A+ A A-

Βασίλης Παπαθεοδώρου: «Ήταν το ίνδαλμά μου» κριτική του Γεωργίου Παπαντωνάκη

Βασίλης Παπαθεοδώρου: «Ήταν το ίνδαλμά μου» κριτική του Γεωργίου Παπαντωνάκη
Ο πολυβραβευμένος συγγραφέας του ελληνικού εφηβικού μυθιστορήματος Βασίλης Παπαθεοδώρου με κάθε του βιβλίο μάς μεταφέρει από έκπληξη σε έκπληξη, λόγω της σύγχρονης θεματολογίας του, η οποία κάποτε έχει «προφητικό» χαρακτήρα, όπως τα Χνότα στο τζάμι. Με το τελευταίο του βιβλίο, Ήταν το ίνδαλμά μου, μεταφέρει τον αναγνώστη σε πάντα σύγχρονους και επικίνδυνους ατραπούς, στο ποδόσφαιρο. Άλλωστε, βασικό γνώρισμα του Παπαθεοδώρου είναι η πρωτοτυπία των θεμάτων του, πάντα σύγχρονων και καυτών, που παρουσιάζονται με τον ιδιαίτερο προσωπικό του τρόπο και, ας μου επιτραπεί ο όρος, «παπαθεοδωρικό[1] ύφος» που διαμορφώνει η σύγχρονη, έστω και τολμηρή για την ελληνική κοινωνία –αναγνώστες και μελετητές– γλώσσα του. Έτσι, από το αστυνομικίζον μυθιστόρημα Οι εννέα Καίσαρες, τα δυστοπικά/ουτοπικά Το μήνυμα, Χνότα στο τζάμι, Στη διαπασών, καθώς και τα Η λευκή απεργία των φλαμίνγκο, Ο άρχοντας των σκουπιδιών και το Ημερολόγιο ενός δειλού, στο οποίο απεικονίζεται μια σύγχρονη σκληρή σχολική πραγματικότητα, το bullying, παρακολουθεί την πορεία μιας ποδοσφαιρικής ομάδας και του αρχηγού της στο ανά χείρας τελευταίο μυθιστόρημά του, Ήταν το ίνδαλμά μου.

Πρόκειται για ένα σύγχρονο μυθιστόρημα, στο οποίο αποτυπώνονται όσα προβλήματα και όσες ίντριγκες ταλανίζουν τον χώρο αυτό, λόγω συμφερόντων. Αφηγηματικό πρόσχημα: ο νεαρός ταλαντούχος ανερχόμενος και στη συνέχεια επιτυχημένος ποδοσφαιριστής μιας τοπικής ομάδας, ο Μάνθος, ο οποίος στο όνομα της ινδαλματοποίησης αποκαλείται Άνθος. Ίσως είναι τολμηρό, αλλά στην ανάγνωσή μου η παραποίηση αυτή είναι αρκετά δηλωτική –ίσως και να οφείλεται σ’ αυτό– της αλλοίωσης των αρχών που πρέπει να διέπουν το ποδόσφαιρο, τόσο ως ποδόσφαιρο με την ιδιαιτερότητά του όσο και ως αθλητισμός, με την κατ’ επίφαση ωραιοποίησή του. Ο τελευταίος μάλιστα δεν δικαιολογεί καμιά παρεκτροπή, αν θέλουμε να ενσαρκωθούν τα ιδεώδη του. Γύρω από τον κεντρικό μυθοπλαστικό χαρακτήρα Μάνθο –και κοντά σ’ αυτόν και τον αδελφό του– συντίθεται μια ιστορία, η ιστορία της ανόδου, της μεσουράνησης και της πτώσης του πρωταγωνιστή, η οποία ουσιαστικά αποτυπώνει συνεκδοχικά μια μορφή ιστορίας του ίδιου του ποδοσφαίρου, από την οποία απουσιάζει η ολοκληρωτική πτώση, καθώς επιμέρους «πτώσεις» ομάδων λαμβάνουν χώρα σε «τακτά» διαστήματα. Η αγνότητα, το πάθος, η σταδιακά υπεισερχόμενη αλλά ακαριαία αποκαλυπτόμενη διαφθορά του Μάνθου είναι «η εικόνα και [η] ομοίωση» του ποδοσφαίρου. Η καθημερινή προβολή του στην πραγματική ζωή αποτυπώνεται και στην κειμενική του εκδοχή, ώστε ο Μάνθος να γίνει το αστέρι της ομάδας, που θα καταφέρει να ανεβάζει την ομάδα στις διάφορες κατηγορίες. Είναι χαρακτηριστική ακόμα και η ψυχολογική περιγραφή του, αλλά και κάποια αρχικά προσπάθεια να κρατήσει σε απόσταση τον αδελφό του, ο οποίος διακαώς επιθυμεί να ακολουθήσει τον δρόμο του, καθώς αποτελεί πλέον το ίνδαλμά του, όπως και γενικά κάθε νεαρού αναγνώστη.

