A+ A A-

ΚΟΛΙΝ ΜΕΛΟΫ: ΑΓΡΙΟΔΑΣΟΣ κριτική της Ελένης Σαραντίτη

 

Λογοτεχνία του φανταστικού. Ή περιπέτεια φαντασίας. Ή ένα μυθιστόρημα που δύσκολα το αφήνεις από τα χέρια σου. Γιατί το Αγριόδασος είναι ολόκληρο ένα βιβλίο σαγήνης. Που κατακτά. Που παγιδεύει γλυκά. Από την πρώτη κιόλας αράδα:

«Πώς κατάφεραν πέντε κοράκια να σηκώσουν στον αέρα ένα μωρό δέκα κιλών ήταν κάτι που η Πρου δεν μπορούσε να το καταλάβει, αλλά σίγουρα αυτή ήταν η τελευταία της έγνοια. Για την ακρίβεια, αν έπρεπε να φτιάξει μια λίστα με τις έγνοιες της εκείνη τη στιγμή που καθόταν αποσβολωμένη στο παγκάκι του πάρκου και παρακολουθούσε τον μικρό της αδελφό, τον Μακ, να απογειώνεται στα νύχια αυτών των πέντε μαύρων κορακιών, η εξιχνίαση του κατορθώματος αυτού σίγουρα θα βρισκόταν στον πάτο της λίστας. Πρώτη έγνοια στη λίστα: Ο μικρός της αδελφός, του οποίου είχε την ευθύνη, έπεφτε θύμα απαγωγής από πουλιά. Κι αμέσως από κάτω: Τι είχαν σκοπό να τον κάνουν;»

Μαγεία, σκέφθηκα αυτομάτως, και η σκέψη μου πλανήθηκε σε θρύλους και παραμύθια που έφθαναν από τα βάθη των αιώνων, σε ιστορίες σκοτεινές που αφηγούνταν απαγωγές παιδιών λόγω αθέτησης υποχρέωσης γονέα απέναντι σε δύναμη ανώτερη από αυτόν, που όμως κάποτε εισάκουσε την επιθυμία του για τεκνοποιία. Ένα από τα γοητευτικότερα από αυτά τα παραμύθια είναι η «Μαρούλα», της οποίας η μητέρα δεν μπορούσε να κάνει παιδί κι ολημερίς παρακαλούσε τον Θεό με δάκρυα και καρδιοχτύπια να τη συντρέξει. Ένα πρωί που στεκόταν στο παράθυρό της, βλέπει τον ήλιο ολόλαμπρο, δυνατό, Θεός τής φάνηκε. «Ήλιε μου, κυρ Ήλιε μου, δώσε μου ένα παιδί και σαν γίνει δώδεκα χρονών, έλα και πάρε το» ικέτεψε. Την άκουσε και τη συμπόνεσε ο ήλιος και της έδωσε ένα κοριτσάκι σαν την αυγή όμορφο, που η ευτυχισμένη μάνα το ονόμασε Μαρούλα. Όσο μεγάλωνε η Μαρούλα, τόσο ομόρφαινε. Γλυκιά, γελαστή, ένα πλάσμα χαριτωμένο. Έως ότου έγινε δώδεκα χρονών και τη συνάντησε στη βρύση ο ήλιος. Είχε πάρει τη μορφή παλικαριού. «Να πεις της μάνας σου, εκείνο που μου έταξε, πότε θα μου το δώσει;» την πλησίασε και της είπε. Και «Ποιος είσαι εσύ;» ρώτησε η Μαρούλα, αλλά το παλικάρι τής αποκρίθηκε: «Πες εσύ στη μάνα σου και εκείνη θα καταλάβει ποιος είμαι». Και τελικώς, όσο και αν η μάνα αρνήθηκε, όπως και αν την έκρυψε, ο ήλιος την πήρε στο παλάτι του που το τριγύριζε εύοσμο περιβόλι. Το παραμύθι της Μαρούλας είχε καλό τέλος – όπως, εξάλλου, όλα τα παραμύθια. Η κοπέλα επέστρεψε στη μάνα της, έστω κι αν τράβηξε του λιναριού τα πάθη.

