A+ A A-

Μαρία Λαμπαδαρίδου-Πόθου: «Αγάπησέ με… και άλλα παραμύθια» κριτική της Ελένης Χωρεάνθη

Μαρία Λαμπαδαρίδου-Πόθου: «Αγάπησέ με… και άλλα παραμύθια» κριτική της Ελένης Χωρεάνθη
Τα τελευταία χρόνια, η Μαρία Λαμπαδαρίδου-Πόθου ασχολείται και με τη συγγραφή παραμυθιών. Η ποιητική της ευαισθησία, το αδιαμφισβήτητο ταλέντο, η πλούσια ως αχαλίνωτη φαντασία, η πολύχρονη συγγραφική της πείρα και, πάνω απ’ όλα, η κατάκτηση των εκφραστικών μέσων και ο επιδέξιος χειρισμός της γλώσσας είναι τα εργαλεία που έχει στη διάθεσή της και «χτίζει» κάθε φορά το έργο της.

Με το προηγούμενο βιβλίο της, Συνέντευξη με το φάντασμα του βάλτου, έκανε αισθητή την παρουσία της στον χώρο του βιβλίου για παιδιά και εφήβους. Τώρα, με το Αγάπησέ με... εισβάλλει πιο βαθιά στον χώρο του παραμυθιού, ακολουθώντας συνειδητά τον τρόπο που συνομιλεί και συμπορεύεται με τα άψυχα πράγματα, όπως και με τα αθώα πλάσματα, ζώα, φυτά, η Αλίκη «στη χώρα των θαυμάτων» και ο Μικρός Πρίγκιπας στο μακρινό του ταξίδι στα άστρα.

Έτσι, εκ προοιμίου, ο χώρος και ο κόσμος όπου κινούνται οι ήρωες είναι ο μαγικός χώρος και ο κόσμος του παραμυθιού και του ονείρου, με τα θαυματουργά στοιχεία τους, το εξωλογικό περιβάλλον όπου τα πάντα μπορεί να συμβούν ανά πάσα στιγμή. Οι ανατροπές διαδέχονται η μια την άλλη και παρέχουν ευελιξία στη συγγραφέα να δημιουργεί καινούργιες καταστάσεις και να κατευθύνει την πορεία της δράσης προς τους στόχους που επιθυμεί. Και να συντελείται το θαύμα.

 

Εμφανίσεις: 1195

Περισσότερα...

Ελένη Δικαίου: «Ο άνεμος στα μαλλιά της» κριτική της Γεωργίας Γαλανοπούλου

Ελένη Δικαίου: «Ο άνεμος στα μαλλιά της» κριτική της Γεωργίας Γαλανοπούλου
Υποψήφια για το βραβείο Hans Christian Andersen 2016, η Ελένη Δικαίου υπηρετεί το παιδικό βιβλίο με συνέπεια, καλαισθησία και ακατάπαυστο ζήλο εδώ και είκοσι πέντε περίπου χρόνια. Το πρωτότυπο και πολυεπίπεδο έργο της απευθύνεται σε παιδιά όλων των ηλικιών, από το νηπιαγωγείο έως το γυμνάσιο, ενώ οι μεγαλύτερες αφηγήσεις της, κυρίως τα μυθιστορήματά της, διαβάζονται με ενδιαφέρον και από ενήλικες. Τα θέματά της, ανάλογα με τις ηλικίες στις οποίες αποτείνονται, άλλοτε αντλούνται από την Ιστορία και τη μυθολογία, άλλοτε από οικουμενικούς προβληματισμούς, άλλοτε από οικογενειακά και προσωπικά βιώματα, συγκεκριμένες κοινωνικές καταστάσεις. Οι χαρακτήρες της (ακόμη και στις ιστορίες όπου οι κεντρικοί ήρωες είναι ζώα) διακατέχονται πάντα από ρεαλισμό και καθρεφτίζουν συναισθήματα καθημερινών ανθρώπων, κυρίως παιδιών, που συχνά καλούνται να αντιμετωπίσουν δυσεπίλυτες για την ηλικία τους προκλήσεις.

