A+ A A-

ΠΩΣ ΤΕΛΕΙΩΝΕΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ

της Ελένης Γκίκα

«Πρέπει να βρεις έναν τρόπο να ξεχνάς τα τραύματα, να κρατάς τα θαύματα, να εκτιμάς τα θραύσματα σαν να μπορούν, πράγματι, να συγκροτήσουν ένα σύνολο που να βγάζει νόημα».

Έτσι γράφει και η συγγραφέας Μαρία Ξυλούρη με άφθαρτο τρόπο, με τον δικό της μυθιστορηματικό τρόπο το κατορθώνει.

«Ο κόσμος είναι οι λεπτομέρειες», διαβάζουμε στις σημειώσεις ενός ήρωά της, του Δημήτρη. Και η Μαρία, ως η Μαρία που ξεπροβάλλει φευγαλέα μέσα από την ιστορία και μας κλείνει το μάτι, είναι «η κοπέλα που γράφει». Η κοπέλα που γράφει για τη ζωή της γενικά και για τη δική της γενιά ειδικά.

Υπογράφοντας ένα μυθιστόρημα σαν ψηφιδωτό και σαν σπείρα. Η ζωή και το αίνιγμά της, η αλήθεια και ο αντικατοπτρισμός. Η καθημερινότητα και το εφήμερο αλλά κι αθάνατό της. Η καθημερινότητα και η λογοτεχνία. Ο κόσμος των νεκρών κι ο κόσμος των ζωντανών.

Η τεράστια παρουσία της απουσίας. Σε όλες της τις εκφάνσεις. Χωρισμός, θάνατος, μοναξιά.

Στις 352 πυκνογραμμένες σελίδες του, με μεγάλες περιόδους, παραγράφους και παρενθέσεις, με έναν τρόπο απολύτως μεταμοντέρνο αλλά συνάμα και μαγικό, η Μαρία Ξυλούρη ξαναγράφει ή μάλλον ξαναδιαβάζει αλλιώς τη ζωή.

Στις σελίδες της, μια παρέα που είναι σχεδόν όλος ο κόσμος.

Η Φανή, που διαβάζει το ένα βιβλίο πίσω απ’ το άλλο προσπαθώντας να καταλάβει εκείνο που ζει. Ο Ορέστης που φεύγει ακολουθώντας την “Κατσαρίδα”-κοπέλα, είναι εκείνη με τα κόκκινα μαλλιά, και ο Φώτης που έρχεται, ο Δημήτρης που ξεκινά ως παύλα, ξεγραμμένος, και αντίστροφα επιστρέφει στο βιβλίο όπου κατορθώνεται ό,τι δεν γίνεται ποτέ στη ζωή, και ο Άκος, το αγόρι που θα μπορούσε να έχει τη λύση, συνθέτουν στα πλέον λεπτά και λεπτομερή συστατικά του αυτό που θα μπορούσε να είναι το Νόημα, αυτό που μας δίδεται χωρίς να το επιδιώξουμε, εκείνο το δώρο όπως επιμένουν πολλοί, τη ζωή.

Κεντρικός άξονας, η Άννα. Το κορίτσι με τα πράσινα μάτια και αδελφή του Δημήτρη. Εκείνη που ξεκινά σαν υπόθεση «Αν» και τελειώνει χωρίς ποτέ της να καταλήξει (ποιος είπε ότι έχει κεντρική ιδέα και δίδαγμα η ζωή αυτή καθαυτή) σαν υπόδειξη «Να».

Θα μπορούσε να...

Στο μεταξύ, χρονικά όλα γίνονται ανάκατα.

Αποδεικνύοντας ότι στο παρελθόν που δεν είναι εποχή τετελεσμένη –ποιος το ’πε;– υπάρχει τελικά, εκεί κρύβεται, το μεγάλο σασπένς.

