A+ A A-

ΘΑΝΑΣΗΣ ΣΚΡΟΥΜΠΕΛΟΣ: ΤΟ ΔΙΚΟΧΟ ΤΟΥ ΜΙΜΗ κριτική του Χρίστου Παπαγεωργίου

 

Ένα ακόμη πολιτικό έργο του Θανάση Σκρουμπέλου, αυτή τη φορά αφιερωμένο στη μνήμη του αγωνιστή της Αριστεράς και διανοούμενου Μίμη Δεσποτίδη, ιδρυτή των Εκδόσεων Θεμέλιο, πενήντα χρόνια πριν, έρχεται προκειμένου η σύγχρονη Ιστορία να δώσει μια επιπλέον ερμηνεία σε γεγονότα ακραιφνώς καθοριστικά. Βέβαια, εδώ έχουμε μυθοπλασία, έχουμε την περιπέτεια ενός δίκοχου σαν αντιστάθμισμα ενός αδειανού κιβωτίου, που επεξεργάστηκε ο Άρης Αλεξάνδρου, έχουμε μια αιμομικτική σχέση, που κρατάει στον χρόνο, απ' τις τελευταίες μέρες του Εμφυλίου μέχρι και τη Χούντα. Πράγματι, ο αιρετικός Σκρουμπέλος επινοεί τον έρωτα της Ισμήνης με τον γιο της αδερφής της και αφηγητή Περικλύμενου, μόλις πέφτουν ο Γράμμος και το Βίτσι, μέχρι τον θάνατό της. Η ιδιαίτερη αυτή σχέση της επαναστάτριας και αντάρτισσας γυναίκας με τον σχεδόν έφηβο γίνεται αιτία, μετά τα απανωτά χτυπήματα στον εσωτερικό εχθρό, για λογής σχόλια ντροπιαστικά, για βρισιές και στον αγώνα της αλλά και για το φύλο της, για πικρόχολους και εμετικούς χαρακτηρισμούς, που απευθύνονται και στο κόμμα, τέλος για ασύστολες και ασύδοτες καταγγελίες για την ηθική της. Απ' τη μια πλευρά, λοιπόν, έχουμε έναν τίμιο αγώνα ενός μεγάλου μέρους του ελληνικού λαού για δημοκρατία και δικαιοσύνη, για ισότητα και ισονομία, και απ' την άλλη ο ανατρεπτικός συγγραφέας, στο πλαίσιο της μυθοποιίας, καίει την ηρωίδα του, προκειμένου κανείς –όχι μόνο στα χρόνια εκείνα, που τα ήθη ήταν πιο κλειστά–, ως μέσος αναγνώστης, να μην μπορέσει να αφομοιώσει μια ιστορία, που όχι μόνο η λογοτεχνία αλλά και η ζωή πολλές φορές παρουσιάζει, όσο και αν αποτελεί μια πράξη καθαρά και έστω προσωπική. Άρα ο Σκρουμπέλος, με την παρούσα νουβέλα, βάζει δίπλα σε έναν αγώνα μια ερωτική υπόθεση, που για να την αποδεχτείς χρειάζεσαι χιλιόμετρα ελεύθερης και εμβόλιμης σκέψης γύρω απ' το τι μπορεί ένας συγγραφέας να γράψει και μέχρι πού μπορεί να φτάσει, καταλήγοντας στο συμπέρασμα πως τα όριά του είναι άπειρα, πολυεπίπεδα και πολυδαίδαλα.