Και ο μικρούλης, μόλις ενός έτους, Μακ, ο απαχθείς από τα κοράκια, τώρα κοιμάται στο πατρικό του, ενώ η αδελφή του τον κανακεύει και τον κοιμίζει με παραμύθια. Ανάμεσά τους κι εκείνο που θυμίζει ότι:

«Μια φορά κι έναν καιρό, ζούσε ένα μικρό αγόρι με τη μεγάλη του αδερφή. Πριν όμως από αυτό, ένας άντρας και μια γυναίκα ζούσαν εδώ, στον Άγιο Ιωάννη του Πόρτλαντ, και το μόνο που ήθελαν ήταν να κάνουν μια οικογένεια. Για να κάνουν όμως παιδιά, έπρεπε να κάνουν μια συμφωνία με μια σατανική βασίλισσα που ζούσε σ' ένα δάσος πέρα μακριά. Η συμφωνία έλεγε ότι, όταν θα έφτανε η στιγμή, η σατανική βασίλισσα θα ερχόταν για το δεύτερο παιδί, το μικρό αγόρι, για να το πάρει μαζί της στο δασωμένο της βασίλειο. Και μια μέρα, έκανε ακριβώς αυτό. Η αδερφή του, όμως, δεν μπορούσε να το δεχτεί. Ανέβηκε λοιπόν στο ποδήλατό της.

»Και έτρεξε ξοπίσω του...
»Μέσα στο βαθύ, σκοτεινό δάσος...»

Έτρεξε, λοιπόν, η νεαρή Πρου με προορισμό τους δασωμένους λόφους, τον Αδιάβατο Αγριότοπο, όπως τον αποκαλούν, ή Αγριόδασος, τόπο μυστηρίου, άγνωστο και απωθητικό στους κατοίκους του Πόρτλαντ, οι οποίοι μόνο να τον βλέπουν και να υποθέτουν γι' αυτόν μπορούν. Κανείς ποτέ δεν διάβηκε τα σύνορά του. Και αν η Πρου μπόρεσε να περάσει τα όρια, αυτό οφειλόταν στο ότι η γέννησή της επιτεύχθηκε χάρη σ' ένα ισχυρό πλάσμα του Αδιάβατου Αγριότοπου. Ανήκε, δηλαδή, κατά το ήμισυ εκεί. Ημίαιμο μάλιστα την είχαν αποκαλέσει. Έτρεξε, λοιπόν, αναζητώντας τον μικρούλη Μάκυ με την ψυχή στο στόμα και με τη συντροφιά και συμπαράσταση ενός συμμαθητή και γείτονά της.

Κόσμος ανήκουστος κατοικεί το Αγριόδασος. Άνθρωποι και ζώα, σμήνη πτηνών, βασιλιάδες, δέντρα που μιλούν και κογιότ μισθοφόροι, αετοί βασιλιάδες και κλαδιά που σώζουν ζωές, φυσιολάτρες φωτισμένοι και άλλοι πολίτες με ένστικτα κακούργα, ληστές, μύστες, η ακμαία ακατάβλητη φύση, νέοι και μεγαλύτεροι, επαναστάτες και διοικητές, στρατιώτες και εμπορευόμενοι και μια πανέμορφη, πανίσχυρη μάγισσα. Επίσης, παρακολουθούμε προδοσίες και απώλειες, διαπιστώνουμε συγκίνηση και ευαισθησία, πράξεις μίσους και πράξεις αυτοθυσίας, βλέπουμε την αναμενόμενη επικράτηση των αγαθών δυνάμεων του δάσους, ενόσω οι δυο σπουδαίοι ήρωες και φίλοι, η Πρου και ο Κέρτις, προσπαθούν να βάλουν μια τάξη στην καρδιά τους και να κρατήσουν την ισορροπία τους σε όλη αυτή την παραζάλη. Να αντέξουν και οι ίδιοι, βεβαίως, και να βρουν με κάθε κόστος τον μικρούλη Μακ, τον οποίο ετοιμαζόταν να θυσιάσει η σκοτεινή καλλονή και παντοδύναμη μάγισσα κυβερνήτρα Αλεξάνδρα, η γυναίκα που είχε βοηθήσει το άτεκνο κάποτε ζευγάρι να φέρει δυο παιδιά στον κόσμο.