 

Εμφανίσεις: 1354

Περισσότερα...

Σάρα Κοέν-Σκαλί: «Μαξ» κριτική της Ελένης Χωρεάνθη

Σάρα Κοέν-Σκαλί: «Μαξ» κριτική της Ελένης Χωρεάνθη
«Ξέρω ποια είναι αυτά τα μωρά. Ξέρω πώς κατασκευάστηκαν. Ξέρω ποιος τα κατασκεύασε, ποιος ζήτησε να κατασκευαστούν, ποιος τα επέλεξε για να κρατήσει μόνο τα επιτυχημένα. Ξέρω πού μπορούν να βρουν κι άλλα οι στρατιώτες σας. Ξέρω τα πάντα. Ήμουν το πρώτο από αυτά τα μωρά».

Είναι λόγια του Μαξ, του ήρωα και «πρωτομάρτυρα» αυτής της απάνθρωπης τραγωδίας, που αν ιδωθεί παραμερίζοντας το μαρτύριο των επιλεγμένων μικρών παιδιών, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί τραγική κωμωδία. Ο Μαξ, βέβαια, είναι ένα επινοημένο παιδί εννέα ετών που διηγείται σαν δική του την τραγωδία που έζησαν εκατοντάδες χιλιάδες «γερμανοποιημένα» μωρά από πριν γεννηθούν ίσαμε τη στιγμή που βρέθηκαν εγκαταλειμμένα, ετοιμοθάνατα σε άλλα χέρια. Παιδιά που «στρατολογήθηκαν» από την Πολωνία, τη Γαλλία και άλλες χώρες της Κεντρικής Ευρώπης και «που έθεσε σε εφαρμογή ο Χίμλερ» για να αποτελέσουν την «Άρια φυλή» των Ναζί.

Ο Μαξ δεν είναι οποιοδήποτε παιδί, δεν είναι το παιδί από έρωτα ούτε από την ανάγκη να αφήσουν οι γεννήτορές του απογόνους ή κληρονόμο, δεν είναι τυχαίο παιδί. Απεναντίας, είναι παιδί υψηλών προδιαγραφών. Δεν έχει αισθήματα ο Μαξ, δεν εξαρτάται από κανέναν άλλο εκτός από τον Φύρερ. Αυτό το όνομα ακούει από έμβρυο, από την πρώτη στιγμή της σύλληψής του, μπορεί και από πιο πριν, και σ' αυτό το όνομα υπακούει, δεν έχει οικογενειακούς ούτε φιλικούς δεσμούς, δεν έχει αισθήματα.

 

Εμφανίσεις: 1659

Περισσότερα...

Τζον Μπόιν: «Μείνε εκεί που είσαι και μετά φύγε» κριτική της Ελένης Σαραντίτη

Τζον Μπόιν: «Μείνε εκεί που είσαι και μετά φύγε» κριτική της Ελένης Σαραντίτη
Ο Ιρλανδός (Δουβλίνο, 1971) Τζον Μπόιν, με σπουδές φιλολογίας στο περίφημο Trinity College, στο οποίο, ας σημειωθεί, έκανε λαμπρές σπουδές, από το 1871 μέχρι το 1874, ο Όσκαρ Ουάιλντ όπου βραβεύτηκε και με χρυσό μετάλλιο για την επίδοσή του στα αρχαία ελληνικά, καθώς από την ηλικία των 12 ετών διάβαζε στο πρωτότυπο Όμηρο και Βιργίλιο, ας είναι, ο συγγραφέας του μυθιστορήματος Μείνε εκεί που είσαι και μετά φύγε δεν είναι καθόλου άγνωστος στους έφηβους Έλληνες αναγνώστες ή και στους μεγαλύτερους που επιζητούν το πραγματικά καλό βιβλίο. Το βιβλίο που αφήνει πολύτιμες χαρακιές στην καρδιά και ανοίγει δρόμους πάμφωτους στη διάνοια.