Ο Σκρουμπέλος κατέχει όλα εκείνα τα εφόδια, ώστε να μπορεί να γράφει με τρόπο στρατευμένου αριστερού. Γνωρίζει συνωμοτικούς κανόνες, τρόπους παραπλάνησης των διωκτικών αρχών, γνωρίζει το αριστερό λεξιλόγιο, τις αποφάσεις που παίρνονται μόνο δημοκρατικά και κατά πλειοψηφία, μπαίνει στο στρατευμένο θέατρο, ξέρει τόσα χρόνια την παρανομία, τη σιγή του άλλου όπως τη δική του, έχει μελετήσει τη σύγχρονη Ιστορία ούτως ώστε να τη διαχειρίζεται θεματολογικά, είναι όχι μόνο ένας προοδευτικός γραφιάς, ένας ρομαντικός παραμυθάς, μα πολύ περισσότερο ένας μάχιμος και μαχητής συγγραφέας, ο οποίος σε κάθε του έργο συντρίβει πάνω από όλα τον μικροαστισμό, που δεν αποτελεί ιδεολογία αλλά τρόπος ζωής. Χωρίς να ξεχνάμε ακόμα και τη διακωμώδηση που επιφέρει, μετά την κατάρρευση των τελευταίων υψωμάτων, της συνέλευσης πέντε ανθρώπων της αριστερής πλευράς του Εμφυλίου, που επιμένουν να κρατούν πρακτικά για πράγματα σχεδόν αστεία, ενώ καλούν σε ψηφοφορία όταν διαφωνούν μεταξύ τους, καθώς όπως είπαμε είναι πέντε τον αριθμό. Όπως επίσης στην έναρξη της Χούντας, κατά το πρώτο βράδυ στον ιππόδρομο, μαζί με πολλούς άλλους διαφόρων αποχρώσεων, οι περισσότεροι των οποίων με τις πιτζάμες, ο Σκρουμπέλος στρέφει την προσοχή του στους ποιητές, τους ιστορικούς, τους θεατρικούς συγγραφείς, τους πεζογράφους, οι οποίοι και αποδεικνύονται ως έχοντες τη μεγαλύτερη υπομονή στην αποδοχή των γεγονότων. Ενώ, τέλος, η εμπλοκή του Μίμη στον Εμφύλιο και ο αντιφασιστικός του αγώνας με φόντο την Ισμήνη γίνεται από μεριάς συγγραφέα με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη έμφαση, σεβασμό και προσήλωση, παρότι οι επαφές τους ήταν ελάχιστες. Γιατί το όνομα του Δεσποτίδη στην ευρύτερη Αριστερά ήταν όχι μόνο δεδομένο και σύννομο της ηθικής, αλλά πολύ παραπέρα της εμπειρίας και της ικανότητας λύσης ατομικών και συντροφικών προβλημάτων.

Ο συγγραφέας Θανάσης Σκρουμπέλος, πεζογράφος, σκηνοθέτης, σεναριογράφος και θεατράνθρωπος, ακόμη μια φορά εντυπωσιάζει και συναρπάζει, συμπυκνώνοντας την ιστορία του από το τέλος του Εμφυλίου έως την πτώση της Χούντας και τον διαμελισμό της Κύπρου, σε ένα έργο αληθινά συγκλονιστικό. Όσο και αν η ερωτική σχέση θαμπώνει κάπως μια νουβέλα που εννοείται μιλάει για ηθική, η ουσία είναι πως ο ίδιος επιχειρεί αυτή την υπόθεση, προκειμένου να πει πως και οι αντάρτες άνθρωποι ήταν και όχι θεοί, με αδυναμίες και ελαττώματα. Κάτι που ακόμη και σήμερα θα ξεσηκώσει θύελλα από ορθόδοξους κομματικούς σχηματισμούς.

Το δίκοχο του ΜίμηΤο δίκοχο του Μίμη
Θανάσης Σκρουμπέλος
Θεμέλιο
165 σελ.
Τιμή € 12,78
1-patakis-link

 

ΦΙΛΙΚΑ SITE

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Email:
Θέμα:
Μήνυμα:

ΠΤΟΛΕΜΑΙΩΝ 4 (ΠΛΑΤΕΙΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ)
11635 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.-FAX: 210-7212307
info@diastixo.gr

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

*  Το email σας:

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

facebook icontwitter icongoogle plus iconpinterest iconyoutube iconrss icon

Με την υποστήριξη του diastixo.gr - Designed by: artspr