηλο, τον Τόφαλο κλπ., καταγράφει γενιές παλαιστών, όπως αυτή του ’20 με πρωτοπαλίκαρο τον Μανώλη Ψωμά, ψυχολογεί τους παλαιστές ως μεγάλα παιδιά που, ενώ πνίγουν τίγρεις και σπάνε με μια κίνηση καδρόνια, δεν έχουν πειράξει άνθρωπο με κακό σκοπό και, παρά τη φτώχεια τους, καθώς βλέπουν ότι η παλαίστρα δεν έχει ψωμί, δεν καταφεύγουν στην παρανομία. Οι εν λόγω παλαιστές είναι το «προλεταριάτο» της εποχής, καθώς οι περισσότεροι πεθαίνουν αγωνιζόμενοι εναντίον και του μεταξικού καθεστώτος που ήθελε άλλους ήρωες, «καθαρούς» προσωπικά και συμβολικά, πιστούς στις ιδέες του – όλα αυτά, σε συνδυασμό με το ότι ήταν φίλοι μεταξύ τους, σήμαιναν ότι οι εν λόγω παλαιστές ήταν αδύνατον να παλέψουν μέχρι τελικής πτώσεως και εξοντώσεως – πάντως για όσους έχουν παρακολουθήσει τέτοιους αγώνες στην παιδική ηλικία, οι παλαιστές δίνανε ένα είδος σόου (μπορώ να θυμηθώ τη μάχη ανάμεσα στον Καρπόζηλο και στο τέρας των Καρπαθίων, τέλη του ’50, που έληξε σε είκοσι δευτερόλεπτα μετά από μια φοβερή λαβή του Έλληνα Θησέα, που έριξε στο καναβάτσο τον αντίπαλο, ο οποίος και δεν μπορούσε να σηκωθεί και να συνεχίσει˙ αυτό συνέβαινε ακόμα και με τη συμμετοχή των βοηθών – ο Αποστολάρας είχε τον Θεμιστοκλάρα). Το σόου οι θεατές ενίοτε το απολάμβαναν και ενίοτε έβριζαν, θεωρώντας ότι εξαπατούνται. Και πάνω στην υποτιθέμενη μάχη ανάμεσα στα συγκεκριμένα θηρία, το ψυχανέμισμα του θανάτου δεν περνούσε από τη σκέψη τους, καθώς αντιλαμβάνονταν πως όχι μόνο δεν παλεύουν αληθινά, το αντίθετο, υπονόμευαν τη νοημοσύνη των θεατών, οι οποίοι ζητούσαν τα λεφτά τους πίσω και ξεμπρόστιαζαν ό,τι ιερό μπορούσε να έχει ο ταλαίπωρος παλαιστής – τη μάνα του, την αδερφή του, τη γυναίκα του, τα παιδιά του ή απλώς και μόνο την επαγγελματική του ιδιότητα, εκείνη του ιδιαίτερου παλαιστή. Ο Καρακίτσος, με μια ελαφρά αφοπλιστική γλώσσα, προσαρμόζει νίκες, ήττες, χαρές, λύπες, ζωγραφιές, πινελιές ή κουτσομπολιά για τους αγώνες που δεν δίνονται μόνο στα ρινγκ αλλά και στη ζωή των παλαιστών, μεταφέροντας στον αναγνώστη άγνωστες πτυχές της συγκεκριμένης τέχνης χωρίς να πλατειάζει σε λεπτομέρειες, με μικρά κεφάλαια που το καθένα αφιερώνεται και σε κάποιον, μέσα ή γύρω απ’ τη συγκεκριμένη συντεχνία, πετυχαίνοντας να δομήσει ένα εξαιρετικό πόνημα ενδιαφέρον και απολαυστικό.
Παλαιστές Δημήτρης Καρακίτσος Ποταμός

Η ιδιομορφία του συγκεκριμένου θέματος στέλνει τους μεγαλύτερους στα παιδικά τους χρόνια από μια άλλη πόρτα• μια πόρτα που περιέχει πάντως το αντικοινωνικό, το μισοπαράνομο, την «αμαρτία» γύρω από ένα γεγονός το οποίο για τα παιδιά –κρεμασμένα σαν τσαμπιά αφού δεν τολμούσε κανείς να ζητήσει χρήματα για τέτοιο θέαμα– εξύψωνε τη φαντασία και δημιουργούσε ήρωες, ακόμη και αν ήταν ένας στημένος αγώνας κατς. Άρα, αφήνοντας κατά μέρος όλα τα υπόλοιπα παιδικά βιώματα, ό,τι τέλος πάντων χαρακτήριζε τα πρώτα χρόνια της ύπαρξής μας, γινόμαστε ξανά παιδιά μέσα από ένα βιβλίο –για μία ακόμη φορά ένα βιβλίο μπορεί αυτό να το πετύχει– που μιλάει γι’ αυτούς τους καταραμένους παλαιστές οι οποίοι στοίχειωσαν τα όνειρά μας, που μας φαίνονταν σαν κάτι το υπερφυσικό και τρέχαμε να τους δούμε με την έξαψη στα μάγουλά μας, που, τέλος –και τώρα λυπάμαι γι’ αυτό– ενίοτε τους αποδοκιμάζαμε με τρόπο βίαιο και χυδαίο. Ήταν μια εμπειρία – που σταθήκαμε τυχεροί όσοι τη ζήσαμε.

Παλαιστές
Δημήτρης Καρακίτσος
Ποταμός
140 σελ.
ISBN 978-960-545-062-5
Τιμή: €12,00
001 patakis eshop

 

Διαβάστε επίσης
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ
Κοραής Δαμάτης: «Το σπίτι μόνο» κριτική της Μάριον Χωρεάνθη

Το βιβλίο Το σπίτι μόνο είναι το πρώτο, εκτενές ημιαυτοβιογραφικό μυθιστόρημα του Αιγυπτιώτη σκηνοθέτη του θεάτρου, της τηλεόρασης και του κινηματογράφου, χορευτή και ηθοποιού Κοραή Δαμάτη, ο οποίος ζει...

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ
Μιχάλης Σκολιανός: «Μ» κριτική της Σοφίας Φελοπούλου

Το Μ είναι η πρώτη νουβέλα του Μιχάλη Σκολιανού –κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Σαιξπηρικόν–, διδάκτορα της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ στην Κοινωνιολογία του Δικαίου, μια ευχάριστη έκπληξη από έναν νέο...

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ
Σώτη Τριανταφύλλου: «Αστραφτερά πεδία» κριτική του Φίλιππου Φιλίππου

Το τελευταίο βιβλίο της Σώτης Τριανταφύλλου, ογκώδες για τα δικά της δεδομένα, είναι απολύτως αυτοβιογραφικό, καθώς σε αυτό αποκαλύπτει λεπτομέρειες από τη ζωή της και μιλάει για γεγονότα που τη...

ΦΙΛΙΚΑ SITE

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Email:
Θέμα:
Μήνυμα:

ΠΤΟΛΕΜΑΙΩΝ 4 (ΠΛΑΤΕΙΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ)
11635 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.-FAX: 210-7212307
info@diastixo.gr

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

*  Το email σας:

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

facebook icontwitter icongoogle plus iconpinterest iconyoutube iconrss icon

Με την υποστήριξη του diastixo.gr - Designed by: artspr