Και τα τέσσερα μυθιστορήματά του για νέους αναγνώστες, τα οποία μεταφράστηκαν και κυκλοφορούν με επιτυχία στη χώρα μας, είναι: Το αγόρι με τη ριγέ πιτζάμα (Κέδρος 2006), Ο Νόα το έσκασε (Ψυχογιός 2011), Μπάρναμπι Μπρόκετ (Ψυχογιός 2013) και το παρόν και τελευταίως εκδοθέν, Μείνε εκεί που είσαι και μετά φύγε (Ψυχογιός 2014). Ένα ακόμη, Το αγόρι στην κορυφή του βουνού, θα εκδοθεί μες στη χρονιά, μας πληροφορεί μέσω της ιστοσελίδας του. Ανυπομονώ. Ξέρω πια εκ των προτέρων πως θα πιάσω στα χέρια μου ένα βιβλίο εξαιρετικό, που εξαίρει την ανθρωπιά και αναδεικνύει τα αισθήματα ως αναγκαίους σηματωρούς σε περιόδους τρικυμίας. Ξέρω, επίσης, πως θα εξαφθεί η φαντασία μου, θα καρδιοχτυπήσω, θα γλυκάνει ο κόσμος μέσα μου, ενώ θα μου χαριστεί και η απόλαυση μιας αριστοτεχνικής γραφής. Γνωρίζω ακόμη πως η μνήμη μου θα το συγκρατήσει για πολύν καιρό. Όπως συγκράτησε και τα προηγούμενα.

Ο Τζον Μπόιν έχει γράψει και εννέα βιβλία για ενηλίκους, όπως Ο κλέφτης του χρόνου (The Thief of Time, 2000) ή το Μια ιστορία μοναξιάς (A History of Loneliness, 2014). Και τα δυο έγιναν δεκτά με ενδιαφέρον και ενθουσιασμό όπου και αν κυκλοφόρησαν. Και κυκλοφόρησαν σε πολλές χώρες, όπως εξάλλου συμβαίνει με όλα τα βιβλία του Μπόιν. Αξίζει να σημειωθεί ότι το συγκλονιστικό Αγόρι με τη ριγέ πιτζάμα μεταφράστηκε σε 40 γλώσσες, πούλησε άνω των πέντε εκατομμυρίων αντίτυπα και έγινε μια θαυμάσια κινηματογραφική ταινία από τον Μαρκ Χέρμαν, ο οποίος υπέγραψε και το σενάριο. Το δε εκπληκτικό εφηβικό μυθιστόρημα Ο Νόα το έσκασε έχει μεταφραστεί μέχρι σήμερα σε 24 γλώσσες.

 

Εμφανίσεις: 1423

Περισσότερα...

ΑΡΓΥΡΩ ΠΙΠΙΝΗ: Η ΑΛΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ κριτική της Αθηνάς Μπίνιου

ΑΡΓΥΡΩ ΠΙΠΙΝΗ: Η ΑΛΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ κριτική της Αθηνάς Μπίνιου
Εξαιρετικά άμεσο και ειλικρινές το καινούργιο έργο της Αργυρώς Πιπίνη. Οι ιερές και ασθματικές ώρες της ενηλικίωσης της Αλίκης, μέσα από τις δυσκολίες των οικογενειακών σχέσεων, και συνάμα της οικονομικής, ηθικής και πολιτικής αναστάτωσης που βιώνει το κορίτσι, μα και η χώρα, μου θύμισε τον εαυτό μου στην ηλικία της. Θαρρώ και πολλών κοριτσιών η ψυχή θα αντιφεγγιστεί στο ευαίσθητο μα και εξαιρετικά δυνατό αυτό κείμενο. Γραπτό που συνεπαίρνει, ταράζει με την αλήθεια, άλλοτε σκληρή, άλλοτε τρυφερή και βελούδινη, που εικονίζει. Βεβαίως, στις μέρες μας τα κέντρα των πόλεων τέτοιου είδους εικόνες προσφέρουν σ' ολόκληρη την οικουμένη. Ποιας πόλης; Πότε, πού, πώς και γιατί; Η κάθε Αλίκη που την περπάτησε ξέρει να χάνεται στον προσωπικό της λαβύρινθο. Μα συχνά ξέρει και να ανορθώνεται και να ξαναβρίσκει τη ζωοποιό δύναμη της ωραίας νιότης. Μόνο το σκηνικό αλλάζει από πόλη σε πόλη.

