Κώστας Ακρίβος: «Αλλάζει πουκάμισο το φίδι»

Κώστας Ακρίβος: «Αλλάζει πουκάμισο το φίδι»

 

Ο Κώστας Ακρίβος (πεζογράφος ευφυής, ταλαντούχος, συνεπής, χαρισματικός, ανατρεπτικός) με το παρόν μυθιστόρημα δημιουργεί –μια που εδώ δεν έχουμε «συγγραφέα» που να ταυτίζεται με τον «αφηγητή», αλλά απλώς συγγραφέα που πατά, σε τεράστιο βαθμό, σταθερά πάνω στη γη– μια αληθινή διαπάλη ανάμεσα στη σύγχρονη Ελλάδα των μνημονίων και την Ελλάδα ανά τους αιώνες. Μια διαρκής μάχη, λοιπόν, που στόχο έχει όχι μόνο την αυτογνωσία, τον αυτοπροσδιορισμό, την αυτοκριτική, την αυτομνημόνευση, αλλά πολύ περισσότερο το μεγαλείο μιας πατρίδας, που δεν μένει μόνο σε ό,τι ως κάτοικοι έχουμε αναφέρει για αυτήν αλλά και σε πληθώρα εγκωμιαστικών κειμένων, που διάφοροι κατά καιρούς ταξιδιώτες και φιλόσοφοι, λογοτέχνες και επιστήμονες έχουν καταθέσει στην παγκόσμια σκέψη και γνώση. Με δυο λόγια, μέσα από ταξίδια, επισκέψεις, προορισμούς, γενικώς περιηγήσεις αλλά όχι τουριστικές, μέσα από άνοιγμα καρδιάς ταπεινών ανθρώπων, που όμως κρύβουν μέσα τους μεγάλη σοφία, μέσα από διαβάσματα πεζογράφων αλλά και ποιητών, που αγάπησαν βαθιά αυτή τη χώρα, μέσα απ’ τα στηρίγματα τα παραδοσιακά όπως οι αρχαιότητες και η ορθοδοξία και, παράλληλα, μέσα από μια καθημερινότητα εξαιρετικά ενδιαφέρουσα, ο μυθιστοριογράφος κάνει απλά τέχνη, δίνει στίγμα της προσωπικότητάς του, καταθέτει χωρίς υστεροβουλίες και τελικά γίνεται τόσο αγαπητός όσο τα παιδικά μας αναγνώσματα, που δεν ξεχάσαμε και δεν πρόκειται να ξεχάσουμε όσο ζούμε, τόσο μέσα μας χαράσσεται και το φίδι.

Πριν προσχωρήσουμε στην παραπέρα ανάλυση του βιβλίου, μια επισήμανση: σε ένα σύνολο τετρακοσίων τριάντα τεσσάρων σελίδων δεν υπάρχει ούτε μία ερωτική σκηνή, ούτε καν διάθεση για κάτι τέτοιο. Κι όμως, ο έρωτας για όσα παρατίθενται είναι διάχυτος. Ό,τι γράφεται, ό,τι δουλεύεται, ό,τι περνά στον αναγνώστη ως καταστάλαγμα συγγραφικό, ό,τι ο δημιουργός επιμένει να χειρίζεται με αυτόν τον τρόπο περικλείει μεγάλες ποσότητες ερωτισμού, μόνο που το σώμα είναι άλλο, μόνο που η ερωτική προσέγγιση δεν απαιτεί συγκεκριμένες αλλά μυστηριακές κινήσεις. Ο Ακρίβος αγαπά τη ζωή, αγαπά τους ανθρώπους, αγαπά τη φύση, αγαπά τα ταξίδια, αγαπά το σύμπαν, χωρίς να γράφει ούτε μία ερωτική σκηνή, τόσο φθαρτή τού φαίνεται, μην και χαλάσει την ατμόσφαιρα που ο ίδιος ανακαλύπτει και στην οποία «χάνεται», έτσι ώστε η απουσία της να απασχολεί ειδικά κριτικές προσεγγίσεις και τίποτα περισσότερο, ειδικά άτομα που έχουν παρεκκλίνει απ’ την πραγματική λογοτεχνία στην παραλογοτεχνία.

