ΚΑΒΑΦΙΚΟΙ ΦΟΝΟΙ

του Φίλιππου Φιλίππου

Η σύγχρονη ευρωπαϊκή αστυνομική λογοτεχνία δεν περιορίζεται στην περιγραφή εγκλημάτων και στη λύση τους, δεν είναι μόνο ένα λογοτεχνικό σταυρόλεξο, αλλά θίγει ποικίλα ζητήματα που άπτονται της κοινωνίας, της πολιτικής, της επιστήμης, της τέχνης και της Ιστορίας. Τώρα μπορούμε να προσθέσουμε: και της λογοτεχνίας. Μετά το πρόσφατο μυθιστόρημα του Κυριάκου Μαργαρίτη Στον ίσκιο των σκοτωμένων κοριτσιών (Εκδόσεις Ψυχογιός), με αναφορές στη Φόνισσα του Παπαδιαμάντη, εκδόθηκε το παρεμφερές Καβαφικοί φόνοι. Ο συγγραφέας του, ο Θοδωρής Παπαθεοδώρου (γεννήθηκε στα Δίκαια του Έβρου και ζει στην Αθήνα), που έχει γράψει βιβλία με κοινωνικό και ιστορικό περιεχόμενο (τελευταίο το Οι καιροί της μνήμης, 2011), χρησιμοποιώντας πλούσια βιβλιογραφία κάθε φορά, αλλά και βιβλία για παιδιά, τολμάει να γράψει ένα αστυνομικό μυθιστόρημα με θέμα το έργο του Καβάφη, του ποιητή της Αλεξάνδρειας που έχει ξεπεράσει τα ελλαδικά σύνορα κι έχει γίνει παγκόσμιος. Το εγχείρημα φαίνεται δύσκολο, ωστόσο ο συγγραφέας, έχοντας πλήρη γνώση του αντικειμένου του, δουλεύοντας μεθοδικά, κατάφερε να ξεπεράσει τα εμπόδια που συνδέονται με τα καβαφικά νοήματα και να παρουσιάσει ένα άρτιο ανάγνωσμα.

Το μυθιστόρημα έχει δύο κεντρικούς ήρωες, οι οποίοι συνεργάζονται και αλληλοσυμπληρώνονται. Ο ένας είναι ειδικός στην εγκληματολογία κι ο άλλος στο καβαφικό έργο. Ο πρώτος, ο ιδιωτικός ντετέκτιβ Νίκος Μάντης, κατάγεται από την Αλεξάνδρεια και ισχυρίζεται πως είναι μακρινός συγγενής του Καβάφη. Ο δεύτερος, ο καθηγητής Ξενοφών Δαρείος, έχει ξεπέσει στην Αθήνα. Αυτοί οι δύο λοιπόν γνωρίζονται όταν δολοφονείται στο σπίτι της στο Παλαιό Φάληρο η υπερήλικη Αιγυπτιώτισσα Πανδώρα Καλλέργη, λάτρις του Καβάφη, που ζούσε με μια κωφάλαλη υπηρέτρια. Η νεκρή ήταν γιορτινά ντυμένη και ο βοηθός του αστυνόμου που αναλαμβάνει την υπόθεση τη συσχετίζει με έναν στίχο του Καβάφη: «πληγή από φρικτό μαχαίρι».

Τότε ο Μάντης παίρνει στον υπολογιστή το ηλεκτρονικό μήνυμα ενός αγνώστου, ο οποίος του αναθέτει με αμοιβή την εξιχνίαση της δολοφονίας της Καλλέργη. Αυτός δέχεται διότι έχει ανάγκη τα χρήματα. Τζογαδόρος, μανιώδης φαν των ιπποδρομιών, μετά τη Νομική πήγε στις ΗΠΑ για μεταπτυχιακά στην εγκληματολογία κι υπήρξε ντετέκτιβ στη Βοστόνη. Ο Δαρείος, ομοφυλόφιλος, πρώην καθηγητής στην Οξφόρδη, ζει μόνος του σε μια τρώγλη επαγγελλόμενος τον φερετροποιό αυτοχείρων και τον επιγραμματοποιό επιτύμβιων πλακών. Και οι δύο έχουν ζήσει ή ζουν ποικίλα δράματα. Ο Μάντης, του οποίου η γυναίκα βρέθηκε νεκρή στο διαμέρισμά τους κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες, φροντίζει τον κατάκοιτο αδελφό του που έκανε απόπειρα αυτοκτονίας. Ο Δαρείος παράτησε το πανεπιστήμιο, έπειτα από την αυτοκτονία του αγαπημένου του Λόρενς, ενός Άγγλου, επειδή ο ίδιος του έκανε απιστία.