Ο άνεμος στα μαλλιά της, το τελευταίο βιβλίο της για εφήβους, ανταποκρίνεται με επιτυχία στις προδιαγραφές ενός καλού ρεαλιστικού μυθιστορήματος, όπου –κατά τα ειωθότα– η πλοκή εκτυλίσσεται σε ένα περιβάλλον υπαρκτό, οι κεντρικοί ήρωες καθρεφτίζουν καθημερινούς ανθρώπους, η γλώσσα των διαλόγων δεν ξεπερνά τους χαρακτήρες, η υπόθεση εξελίσσεται με φυσικότητα και η κορύφωση επιτυγχάνεται με λογική συνέπεια και αληθοφάνεια. Υιοθετώντας την αμεσότητα της πρωτοπρόσωπης αφήγησης και τοποθετώντας τους ήρωές της στο οικείο περιβάλλον του Πειραιά και των συνοικιών του, η συγγραφέας πλέκει τον μυθιστορηματικό της ιστό με φόντο τη σημερινή πραγματικότητα, την Ελλάδα του είναι και του φαίνεσθαι, της ευθύνης και των αντιθέτων της.

 

Εμφανίσεις: 1572

Περισσότερα...

Άννα Κοντολέων: «Μέχρι το άπειρο κι ακόμα παραπέρα» κριτική της Γεωργίας Γαλανοπούλου

Άννα Κοντολέων: «Μέχρι το άπειρο κι ακόμα παραπέρα» κριτική της Γεωργίας Γαλανοπούλου
Στο πρόσφατο βιβλίο της Πού πάει η αγάπη όταν χάνεται (Πατάκης, 2014), μια ιστορία για μικρά παιδιά, η Άννα Κοντολέων, στήνοντας ένα σκηνικό οικογενειακής έντασης και αμφισβήτησης, τοποθετεί τον μικρούλη ήρωά της στην πορεία ενός συμβολικού οδοιπορικού με κατεύθυνση τη χαμένη αγάπη. Κάθε σταθμός και αναζήτηση, κάθε αναζήτηση και μια απόδειξη χειροπιαστή. Γιατί τελικά, όπως αποδεικνύεται σ' αυτό το σύντομο και γλυκό παραμύθι, η αγάπη των γονιών ποτέ δεν χάνεται. Μπορεί οι συνθήκες της ζωής να της αλλάζουν τη θωριά, τον τρόπο έκφρασής της, όμως ουδέποτε εκπίπτει.

Ως μοτίβο, η αμφισβήτηση και ο επαναπροσδιορισμός της γονικής αγάπης απασχολεί τη συγγραφέα και στο νέο της βιβλίο, ένα πολυεπίπεδο εφηβικό μυθιστόρημα με φόντο την τρέχουσα κοινωνική και οικονομική ατμόσφαιρα κι έναν έξοχο δεκατετράχρονο αφηγητή στον ρόλο του κεντρικού ήρωα. Με παραστατικές περιγραφές τόπων, τοπίων, καταστάσεων και συναισθημάτων, η υπόθεση εξελίσσεται βήμα βήμα μέσα από εσωτερικούς μονολόγους, διαλόγους και διακειμενικές παρεμβολές, με κύριο πάντα μέλημα την αρραγή διαμόρφωση του μυθιστορηματικού πλαισίου και των εσωτερικών του στοιχείων. Όλα έχουν τη χρήση τους. Τίποτα δεν περισσεύει, καμιά αναφορά δεν μένει έωλη κι αν κάτι δεν συγκεκριμενοποιείται, υπάρχει λόγος. Για παράδειγμα, ο «ξένος» αλλά συγχρόνως οικείος τόπος όπου ο κεντρικός ήρωας απρόθυμα μεταναστεύει ακολουθώντας τους γονείς του, σκόπιμα δεν κατονομάζεται. Γίνεται ωστόσο αντιληπτός από τις ανάγλυφες περιγραφές, το ολονύχτιο ταξίδι με το πλοίο, τις συνεχείς αναφορές προσανατολισμού σε σχέση με την ηπειρωτική Ελλάδα, τα έντεχνα υπονοούμενα, την παλιά λιμανίσια πόλη με τα σοκάκια και τις άμαξες, την τραχιά προφορά και τα γλωσσικά ιδιώματα. Όσο κι αν όλα παραπέμπουν στα Χανιά της Κρήτης, εκείνο που έχει σημασία δεν είναι ο συγκεκριμένος τόπος, αλλά ο ευρύτερος συμβολισμός του νησιού και της θάλασσας που το περιβάλλει.