Είχε εμφανιστεί σαν φάντασμα εμπρός τους. «Θα σας κάνω να πιάσετε παιδί, αλλά πρώτα πρέπει να συμφωνήσετε σε κάτι... Αν κάνετε ποτέ δεύτερο παιδί, το παιδί αυτό θα μου ανήκει» είχε εξηγήσει εξαρχής.

«Το βιβλίο αυτό μοιάζει με το άγριο, παράξενο δάσος που περιγράφει. Νιώθεις τον κίνδυνο και την αγωνία, νιώθεις ότι θα σου συμβούν πράγματα τόσο τρομακτικά που ο κόσμος δεν έχει ξαναδεί. Όταν μπήκα, δεν ήθελα να ξαναβγώ» έγραψε για το Αγριόδασος ο συγγραφέας Λέμονι Σνίκετ.

Το ίδιο ακριβώς αισθάνθηκα κι εγώ: γλυκά και διπλά αιχμαλωτισμένη! Γοητευμένη!

Αλλά, ευτυχώς, η συναρπαστική περιπέτεια δεν τελειώνει εδώ, διότι το Αγριόδασος είναι ο πρώτος από τους τρεις τόμους του συγκλονιστικού έργου «Τα χρονικά του Αγριόδασους» του Αμερικανού συγγραφέα και μουσικού Κόλιν Μελόυ, το οποίο εικονογράφησε, ερμηνεύοντάς το μοναδικά, η σύζυγός του Κάρσον Έλλις.
Εύγε στην Αργυρώ Πιπίνη για τη μετάφραση!
Για μεγάλα παιδιά και για ενηλίκους.

Τα χρονικά του Αγριόδασους: ΑγριόδασοςΤα χρονικά του Αγριόδασους: Αγριόδασος
Κόλιν Μελόυ
μετάφραση: Αργυρώ Πιπίνη
εικονογράφηση: Κάρσον Έλλις
Πατάκης
600 σελ.
Τιμή € 17,90

 

Εμφανίσεις: 2724

ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΜΗΤΣΙΑΛΗ: ΘΑ ΣΕ ΣΩΣΩ Ο,ΤΙ ΚΙ ΑΝ ΓΙΝΕΙ κριτική της Μένης Κανατσούλη

 

Η Μητσιάλη με τα βιβλία της έχει ήδη στρατευθεί, κατά μια έννοια, στη συγγραφή ιστοριών για παιδιά –και μάλιστα μικρών ηλικιών– με θέματα την πολυπολιτισμικότητα και τον ρατσισμό. Το Θα σε σώσω ό,τι κι αν γίνει κινείται στην ίδια θεματική, μόνο που τώρα το αποτολμά για μεγαλύτερες ηλικίες, ειδικότερα για το εφηβικό κοινό αλλά και όχι μόνο. Η συγγραφική της συνέπεια σε μια τέτοια θεματική σίγουρα αποδεικνύει την ευαισθησία της για κοινωνικά και ιδεολογικά ζητήματα που πλήττουν τη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα, αλλά επίσης δείχνει και τις λογοτεχνικές της ανησυχίες, καθώς δοκιμάζει να πραγματευθεί το θέμα αυτό για ένα άλλο κοινό. Το να απευθυνθεί σε εφήβους αναμφισβήτητα τη θέτει σε διαδικασία όχι μόνο να ξεδιπλώσει ενδιαφέρουσες και απρόβλεπτες πτυχές στην πλοκή της ιστορίας, αλλά και να εμβαθύνει περισσότερο στους χαρακτήρες ή να πλέξει πιο σύνθετα τις αφηγηματικές της τεχνικές.

Βασικός της ήρωας είναι ο Ντιμίτρι, ένα αγόρι από τη Βουλγαρία, που αποφασίζει να φύγει στα κρυφά από τον τόπο του ακολουθώντας την αγαπημένη του Σόνια. Η αφήγηση ξεκινά λοιπόν με ένα αγγελοπουλικό τοπίο, ομιχλώδες και κάπως ζοφερό, καθώς ο Ντιμίτρι μπαίνει κρυφά στο τρένο προσπαθώντας να αφουγκραστεί από μακριά τι συμβαίνει στη Σόνια του. Η όμορφη αλλά κουτσή Σόνια μαζί με άλλα παιδιά μεταφέρονται κρυφά από τους δουλέμπορους ως εμπορεύματα που θα διοχετευθούν στην Ελλάδα, είτε στην αγορά του πουλημένου έρωτα είτε στη ζητιανιά.