Την εξιχνίαση της υπόθεσης αναλαμβάνει ο αστυνόμος Λεμονής, φίλος του Μάντη, με τον βοηθό του. Όταν ακολουθούν κι άλλοι φόνοι, οι οποίοι σχετίζονται με την Αλεξανδρινή κυρία (είχε οίκο ανοχής στην Αλεξάνδρεια), μα και με τον Καβάφη, τα πράγματα δυσκολεύουν για τους δύο πρωταγωνιστές. Οι επόμενοι νεκροί είναι ένας απατεώνας, κάτοικος Σινά, κι ένας πρώην καθηγητής της Φιλοσοφικής, κάτοικος Μυκόνου. Πρόκειται για μέλη ενός σωματείου που χρηματοδοτούσε η Καλλέργη, μιας λέσχης με το όνομα «Ιθάκη», όχι χαρτοπαικτικής μα ποιητικής. Δίπλα στους νεκρούς ο δολοφόνος αφήνει δυσνόητα σημειώματα που συνδέονται με ποιήματα του Αλεξανδρινού. Διότι γνωρίζει πως ο Καβάφης ήταν ένας προικισμένος άνθρωπος με ιδιομορφίες, πιστός υπηρέτης των υπαινιγμών, κρυψίνους, και φαίνεται πως έχει μελετήσει επαρκώς τη ζωή και το έργο του. Επομένως, οι θάνατοι ανθρώπων φαινομενικά αγνώστων μεταξύ τους έχουν ένα κοινό σημείο: τη σχέση τους με τον Καβάφη. Ποιο, λοιπόν, μπορεί να είναι το κίνητρο του δολοφόνου; Η κληρονομιά, το συμφέρον, η εκδίκηση, λόγοι τιμής, κάποιο πάθος;

Η ιστορία διαδραματίζεται στη σύγχρονη Αθήνα του Μνημονίου και της κρίσης, αλλά ο συγγραφέας δεν επιδιώκει να περιγράψει τις συνέπειες αυτής της κρίσης. Αυτό θα ξέφευγε από τους στόχους του και θα αποπροσανατόλιζε τον αναγνώστη από τα δρώμενα, τα εξόχως λογοτεχνικά. Ωστόσο, κάνει νύξεις για τη διαφθορά συνειδήσεων, τους αριστερούς καλλιτέχνες που εισπράττουν κονδύλια από το Υπουργείο Πολιτισμού, τους νεόπλουτους που πληρώνουν ένα κάρο λεφτά για να φάνε σε μοδάτα ρεστοράν φιλέ μινιόν αλά μαδέρα, τους ανόητους που έχουν λάβει τραπεζικά δάνεια και δεν μπορούν να τα ξεπληρώσουν, τους πρεζάκηδες στο κέντρο της Αθήνας, τους ανίκανους δημάρχους της πόλης. Η λύση των πολλαπλών μυστηρίων δίνεται στην Αλεξάνδρεια. Οι δύο ήρωες ταξιδεύουν ως εκεί για να δουν εκ του σύνεγγυς τους χώρους όπου ζούσε η Καλλέργη –και ο Καβάφης–, αλλά και για να βρουν προσωπικά αντικείμενα του ποιητή, κειμήλια ή αποκηρυγμένα ποιήματα.

Το μυθιστόρημα είναι γραμμένο από αγάπη και θαυμασμό στον Κωνσταντίνο Καβάφη. Πρόκειται για ανάγνωσμα μυστηρίου που από σταυρόλεξο μετατρέπεται σε θρίλερ καταιγιστικών ρυθμών και είναι γραμμένο με χιούμορ, ενίοτε μαύρο. Το κείμενο έχει στιγμές που καθηλώνουν όχι μόνο με τη δράση των ηρώων (το τέλος είναι εντελώς απροσδόκητο), αλλά γοητεύει και με την ενίοτε λογοτεχνικότητά του. Κυρίως, οι πεντασέλιδες σημειώσεις της Πανδώρας Καλλέργη για την Αλεξάνδρεια και τις αναμνήσεις της από τον Καβάφη (σελ. 176) είναι ένα λογοτεχνικό διαμάντι.

ΚΑΒΑΦΙΚΟΙ ΦΟΝΟΙ Καβαφικοί φόνοι
Θοδωρής Παπαθεοδώρου
Ψυχογιός
514 σελ.
Τιμή € 15,50

 

ΦΙΛΙΚΑ SITE

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Email:
Θέμα:
Μήνυμα:

ΠΤΟΛΕΜΑΙΩΝ 4 (ΠΛΑΤΕΙΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ)
11635 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.-FAX: 210-7212307
info@diastixo.gr

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

*  Το email σας:

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

facebook icontwitter icongoogle plus iconpinterest iconyoutube iconrss icon

Με την υποστήριξη του diastixo.gr - Designed by: artspr