 

Εμφανίσεις: 1734

Περισσότερα...

Βασίλης Παπαθεοδώρου: «Ήταν το ίνδαλμά μου» κριτική του Γεωργίου Παπαντωνάκη

Βασίλης Παπαθεοδώρου: «Ήταν το ίνδαλμά μου» κριτική του Γεωργίου Παπαντωνάκη
Ο πολυβραβευμένος συγγραφέας του ελληνικού εφηβικού μυθιστορήματος Βασίλης Παπαθεοδώρου με κάθε του βιβλίο μάς μεταφέρει από έκπληξη σε έκπληξη, λόγω της σύγχρονης θεματολογίας του, η οποία κάποτε έχει «προφητικό» χαρακτήρα, όπως τα Χνότα στο τζάμι. Με το τελευταίο του βιβλίο, Ήταν το ίνδαλμά μου, μεταφέρει τον αναγνώστη σε πάντα σύγχρονους και επικίνδυνους ατραπούς, στο ποδόσφαιρο. Άλλωστε, βασικό γνώρισμα του Παπαθεοδώρου είναι η πρωτοτυπία των θεμάτων του, πάντα σύγχρονων και καυτών, που παρουσιάζονται με τον ιδιαίτερο προσωπικό του τρόπο και, ας μου επιτραπεί ο όρος, «παπαθεοδωρικό[1] ύφος» που διαμορφώνει η σύγχρονη, έστω και τολμηρή για την ελληνική κοινωνία –αναγνώστες και μελετητές– γλώσσα του. Έτσι, από το αστυνομικίζον μυθιστόρημα Οι εννέα Καίσαρες, τα δυστοπικά/ουτοπικά Το μήνυμα, Χνότα στο τζάμι, Στη διαπασών, καθώς και τα Η λευκή απεργία των φλαμίνγκο, Ο άρχοντας των σκουπιδιών και το Ημερολόγιο ενός δειλού, στο οποίο απεικονίζεται μια σύγχρονη σκληρή σχολική πραγματικότητα, το bullying, παρακολουθεί την πορεία μιας ποδοσφαιρικής ομάδας και του αρχηγού της στο ανά χείρας τελευταίο μυθιστόρημά του, Ήταν το ίνδαλμά μου.

Πρόκειται για ένα σύγχρονο μυθιστόρημα, στο οποίο αποτυπώνονται όσα προβλήματα και όσες ίντριγκες ταλανίζουν τον χώρο αυτό, λόγω συμφερόντων. Αφηγηματικό πρόσχημα: ο νεαρός ταλαντούχος ανερχόμενος και στη συνέχεια επιτυχημένος ποδοσφαιριστής μιας τοπικής ομάδας, ο Μάνθος, ο οποίος στο όνομα της ινδαλματοποίησης αποκαλείται Άνθος. Ίσως είναι τολμηρό, αλλά στην ανάγνωσή μου η παραποίηση αυτή είναι αρκετά δηλωτική –ίσως και να οφείλεται σ’ αυτό– της αλλοίωσης των αρχών που πρέπει να διέπουν το ποδόσφαιρο, τόσο ως ποδόσφαιρο με την ιδιαιτερότητά του όσο και ως αθλητισμός, με την κατ’ επίφαση ωραιοποίησή του. Ο τελευταίος μάλιστα δεν δικαιολογεί καμιά παρεκτροπή, αν θέλουμε να ενσαρκωθούν τα ιδεώδη του. Γύρω από τον κεντρικό μυθοπλαστικό χαρακτήρα Μάνθο –και κοντά σ’ αυτόν και τον αδελφό του– συντίθεται μια ιστορία, η ιστορία της ανόδου, της μεσουράνησης και της πτώσης του πρωταγωνιστή, η οποία ουσιαστικά αποτυπώνει συνεκδοχικά μια μορφή ιστορίας του ίδιου του ποδοσφαίρου, από την οποία απουσιάζει η ολοκληρωτική πτώση, καθώς επιμέρους «πτώσεις» ομάδων λαμβάνουν χώρα σε «τακτά» διαστήματα. Η αγνότητα, το πάθος, η σταδιακά υπεισερχόμενη αλλά ακαριαία αποκαλυπτόμενη διαφθορά του Μάνθου είναι «η εικόνα και [η] ομοίωση» του ποδοσφαίρου. Η καθημερινή προβολή του στην πραγματική ζωή αποτυπώνεται και στην κειμενική του εκδοχή, ώστε ο Μάνθος να γίνει το αστέρι της ομάδας, που θα καταφέρει να ανεβάζει την ομάδα στις διάφορες κατηγορίες. Είναι χαρακτηριστική ακόμα και η ψυχολογική περιγραφή του, αλλά και κάποια αρχικά προσπάθεια να κρατήσει σε απόσταση τον αδελφό του, ο οποίος διακαώς επιθυμεί να ακολουθήσει τον δρόμο του, καθώς αποτελεί πλέον το ίνδαλμά του, όπως και γενικά κάθε νεαρού αναγνώστη.

