A+ A A-

ΑΛΛΑΖΕΙ ΠΟΥΚΑΜΙΣΟ ΤΟ ΦΙΔΙ

του Χρίστου Παπαγεωργίου

Ο Κώστας Ακρίβος (πεζογράφος ευφυής, ταλαντούχος, συνεπής, χαρισματικός, ανατρεπτικός) με το παρόν μυθιστόρημα δημιουργεί –μια που εδώ δεν έχουμε «συγγραφέα» που να ταυτίζεται με τον «αφηγητή», αλλά απλώς συγγραφέα που πατά, σε τεράστιο βαθμό, σταθερά πάνω στη γη– μια αληθινή διαπάλη ανάμεσα στη σύγχρονη Ελλάδα των μνημονίων και την Ελλάδα ανά τους αιώνες. Μια διαρκής μάχη, λοιπόν, που στόχο έχει όχι μόνο την αυτογνωσία, τον αυτοπροσδιορισμό, την αυτοκριτική, την αυτομνημόνευση, αλλά πολύ περισσότερο το μεγαλείο μιας πατρίδας, που δεν μένει μόνο σε ό,τι ως κάτοικοι έχουμε αναφέρει για αυτήν αλλά και σε πληθώρα εγκωμιαστικών κειμένων, που διάφοροι κατά καιρούς ταξιδιώτες και φιλόσοφοι, λογοτέχνες και επιστήμονες έχουν καταθέσει στην παγκόσμια σκέψη και γνώση. Με δυο λόγια, μέσα από ταξίδια, επισκέψεις, προορισμούς, γενικώς περιηγήσεις αλλά όχι τουριστικές, μέσα από άνοιγμα καρδιάς ταπεινών ανθρώπων, που όμως κρύβουν μέσα τους μεγάλη σοφία, μέσα από διαβάσματα πεζογράφων αλλά και ποιητών, που αγάπησαν βαθιά αυτή τη χώρα, μέσα απ’ τα στηρίγματα τα παραδοσιακά όπως οι αρχαιότητες και η ορθοδοξία και, παράλληλα, μέσα από μια καθημερινότητα εξαιρετικά ενδιαφέρουσα, ο μυθιστοριογράφος κάνει απλά τέχνη, δίνει στίγμα της προσωπικότητάς του, καταθέτει χωρίς υστεροβουλίες και τελικά γίνεται τόσο αγαπητός όσο τα παιδικά μας αναγνώσματα, που δεν ξεχάσαμε και δεν πρόκειται να ξεχάσουμε όσο ζούμε, τόσο μέσα μας χαράσσεται και το φίδι.

Πριν προσχωρήσουμε στην παραπέρα ανάλυση του βιβλίου, μια επισήμανση: σε ένα σύνολο τετρακοσίων τριάντα τεσσάρων σελίδων δεν υπάρχει ούτε μία ερωτική σκηνή, ούτε καν διάθεση για κάτι τέτοιο. Κι όμως, ο έρωτας για όσα παρατίθενται είναι διάχυτος. Ό,τι γράφεται, ό,τι δουλεύεται, ό,τι περνά στον αναγνώστη ως καταστάλαγμα συγγραφικό, ό,τι ο δημιουργός επιμένει να χειρίζεται με αυτόν τον τρόπο περικλείει μεγάλες ποσότητες ερωτισμού, μόνο που το σώμα είναι άλλο, μόνο που η ερωτική προσέγγιση δεν απαιτεί συγκεκριμένες αλλά μυστηριακές κινήσεις. Ο Ακρίβος αγαπά τη ζωή, αγαπά τους ανθρώπους, αγαπά τη φύση, αγαπά τα ταξίδια, αγαπά το σύμπαν, χωρίς να γράφει ούτε μία ερωτική σκηνή, τόσο φθαρτή τού φαίνεται, μην και χαλάσει την ατμόσφαιρα που ο ίδιος ανακαλύπτει και στην οποία «χάνεται», έτσι ώστε η απουσία της να απασχολεί ειδικά κριτικές προσεγγίσεις και τίποτα περισσότερο, ειδικά άτομα που έχουν παρεκκλίνει απ’ την πραγματική λογοτεχνία στην παραλογοτεχνία.