Το βιβλίο υιοθετεί την τριτοπρόσωπη αφήγηση, που όμως επικεντρώνεται αποκλειστικά στον Ντιμίτρι. Μέσα από τη δική του ματιά παρακολουθούμε τα γεγονότα, γνωρίζουμε όσα υποπίπτουν στη δική του αντίληψη. Ο ευαίσθητος αλλά και αποφασισμένος να σώσει την αγαπημένη του, Ντιμίτρι, καθώς ταξιδεύει, επαναφέρει σκηνές από τη ζωή του. Το παρόν του ανακατωμένο με το παρελθόν που ανακαλεί συνθέτουν με επιτυχημένο τρόπο την ψυχολογία αυτού του αγοριού που βρίσκεται στην αρχή της εφηβείας του. Από τη μια, βιώνει με όλη του τη δύναμη το σημαντικότερο ίσως συμβάν της εφηβείας: την αγνή και δυνατή αγάπη. Από την άλλη, όμως, αναπαρίστανται όλοι οι φόβοι του, αλλά και η αισιοδοξία του, το όνειρο, η ελπίδα. Μέσα στις αναμνήσεις του ξεπροβάλλει ο κόσμος που περιέβαλλε τη μέχρι τώρα ζωή του: η φτώχεια, αλλά και μια οικογένεια που στενάζει από το βάρος της φτώχειας. Ένας πατέρας αδιάφορος, μια μάνα γεμάτη νοιάξιμο για το παιδί της, αλλά ξεζουμισμένη από την πολλή εργασία. Οι δυο γονείς που αναγκάζονται στο τέλος να φύγουν για την Ελλάδα, και κάπου χάνονται εκεί, αντιπροσωπεύουν όλες αυτές τις στρατιές αδύναμων και φοβισμένων μεταναστών, που τους αισθανόμαστε άφωνους και απρόσωπους γύρω μας. Η Μητσιάλη θέλει να τους δώσει πρόσωπο, θέλει να τους δώσει φωνή και να μας πουν μέσω του Ντιμίτρι την ιστορία τους.

Ο Ντιμίτρι, όταν πια οι γονείς του θα έχουν φύγει, θα μείνει μόνος με τη γιαγιά του. Η γιαγιά είναι η πιο αμφιλεγόμενη αλλά για μένα προσωπικά πολύ ενδιαφέρουσα λογοτεχνική μορφή. Προβάλλεται μάλλον ως αρνητικός χαρακτήρας, καθώς προκαλεί τον τρόμο στον μικρό Ντιμίτρι. Είναι σκληρή με έναν ωμό ρεαλισμό, απότομη και χωρίς στοργή για τον εγγονό της. Όμως ταυτόχρονα είναι η μόνη που έμεινε κοντά του. Ίσως πάλι είναι η άλλη όψη για την τόσο θετική εικόνα της ταλαιπωρημένης μάνας που κυριαρχεί στο μυαλό του Ντιμίτρι.

Ενδιαφέρον εύρημα σε όλη την εξέλιξη της ιστορίας είναι ότι σχεδόν ύστερα από κάθε κεφάλαιο απευθύνει στη μητέρα του ένα γράμμα –και μόνο σ' αυτήν–, θέτοντας όμως έτσι μια σειρά ερωτημάτων στον αναγνώστη: Τα γράμματα θα φτάσουν ποτέ στη μητέρα του; Θα συναντηθεί μαζί της; Μήπως τα γράμματα τα απευθύνει στον εαυτό του;

Το άλλο βασικό εύρημα του βιβλίου είναι η διακειμενική συνομιλία των ηρώων με τους δύο βασικούς χαρακτήρες από τον Άνθρωπο που γελά του Βίκτωρος Ουγκώ. Ο Ντιμίτρι και η Σόνια παραλληλίζονται με τον Γκυντλαίν και την Ντέα. Ο Ντιμίτρι, γοητευμένος από την ανάγνωση του βιβλίου από την αγαπημένη του Σόνια, ανακαλεί συνεχώς σελίδες και σκηνές από εκείνον, τον αλλοτινό και επίσης κατατρεγμένο έρωτα.