 

Εμφανίσεις: 1212

Περισσότερα...

Σάρα Κοέν-Σκαλί: «Μαξ» κριτική της Ελένης Χωρεάνθη

Σάρα Κοέν-Σκαλί: «Μαξ» κριτική της Ελένης Χωρεάνθη
«Ξέρω ποια είναι αυτά τα μωρά. Ξέρω πώς κατασκευάστηκαν. Ξέρω ποιος τα κατασκεύασε, ποιος ζήτησε να κατασκευαστούν, ποιος τα επέλεξε για να κρατήσει μόνο τα επιτυχημένα. Ξέρω πού μπορούν να βρουν κι άλλα οι στρατιώτες σας. Ξέρω τα πάντα. Ήμουν το πρώτο από αυτά τα μωρά».

Είναι λόγια του Μαξ, του ήρωα και «πρωτομάρτυρα» αυτής της απάνθρωπης τραγωδίας, που αν ιδωθεί παραμερίζοντας το μαρτύριο των επιλεγμένων μικρών παιδιών, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί τραγική κωμωδία. Ο Μαξ, βέβαια, είναι ένα επινοημένο παιδί εννέα ετών που διηγείται σαν δική του την τραγωδία που έζησαν εκατοντάδες χιλιάδες «γερμανοποιημένα» μωρά από πριν γεννηθούν ίσαμε τη στιγμή που βρέθηκαν εγκαταλειμμένα, ετοιμοθάνατα σε άλλα χέρια. Παιδιά που «στρατολογήθηκαν» από την Πολωνία, τη Γαλλία και άλλες χώρες της Κεντρικής Ευρώπης και «που έθεσε σε εφαρμογή ο Χίμλερ» για να αποτελέσουν την «Άρια φυλή» των Ναζί.

Ο Μαξ δεν είναι οποιοδήποτε παιδί, δεν είναι το παιδί από έρωτα ούτε από την ανάγκη να αφήσουν οι γεννήτορές του απογόνους ή κληρονόμο, δεν είναι τυχαίο παιδί. Απεναντίας, είναι παιδί υψηλών προδιαγραφών. Δεν έχει αισθήματα ο Μαξ, δεν εξαρτάται από κανέναν άλλο εκτός από τον Φύρερ. Αυτό το όνομα ακούει από έμβρυο, από την πρώτη στιγμή της σύλληψής του, μπορεί και από πιο πριν, και σ' αυτό το όνομα υπακούει, δεν έχει οικογενειακούς ούτε φιλικούς δεσμούς, δεν έχει αισθήματα.

 

Εμφανίσεις: 1473

Περισσότερα...

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Email:
Θέμα:
Μήνυμα:

ΠΤΟΛΕΜΑΙΩΝ 4 (ΠΛΑΤΕΙΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ)
11635 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.-FAX: 210-7212307
info@diastixo.gr

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

*  Το email σας:

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

facebook icontwitter icongoogle plus iconpinterest iconyoutube iconrss icon

Με την υποστήριξη του diastixo.gr - Designed by: artspr