Η αφήγηση σαν σκυταλοδρομία, αρχικά η πλευρά του Ορέστη, ο Δημήτρης είναι ήδη μια παύλα ανάμεσα σε δυο ημερομηνίες και η Άννα έχει ήδη χαθεί. Και μετά, η πλευρά του Φώτη. Για ν’ αρχίσει σαν δίνη ένα παραγωγικότατο παρελθόν. Η Φανή, που προσπαθεί να το διαβάσει στις λεπτομέρειες με συνεχείς λογοτεχνικές αναφορές. Δεν αντέχει χωρίς τα βιβλία ούτε ζωή, ούτε και πένθος. Ο Άκος όσο επιστρέφουν προς τον πυρήνα, εξάλλου είναι κι ο τελευταίος που είδε τη χαμένη Άννα, «το θανατάκι», ο εγγονός του Σκευοφύλακα γερο-Θάνατου που προφητεύει θάνατο αντί για ζωή. Στο κουκούτσι, η Άννα, κατακερματισμένη, κομμάτια και θρύψαλα, με έναν τρόπο και συγγραφικά και εκδοτικά αριστουργηματικό, ναι, η Άννα είναι κάπου στο κέντρο τα μη αριθμημένα κομμάτια της, σαν παράλληλο σύμπαν, το αινιγματικό σύμπαν της Άννας, εκείνο που σκορπά το θάνατο και γεννά τη δημιουργία, για να την ερμηνεύσουν γράφουν οι πάντες, γεννά δηλαδή μέσα από τον υποτιθέμενο θάνατο τη ζωή.

Και η ανάδυση τελικά. Από το τέλος του κόσμου στην αναπαράστασή του, από τη Φανή και τον Φώτη, ως τον Ορέστη αντίστροφα, στην επιφάνεια πάλι, με λεπτομέρειες που κατέχουν το σύμπαν και σελίδες αγαπημένων που είναι ωσεί συγγενείς. Ο Μουρακάμι κι οι γάτες του, ο κύριος Κουρδιστό-πουλί και τα πηγάδια του, ο Φραγκιάς και το χάος που μας γέννησε, η Ζατέλη και η μυθολογία της καθημερινότητας, ο Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας με όλα του, τα βιβλία του και την αυτοκτονία του. Η Μαρία που γράφει και η Μαρία που τα ζει.

Τα βιβλία, στο βιβλίο, ζώντες οργανισμοί. Οι ιστορίες μια αλυσίδα, είτε αυτό είναι βιβλίο είτε η ίδια μας η ζωή. Η ζωή μας, στο μικροσκόπιο. Και η αλήθεια από παντού ανοιχτή. Η λήθη, επιβίωση. Και η μάσκα, ανάγκη. Η εκδοχή εκείνου που ποτέ δεν συνέβη, απόλυτα υπαρκτή. Το μυθιστόρημα, μια προέκταση της ζωής. Και κάπου εκεί και η συγγραφική ειλικρίνεια, η αποκάλυψη. Του μυθιστορήματος που όμως είναι και μια πρωτότυπη θέαση της ζωής: «Το σκέφτομαι γραμμένο σε σπείρα, σαν το δίσκο της Φαιστού, με κέντρο του την Άννα. Από αυτή θα αναπτύσσονται όλα σπειροειδώς. Γύρω απ' αυτήν. Όταν θ’ αρχίζει το βιβλίο, κι οι δυο τους θα είναι ήδη νεκροί, κι εμείς θα προσπαθήσουμε να μετατρέψουμε την απουσία σε ιστορία για να ζήσουμε».

Και η Μαρία Ξυλούρη που αυτό το ανέφικτο κατορθώνει τελικά: τους σκοτώνει και τους κάνει αφήγηση. Τους πενθεί με τον μόνο τρόπο που ξέρει, διαβάζοντας. Σαν τον Κασάρες τους διασώζει στη δική της Εφεύρεση, δημιουργώντας για να τους κάνει αθάνατους τον δικό της Μορέλ. Υπογράφοντας κατ’ αυτό τον τρόπο, όπως υποστηρίζει, και «το βιβλίο του εαυτού της», υπογράφοντας το βιβλίο της εποχής μας, δηλαδή το βιβλίο της ζωής.

Ένα μυθιστόρημα που είναι, τελικά, πρόταση, είναι θέαση κι ανάγνωση της ανθρώπινης ύπαρξης, της ζωής αυτής καθαυτήν.

ΠΩΣ ΤΕΛΕΙΩΝΕΙ Ο ΚΟΣΜΟΣΠώς τελειώνει ο κόσμος
Μαρία Ξυλούρη
Καλέντης
352 σελ.
Τιμή € 16,00

 

ΦΙΛΙΚΑ SITE

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Email:
Θέμα:
Μήνυμα:

ΠΤΟΛΕΜΑΙΩΝ 4 (ΠΛΑΤΕΙΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ)
11635 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.-FAX: 210-7212307
info@diastixo.gr

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

*  Το email σας:

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

facebook icontwitter icongoogle plus iconpinterest iconyoutube iconrss icon

Με την υποστήριξη του diastixo.gr - Designed by: artspr