Οι αναδρομές έχουν δεξιοτεχνία. Μαστοριά είναι να πηγαίνεις στα κρίσιμα κομμάτια του κειμένου μπρος-πίσω και σπαστά μάλιστα. Πιστεύω στη σύντομη αφήγηση, στις μικρές φόρμες. Το μικρό είναι όμορφο. Γιατί άλλωστε να γράφονται λεπτομέρειες, αν μπορούν να γραφτούν μικρής έκτασης κείμενα με ποιητική διάθεση; Ας δίνουμε και στη φαντασία τον χώρο και τον χρόνο της... Ξέρει αυτή. Γιατρεύει δε.

Είναι δε αξιοσημείωτο πόσο τρομακτικά δυνατή και αληθινή είναι η πρωτεύουσά μας τη νύχτα μέσα από τη γραφή της Αργυρώς Πιπίνη: ποίηση μαζί και παραίτηση, η απέραντη μοναξιά και η ευλογημένη συντροφικότητα. Η ανατριχίλα και το δάκρυ της ανακούφισης. Η ανέχεια και ο φόβος. Μια Αθήνα μάνα και μια Αθήνα μητριά.

 

Εμφανίσεις: 1508

Περισσότερα...

ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ: Ε ΛΟΙΠΟΝ, ΟΧΙ! κριτική της Ελένης Χωρεάνθη

ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ: Ε ΛΟΙΠΟΝ, ΟΧΙ! κριτική της Ελένης Χωρεάνθη
Από τις Εκδόσεις Παρρησία κυκλοφορεί ένα βιβλίο κάπως αλλιώτικο από τα άλλα, διότι πρόκειται για συλλογικό έργο. Περιέχει κείμενα πεζά ως επί το πλείστον, και λίγα ποιητικά, που μας φέρνουν κοντά εποχές περασμένες και μας θυμίζουν στιγμές και περιστατικά από τη ζωή των ίδιων των συγγραφέων ή συγγενών τους σ' εκείνους τους καιρούς που έχουν ήδη περάσει στην Ιστορία και είναι παρελθόν. Κείμενα βιωματικά που ζωντανεύουν τρυφερές, ευχάριστες, αλλά και σκληρές, γλυκόπικρες αναμνήσεις και μας δημιουργούν συναισθήματα νοσταλγίας, περισυλλογής και χαρμολύπης, συνδέουν τη ζωή του χτες με το σήμερα και δημιουργούν προϋποθέσεις με προοπτική του μέλλοντος χρόνου. Αυτό δηλώνει και ο τίτλος με το γενναίο όχι!

Ε λοιπόν, όχι! είναι ο τίτλος της χαριτωμένης συλλογής των εκατόν είκοσι έξι (126) επιλεγμένων μικρών κειμένων, που έγραψαν στα δεκαπέντε χρόνια ζωής του Ημερολογίου της Γυναικείας Λογοτεχνικής Συντροφιάς γυναίκες, μέλη, αλλά και φίλες της, με αφορμή ορισμένα θέματα, όπως: «Θυμάμαι», «Μικρά χαμόγελα», «Σχολικές αναμνήσεις», «Ένα φόρεμα για μένα», «Ένα τραγούδι – μια ιστορία», «Αν αύριο δεν βρέξει», «Και είχα τόσα στο νου μου να πω», «Τα κλειδιά του κόσμου», «Το ταξίδι που δεν έγινε», «Αν ήμουν...», «Ο δρόμος εκείνος...», «Μια παλιά φωτογραφία», «Και ξαφνικά όλα γύρισαν ανάποδα», «Οι τοίχοι των δρόμων είναι ζωντανοί», για να πλαισιώσουν τις σελίδες των επιτραπέζιων επετειακών ημερολογίων της Γ.Λ.Σ.

 

Εμφανίσεις: 1377

Περισσότερα...

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Email:
Θέμα:
Μήνυμα:

ΠΤΟΛΕΜΑΙΩΝ 4 (ΠΛΑΤΕΙΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ)
11635 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.-FAX: 210-7212307
info@diastixo.gr

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

*  Το email σας:

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

facebook icontwitter icongoogle plus iconpinterest iconyoutube iconrss icon

Με την υποστήριξη του diastixo.gr - Designed by: artspr