Με ενδιαφέρον παρακολουθούμε τη διάπλαση των λογοτεχνικών, αν και δευτερευόντων, χαρακτήρων. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι ακολουθείται μια σύμβαση του παραμυθιού, από δω οι καλοί και από κει οι κακοί χαρακτήρες: οι κακοί Βούλγαροι δουλέμποροι, οι Έλληνες ρατσιστές, αλλά και τα άδικα αρπαγμένα παιδιά, τα θύματα, η Σόνια, η Γκάλια και τόσα άλλα, ο Ντιμίτρι. Όμως ανάμεσα στους χαρακτήρες υπάρχουν και αυτοί που εμφανώς αλλάζουν, που εξελίσσονται, γιατί στη ζωή συμβαίνουν γεγονότα που μας αλλάζουν. Όπως έγινε με τον Νίκο, που ξεκίνησε με μια παρέα Ελλήνων ρατσιστών οι οποίοι είχαν ως στόχο και σκοπό να τρομοκρατούν και να κακομεταχειρίζονται μετανάστες. Όμως ο Νίκος παραφυλάγοντας και παρατηρώντας τον Ντιμίτρι, θα γίνει φίλος του και θα του σταθεί, θα τον περιθάλψει στο σπίτι του, όταν ύστερα από τόση ταλαιπωρία ο Ντιμίτρι θα αρρωστήσει, και θα τον βοηθήσει να απελευθερώσει τη Σόνια.

Στο ξετύλιγμα της υπόθεσης διαπιστώνουμε μια έντονη ανθρωπιστική πρόθεση, η συγγραφέας θέλει να πιστεύει στο καλό που υπάρχει στην ψυχή των ανθρώπων. Υπάρχει μια ωραιοποίηση, ένας ρομαντισμός μέσα στη σκληρότητα της πραγματικότητας που περιβάλλει τα «ανθρώπινα εμπορεύματα». Μια ποιητικότητα, μια ομορφιά αναδύεται μέσα από την ασχήμια, ίσως ως ένας τρόπος για να προβληθεί η ματιά του εφήβου για το όνειρο που δεν θέλει και δεν πρέπει να χάσει. Γιατί ο έφηβος μπορεί να κατορθώσει το ακατόρθωτο, μας λέει η Μητσιάλη: «έχει μέσα του όλα αυτά τα συναισθήματα, ξέρει ότι, ακόμη κι αν ποτέ κανείς δεν μάθει τι έχει κάνει, τι κατάφερε, φτάνει για τον ίδιο. Φτάνει για να πατήσει γερά στα πόδια του την υπόλοιπή του ζωή» (σ.188).

Θα σε σώσω ό,τι κι αν γίνειΘα σε σώσω ό,τι κι αν γίνει
Αλεξάνδρα Μητσιάλη
Εκδόσεις Παπαδόπουλος
192 σελ.
Τιμή € 8,99

 

Εμφανίσεις: 2687

ΜΑΝΟΣ ΚΟΝΤΟΛΕΩΝ: ΜΑΝΟΛΟ ΚΑΙ ΜΑΝΟΛΙΤΟ κριτική της Διαμάντης Αναγνωστοπούλου

 

Μανόλο και Μανολίτο: οι δύο κεντρικοί ήρωες που συγκροτούν με το διάλογό τους τη διήγηση των δύο επάλληλων ιστοριών (4 εποχές και 36 αμυγδαλιές) του βιβλίου του Μάνου Κοντολέων. Εκτός όμως από κεντρικοί ήρωες, είναι και οι εκπρόσωποι δύο κόσμων, των παιδιών και των ενηλίκων, αλλά και δύο γενεών που συνδιαλέγονται, ανταλλάσσουν εμπειρίες, γνώσεις, συναισθήματα και σκέψεις.

Ο Μανολίτο «όλο ρωτά για το νόημα που έχουν όσα μαθαίνει, ζει, λέει, τραγουδά... Για τα όσα αισθάνεται». Και ο Μανόλο απαντά αλλά και ομολογεί την άγνοιά του. Ο Κοντολέων βάζει τον Μανόλο να είναι συγγραφέας. Εκτός από αυτοαναφορικό σχόλιο, η ιδιότητα του ενήλικου ήρωα χρησιμεύει για να δείξει ότι τα βιβλία, εκτός από «αποθήκες» γνώσεων είναι και χώροι υποδοχής συναισθημάτων και ιδεών, σκηνές μυστηρίων αλλά και «καθημερινών περιπετειών», «κουτιά» που φυλάσσουν αλλά και αποκαλύπτουν μυστικά.

Οι δύο επάλληλες ιστορίες του βιβλίου έχουν ως συνεκτικό ιστό την αγάπη και τη σχέση της με τη φύση. Στην πρώτη, μια παράξενη γυναίκα, μητρική και μαγική μαζί, διηγείται τέσσερις μικρές ιστορίες για τις τέσσερις εποχές του έτους. Μέσα από τα «παραμύθια» της που αποτελούν παραμυθία για τους δύο ήρωες, η κυρά Φύση μιλά για το σπίτι των ανθρώπων, τη γη, που παρουσιάζει πολλές εναλλαγές, μυρωδιές, ήχους και χρώματα. Εκφράζει τη θλίψη της για την αδιαφορία των ανθρώπων γι' αυτό το σπίτι αλλά και την ελπίδα της ότι τα παιδιά τους χτίζουν τα όνειρά τους πάνω στα δικά της σχέδια. Μιλά για την εμψύχωση της φύσης και το ξαναζωντάνεμά της μέσα από την εκδήλωση της αγάπης. Όπως η φύση ζει μέσα στον κυκλικό χρόνο έτσι και οι ηλικίες των ανθρώπων από μικρό, σε μεγαλύτερο και από εκεί σε μεγάλο και ελεύθερο, ανανεώνουν την ίδια την ανθρώπινη φύση και δεν την αφήνουν να σβήσει και να χαθεί. Γιατί «ό, τι αγαπάμε πάντα έρχεται ξανά! Και πάντα ζει».

Η δεύτερη ιστορία, οι 36 αμυγδαλιές, μιλά για μιαν αγάπη που η απουσία της ξεραίνει τα δέντρα-τις αμυγδαλιές αλλά η επιστροφή της τα κάνει να ξανανθίσουν μέσα στο χειμώνα.

Ο Κοντολέων μέσα από αυτό το βιβλίο, αν και θέτει γενικότερα ζητήματα, όπως η φύση και η σχέση της με τον άνθρωπο, η αγάπη και η φροντίδα για τον άλλο, η συνομιλία των γενεών και η μύηση, επιβεβαιώνει ότι είναι και παραμένει «συγγραφέας καθημερινής περιπέτειας», αφού όλα τα παραπάνω ζητήματα που εγείρει αφορούν τον καθημερινό βίο των ανθρώπων, μικρών και μεγάλων σε ηλικία.

Μανόλο και ΜανολίτοΜανόλο και Μανολίτο
Μάνος Κοντολέων
εικονογράφηση: Ίρις Σαμαρτζή
Πατάκη
117 σελ.
Τιμή € 7,50


 

Εμφανίσεις: 2378

ΤΟΜΙΚΟ ΙΝΟΥΙ: ΤΟ ΓΑΛΑΖΙΟ ΚΥΠΕΛΛΟ κριτική της Σταυρούλας Τσούπρου

 

Μία πολύ ευχάριστη έκπληξη μας επεφύλασσαν οι Εκδόσεις Πατάκη με την επανακυκλοφορία αυτού του βιβλίου, το οποίο είχε αποτελέσει, ήδη στα μέσα της δεκαετίας του 1970, προσωπική επιλογή-πρόταση (στις Εκδόσεις Κέδρος τότε) της συγγραφέως Ζωρζ Σαρή, η οποία και το μετέφρασε από τα γαλλικά (1η γαλλική έκδοση το 1975, 2η το 1996). Στην ιαπωνική, ο τίτλος του βιβλίου είναι Οι μικροί άνθρωποι του σπιτιού κάτω από το δέντρο και με αυτό η Τόμικο Ινούι (1924-2002) είχε εκπροσωπήσει τη χώρα της στις υποψηφιότητες για το Βραβείο Άντερσεν 1961. Πρόκειται για μία πολύ θελκτική μυθοπλαστική αφήγηση στα όρια της αλληγορίας, μιας και τοποθετείται με σαφήνεια, αλλά και παρρησία εκ μέρους της Γιαπωνέζας συγγραφέως, στην ιστορική περίοδο του Β′ Παγκοσμίου Πολέμου, αφήγηση η οποία, στην ελληνική εκδοχή της, ευτύχησε, αφενός, να αποδοθεί από μία ταλαντούχα και δυναμική συγγραφέα και, αφετέρου, να συνοδευτεί, στην πρόσφατη αυτή επανέκδοση, από μία διακριτική και ευαίσθητη στην ποιητικότητα του κειμένου εικονογράφηση.

Η Γιαπωνέζα συγγραφέας, η οποία, σε μία συνέντευξή της το 1973, είχε δηλώσει με ανακούφιση ότι ύστερα από αρκετά χρόνια (το βιβλίο εκδόθηκε το 1959) είχε μπορέσει επιτέλους να εκφράσει όσα η ίδια είχε βιώσει στην πατρίδα της στη διάρκεια του πολέμου, δανείστηκε τις φιγούρες των Μικρών Ανθρώπων (των Μίλκυ, που τρέφονται με γάλα από το θαυμαστό γαλάζιο κύπελλο) από το πολύ γνωστό βρετανικό βιβλίο The Borrowers της Mary Norton (1903-1992), το οποίο, όπως πληροφορούμαστε από τον πρόλογο της Μαρίας Τοπάλη, έγινε σειρά για τη βρετανική τηλεόραση και, πρόσφατα, χρησιμοποιήθηκε ως βάση για μία ταινία κινουμένων σχεδίων. Πέρα, ωστόσο, από την αρχική, δανεισμένη ιδέα (η οποία λειτούργησε μάλλον ως ιδεολογικό όχημα), αλλά και πέρα από τα ενδιαφέροντα πραγματολογικά στοιχεία που, οπωσδήποτε, φωτίζουν για μας έναν μακρινό και τόσο διαφορετικό πολιτισμό, εκείνο που κάνει το ανά χείρας βιβλίο να ξεχωρίζει, διότι πραγματικά ξεχωρίζει, είναι η, μέσω αυτού, θαρρετή αντιμετώπιση της σαθρής πολεμικής ρητορείας μιας χώρας που υπήρξε διαπρύσιος, όσο και ανηλεής, σύμμαχος της Ιταλίας του Μουσολίνι και, κυρίως, της Γερμανίας του Χίτλερ. Με σοφούς, λεπτούς και, ταυτόχρονα, σίγουρους χειρισμούς, η Ινούι ενσπείρει στο πλαίσιο της οικογένειας Μοριγιάμα, η οποία, παράλληλα, έχει επιφορτιστεί με τη φροντίδα των Μικρών Ανθρώπων, το στοιχείο της αμφισβήτησης της ως άνω ρητορείας, με αποτέλεσμα κάποια μέλη της να βρεθούν, την κρίσιμη στιγμή, σε αντίπαλες θέσεις. Βέβαια, η γνήσια ποιητική διάθεση της συγγραφέως, τόσο απέναντι στην ομορφιά της φύσης (της υπαίθρου) και των πλασμάτων της, όσο και απέναντι στην ιαπωνική λαϊκή παράδοση (απολαυστική από κάθε άποψη είναι η «δαιμονική» ανθρωπόμορφη παρουσία του μικρούλη Αμανέ – Ζακού), απαλύνει δραστικά το βάρβαρο κλίμα των κακουχιών και των βομβαρδισμών, που κατατρύχουν τους (μικρούς και μεγάλους) πρωταγωνιστές. Ωστόσο, η τελευταία γεύση του βιβλίου είναι μάλλον πικρή: πόσοι «πραγματικοί» άνθρωποι είναι στ' αλήθεια ικανοί να φροντίσουν αποτελεσματικά τους «φανταστικούς» Μικρούς Ανθρώπους, ώστε αυτοί οι τελευταίοι, τόσο μικροσκοπικοί και εξαρτημένοι και, την ίδια στιγμή, τόσο ολιγαρκείς, να μπορούν να συνεχίσουν απρόσκοπτα την απολύτως απλή και φυσιολογική ζωή τους;

to-galazio-kapeloΤο γαλάζιο κύπελλο
Τομίκο Ινούι
μετάφραση: Ζωρζ Σαρή
εικονογράφηση: Ανδρομάχη Γιαννοπούλου
Πατάκης
202 σελ.
Τιμή € 9,90

 

Εμφανίσεις: 2587

ΜΙΑ ΚΙΘΑΡΑ ΚΑΙ ΠΟΛΛΕΣ ΣΥΓΓΝΩΜΕΣ

της Μαρίας Ρουσάκη

Μια νέα συγγραφέας παιδικών βιβλίων, η Ιωάννα Μπαμπέτα, με το έβδομό της βιβλίο, βραβευμένο από τη Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά, εισχωρεί βαθιά μες στον ψυχισμό ενός εντεκάχρονου αγοριού με τις τόσο απότομες διακυμάνσεις του ευαίσθητου χαρακτήρα του και τις απροσδόκητες προεφηβικές του ανησυχίες. Ο Κωνσταντίνος μοιάζει σαν ένα κανονικό παιδί που πρόκειται να ξεκινήσει την ΣΤ' Δημοτικού, έχοντας ως λατρεία τη μουσική και την όρεξη να γίνει σωστός ροκάς, καθώς και να μάθει να παίζει κιθάρα.

Η κιθάρα για τον καινούργιο του φίλο, τον Πέτρο, αντιθέτως, είναι σύμβολο επιβίωσης. Ζει τη σκληρή πραγματικότητα της μετανάστευσης και της φτώχειας. Ο Κωνσταντίνος δεν αντιλαμβάνεται αυτή τη διάσταση της ζωής. Όλα για κείνον ακούγονται μελωδικά, ώσπου η μουσική ανατρέπει τα πάντα μέσα του κάνοντάς τον να συγκρουστεί απότομα με τις αλήθειες της ζωής. Πως υπάρχουν δυσκολίες στη ζωή, πως η επιβίωση κάνει τους ανθρώπους να υπερβαίνουν τα όριά τους για να αντέξουν, πως αλλάζουν οι επιθυμίες και οι επιλογές τους, πως η φιλία δεν είναι ένα τόσο απλό ζήτημα.

Ο αναγνώστης καταγράφει την εξέλιξη ενός παιδιού καθώς εξερευνεί τον ίδιο του τον εαυτό μέσα από τον έρωτα, τη φιλία και την οικογένεια. Μοιάζει αρχικά ο Κωνσταντίνος να μην κατανοεί τους μεγάλους.

«Πάντως, πολύ τα σκέφτονται τα πράγματα οι μεγάλοι. Αναλύσεις και ξανά αναλύσεις. Μια φιλία είναι απλώς μια φιλία. Δεν χρειάζεται να σκεφτείς κάτι πάνω σ' αυτό. Απλώς την απολαμβάνεις. Ίσως γι' αυτό οι μεγάλοι δυσκολεύονται να κάνουν φιλίες. Είναι που δυσκολεύονται να απολαύσουν τα απλά πράγματα».

Έτσι πίστευε, ώσπου όλα άρχισαν να αλλάζουν στη ζωή του εντεκάχρονου αγοριού. Όμως, η Ιωάννα Μπαμπέτα με μεγάλη χάρη αφήνει αυτή την ώριμη σύλληψη των πραγμάτων να ξεδιπλωθεί σταδιακά σαν διαδοχικά κομμάτια μουσικής. Οι μελωδίες περιπλέκονται, οι εσωτερικές αναζητήσεις δεν είναι πλέον τόσο απλοϊκές. Ο Κωνσταντίνος επομένως μαθαίνει να παίζει κιθάρα, ωστόσο κάνοντας τα απαραίτητα λάθη που θα παίξουν καθοριστικό ρόλο στη συναυλία της ζωής του και στην εικόνα του εαυτού του. Γιατί τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Απλές δεν είναι ούτε οι «συγγνώμες».

Μια κιθάρα και πολλές συγγνώμεςΜια κιθάρα και πολλές συγγνώμες
Ιωάννα Μπαμπέτα
εικονογράφηση: Σάντρα Ελευθερίου
Ψυχογιός
80 σελ.
Τιμή € 8,80

 

Εμφανίσεις: 2134

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Email:
Θέμα:
Μήνυμα:

ΠΤΟΛΕΜΑΙΩΝ 4 (ΠΛΑΤΕΙΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ)
11635 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.-FAX: 210-7212307
info@diastixo.gr

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

*  Το email σας:

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

facebook icontwitter icongoogle plus iconpinterest iconyoutube iconrss icon

Με την υποστήριξη του diastixo.gr - Designed by: artspr