Το μυθιστόρημα που συζητάμε αποτελεί αληθινά σκοτσέζικο ντουζ. Όχι θετικού ή αρνητικού σασπένς, μην παρεξηγηθούμε. Αλλά απ’ την απλή καθημερινότητα, που μπορεί να εμπεριέχει από ποδόσφαιρο ή τηλεοπτική και ιντερνετική ενημέρωση γύρω από φόρους, μειώσεις μισθών και συντάξεων και επίσκεψη στο βιβλιοπωλείο της πόλης, έως αυτούσια κομμάτια Ελλήνων και ξένων πνευματικών κορυφών, που απαιτούν άλλη αναγνωστική προσαρμογή. Ο τρόπος που ο Ακρίβος συνδυάζει όλα αυτά είναι πράγματι αξιοζήλευτος. Καθώς ούτε ένα «και» δεν περισσεύει, δεν κρίνεται περιττό ή ελλιπές, δεν χαρίζεται σε κανέναν. Έτσι, με δεδομένη τη γλωσσική δυναμική, την εκφραστική συμπεριφορά και την ατμόσφαιρα που παράγεται με ό,τι αναφέραμε παραπάνω, είναι απορίας άξιο πώς, ενώ δεν υπάρχει μία ιστορία αλλά πολλές, ενώ δεν συναντάμε έναν μύθο αλλά πολλούς, ενώ δηλαδή αποδομείται ολόκληρη η διαδικασία, είναι απορίας άξιο το πόσο συγκροτημένο είναι το μυθιστόρημα, το πόσο σταθερό εμφανίζεται, το πόσο δεμένο παρουσιάζεται μέσα από τις συνιστώσες του. Άρα, απ’ τη στιγμή που το θέμα τεμαχίζεται σε άπειρα φανταστικά ή πραγματικά λογοτεχνικά μερίδια –προς δόξα της αγάπης για τους ανθρώπους, την Ιστορία και τις φυσικές καλλονές της πατρίδας μας–, η άποψή μας είναι ακόμα πιο προωθημένη: ο δημιουργός ασφαλώς και δούλεψε με τέχνη, σαν έμπειρος μάστορας, σαν μυρμήγκι αφηγηματικό, σαν οικοδόμος παλαιότερων εποχών, για να καταφέρει να «κατασκευάσει» ένα τέτοιο αριστούργημα, το οποίο άνετα θα μπορούσε να αξιοποιηθεί και ως μπούσουλας, για παιδιά κάποιας ηλικίας.

Στάθηκα πολύ στα αληθοφανή στοιχεία του βιβλίου, έτσι επισημαίνω πως η φαντασία δεν είναι άγνωστη στα γραπτά του Ακρίβου, σε παλαιότερα μάλιστα έργα του ήταν καθοριστική. Πράγματι, ο θάνατος του φίλου του αφηγητή, του Τσιρίλο, η εξομολόγηση του πλανόδιου και πανηγυρτζή μουσικού, ο ξωμάχος ιερέας, το πρόβλημα που αντιμετωπίζει ο γιος συναδέλφου στα Γιάννενα αλλά και πλήθος άλλα, όπως για παράδειγμα η σιωπή του μοναχού, αποτελούν ένα είδος χειραγώγησης της λογοτεχνίας, για να αντιγράφει τη ζωή, όταν εκείνη δεν αντιγράφει την ίδια. Και μ’ αυτό το πρόβλημα, που αποσκοπεί όχι στη λύση του αλλά στη διαιώνισή του, προκειμένου να συνεχίσει η ζωή να δίνει ιδέες και η λογοτεχνία να τις επεξεργάζεται ή το αντίθετο, αφήνω τα υπόλοιπα σε ιδιωτικές αλλά και σε δημόσιες, λεκτικές και νοηματικές, νοσταλγικές και επεισοδιακές μαρτυρίες.

allazei-poukamiso-to-fidiΑλλάζει πουκάμισο το φίδι
Κώστας Ακρίβος
Μεταίχμιο
434 σελ.
Τιμή € 16,60

 

Διαβάστε επίσης
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ
Φίλιππος Φιλίππου: «Η κόρη του εφοπλιστή» κριτική της Χρύσας Σπυροπούλου

Ο χαλκέντερος συγγραφέας και κριτικός της λογοτεχνίας Φίλιππος Φιλίππου επαναφέρει σε μια ατμοσφαιρική ιστορία του τον δημοσιογράφο Τηλέμαχο Λεοντάρη και τον εμπλέκει σε μια υπόθεση που ξεκινάει από το...

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ
Κατερίνα Ι. Παπαντωνίου: «Σκοτεινό ασανσέρ» κριτική του Χρίστου Παπαγεωργίου

Ποια η διαφορά ανάμεσα σε ένα ελλειπτικό μυθιστόρημα και σε μια νουβέλα, θα αναρωτηθεί αμέσως μόλις κλείσει το βιβλίο ο υποψιασμένος αναγνώστης, γνωρίζοντας πως το πρώτο είδος αφορά σε μια...

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ
Τόλης Νικηφόρου: «Αγνώστου Στρατιώτου» κριτική της Ελένης Χωρεάνθη

Έχω μια παλιά συνήθεια, να αρχίζω το ξεφύλλισμα και την περιδιάβαση κάθε βιβλίου, τις περισσότερες φορές, από το τέλος. Έτσι, δεν μπορώ να μην κάνω το ίδιο και με τα διηγήματα του Τόλη Νικηφόρου και να μην...

ΦΙΛΙΚΑ SITE

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Email:
Θέμα:
Μήνυμα:

ΠΤΟΛΕΜΑΙΩΝ 4 (ΠΛΑΤΕΙΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ)
11635 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.-FAX: 210-7212307
info@diastixo.gr

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

*  Το email σας:

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

facebook icontwitter icongoogle plus iconpinterest iconyoutube iconrss icon

Με την υποστήριξη του diastixo.gr - Designed by: artspr