Το μυθιστόρημα που συζητάμε αποτελεί αληθινά σκοτσέζικο ντουζ. Όχι θετικού ή αρνητικού σασπένς, μην παρεξηγηθούμε. Αλλά απ’ την απλή καθημερινότητα, που μπορεί να εμπεριέχει από ποδόσφαιρο ή τηλεοπτική και ιντερνετική ενημέρωση γύρω από φόρους, μειώσεις μισθών και συντάξεων και επίσκεψη στο βιβλιοπωλείο της πόλης, έως αυτούσια κομμάτια Ελλήνων και ξένων πνευματικών κορυφών, που απαιτούν άλλη αναγνωστική προσαρμογή. Ο τρόπος που ο Ακρίβος συνδυάζει όλα αυτά είναι πράγματι αξιοζήλευτος. Καθώς ούτε ένα «και» δεν περισσεύει, δεν κρίνεται περιττό ή ελλιπές, δεν χαρίζεται σε κανέναν. Έτσι, με δεδομένη τη γλωσσική δυναμική, την εκφραστική συμπεριφορά και την ατμόσφαιρα που παράγεται με ό,τι αναφέραμε παραπάνω, είναι απορίας άξιο πώς, ενώ δεν υπάρχει μία ιστορία αλλά πολλές, ενώ δεν συναντάμε έναν μύθο αλλά πολλούς, ενώ δηλαδή αποδομείται ολόκληρη η διαδικασία, είναι απορίας άξιο το πόσο συγκροτημένο είναι το μυθιστόρημα, το πόσο σταθερό εμφανίζεται, το πόσο δεμένο παρουσιάζεται μέσα από τις συνιστώσες του. Άρα, απ’ τη στιγμή που το θέμα τεμαχίζεται σε άπειρα φανταστικά ή πραγματικά λογοτεχνικά μερίδια –προς δόξα της αγάπης για τους ανθρώπους, την Ιστορία και τις φυσικές καλλονές της πατρίδας μας–, η άποψή μας είναι ακόμα πιο προωθημένη: ο δημιουργός ασφαλώς και δούλεψε με τέχνη, σαν έμπειρος μάστορας, σαν μυρμήγκι αφηγηματικό, σαν οικοδόμος παλαιότερων εποχών, για να καταφέρει να «κατασκευάσει» ένα τέτοιο αριστούργημα, το οποίο άνετα θα μπορούσε να αξιοποιηθεί και ως μπούσουλας, για παιδιά κάποιας ηλικίας.

Στάθηκα πολύ στα αληθοφανή στοιχεία του βιβλίου, έτσι επισημαίνω πως η φαντασία δεν είναι άγνωστη στα γραπτά του Ακρίβου, σε παλαιότερα μάλιστα έργα του ήταν καθοριστική. Πράγματι, ο θάνατος του φίλου του αφηγητή, του Τσιρίλο, η εξομολόγηση του πλανόδιου και πανηγυρτζή μουσικού, ο ξωμάχος ιερέας, το πρόβλημα που αντιμετωπίζει ο γιος συναδέλφου στα Γιάννενα αλλά και πλήθος άλλα, όπως για παράδειγμα η σιωπή του μοναχού, αποτελούν ένα είδος χειραγώγησης της λογοτεχνίας, για να αντιγράφει τη ζωή, όταν εκείνη δεν αντιγράφει την ίδια. Και μ’ αυτό το πρόβλημα, που αποσκοπεί όχι στη λύση του αλλά στη διαιώνισή του, προκειμένου να συνεχίσει η ζωή να δίνει ιδέες και η λογοτεχνία να τις επεξεργάζεται ή το αντίθετο, αφήνω τα υπόλοιπα σε ιδιωτικές αλλά και σε δημόσιες, λεκτικές και νοηματικές, νοσταλγικές και επεισοδιακές μαρτυρίες.

Αλλάζει πουκάμισο το φίδι
Κώστας Ακρίβος
Μεταίχμιο
434 σελ.
Τιμή € 16,60


 

Τα σχόλια σας

Κάντε το σχόλιο σας, με σύνδεση από το facebook ή συμπληρώστε τα στοιχεία σας, στην παρακάτω φόρμα.

 


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
ΚΡΙΤΙΚΕΣ > ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ
Μάρω Δούκα: «Έλα να πούμε ψέματα»

  Ολοκληρώνοντας την άτυπη τριλογία, που ξεκίνησε με το Αθώοι και φταίχτες και συνεχίστηκε με Το δίκαιο είναι ζόρικο πολύ, η μεγαλύτερη εν ζωή Ελληνίδα πεζογράφος δίνει πανοραμικά, με άπειρες λεπτομέρειες, με...

ΚΡΙΤΙΚΕΣ > ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ
Βασίλης Βασιλικός: «Θύματα Ειρήνης»

  Το μυθιστόρημα Θύματα Ειρήνης, εξήντα χρόνια περίπου μετά την πρώτη του έκδοση (1956), επανακυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Γκοβόστη. Γράφτηκε όταν ο Βασίλης Βασιλικός ήταν μόνο είκοσι δύο χρόνων. Αν γραφόταν σήμερα, ίσως...

ΚΡΙΤΙΚΕΣ > ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ
Χρίστος Κυθρεώτης: «Μια χαρά»

  Το εντυπωσιακό των διηγημάτων της συλλογής Μια χαρά, του πρωτοεμφανιζόμενου συγγραφέα Χρίστου Κυθρεώτη, είναι η αλλαγή ύφους, σκηνικών, ατμόσφαιρας και γλωσσικού ιδιώματος ανάλογα με το θέμα που...

ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΕΙΣ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Το μήνυμά σας

Διεύθυνση

Πτολεμαίων 4
(Πλατεία Προσκόπων)
11635 Αθήνα,
Τηλ.-fax: 210.7212307
info@diastixo.gr
ISSN: 2585-2485

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER