A+ A A-

ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΔΙΑΒΑΤΗ: ΦΕΥΓΩ, ΑΛΛΑ ΘΑ ΞΑΝΑΡΘΩ κριτική της Κέλλυς Πάλλα

Φεύγω, αλλά θα ξανάρθω
Φεύγω, αλλά θα ξανάρθω είναι ο τίτλος της συλλογής κειμένων της Αρχοντούλας Διαβάτη στον οποίο η ίδια συνειδητά προσθέτει τον παραπλανητικό, σε πρώτη ανάγνωση, υπότιτλο χρονογραφήματα. Η συγγραφέας, έχοντας ήδη δύο βιβλία πίσω της (Στη μάνα του νερού, λογοτεχνικό χρονικό, και Το αλογάκι της Παναγίας, μυθιστορίες), συγκεντρώνει σ' αυτές τις εκατό και κάτι σελίδες τα τριάντα οκτώ αφηγήματα που, αρκετά πυκνά, με περιοδικότητα σχεδόν δεκαημέρου δημοσίευσε στα ηλεκτρονικά περιοδικά book press κυρίως αλλά και στο Φρέαρ, και αλλού. Το υλικό καλύπτει ένα χρονικό άνυσμα δεκαεννέα περίπου μηνών από τον Σεπτέμβριο του 2011 (χρονιά του Δράκου, όπως η ίδια σημειώνει στον σύντομο πρόλογο) μέχρι τον Απρίλιο του 2013. Πρόκειται ουσιαστικά για κριτικές και σημειώματα που στρέφονται γύρω από τη λογοτεχνική, την κινηματογραφική και εν γένει την τρέχουσα καλλιτεχνική παραγωγή κυρίως της Θεσσαλονίκης, αλλά και σχόλια επίκαιρα και ανεπίκαιρα για βιβλία, ταινίες, θεατρικές παραστάσεις που συγκροτούν τον σταθερό ορίζοντα ενδιαφερόντων της Διαβάτη, αλλά και κοινωνικά γεγονότα που απασχόλησαν τον χώρο των σκεπτόμενων Νεοελλήνων. Καθένα από τα τριάντα εννέα συνολικά κείμενα, μια φωτογραφία, περιγραφές, διάλογοι και σκηνές που εκτυλίσσονται στο αστικό τοπίο όπου ζει, κινείται και δημιουργεί η συγγραφέας.

Σε όλα τα σύντομα αυτά αφηγήματα κυριαρχεί ένα θέμα επικαιρικό και εφήμερο, που αποτελεί κάθε φορά την αφορμή για να επιστρέψει η συγγραφέας σε αγαπημένα βιβλία και κλασικές ταινίες, αλλά επεξεργασμένα έτσι ώστε να αποκτούν λογοτεχνικές αρετές.

Και ενώ ο όρος «χρονογράφημα» μας προετοιμάζει για κείμενα βγαλμένα από την κοινωνική και πολιτική επικαιρότητα σε τόνο κατά παράδοση δηκτικό, τα κείμενα εδώ, όπως η ίδια η Διαβάτη δηλώνει στον πρόλογο, έχουν καταρχήν την πρόθεση να αιχμαλωτίσουν, ως γραφικές παραστάσεις / γραφήματα, τη ροή του χρόνου, που κυλά ανεπίγνωστα. Με αυτό το πνεύμα συνάδει και το μότο του βιβλίου, παρμένο από τα Τέσσερα κουαρτέτα του Τ.Σ. Έλιοτ, όπου παρελθόν, παρόν και μέλλον τήκονται και αμαλγαματοποιούνται στην ίδια χρονική βαθμίδα.

Σε όλα τα σύντομα αυτά αφηγήματα κυριαρχεί ένα θέμα επικαιρικό και εφήμερο, που αποτελεί κάθε φορά την αφορμή για να επιστρέψει η συγγραφέας σε αγαπημένα βιβλία και κλασικές ταινίες, αλλά επεξεργασμένα έτσι ώστε να αποκτούν λογοτεχνικές αρετές. Ο αφηγητής σχεδόν παντού πρωτοπρόσωπος, ο χρόνος διάχυτος, αποσπασματικός και ως εκ τούτου υποκειμενικός. Ο κατεξοχήν χώρος είναι το κέντρο της συμπρωτεύουσας, όπου συμπεριλαμβάνονται όλα τα σημεία αναφοράς των φιλότεχνων της πόλης: Ολύμπιον, Λιμάνι, Κ.Ι.Θ., Βαφοπούλειο, Γαλλικό Ινστιτούτο κ.ά. Η Διαβάτη με το νοσταλγικό της ύφος, γνωστό ήδη από τα δύο προηγούμενα βιβλία της, χτενίζει με τρυφερό βλέμμα το παρόν, αλλά με κάθε ευκαιρία αφήνεται στους συνειρμούς και μεταπηδά στο παρελθόν, αναστοχάζεται τις αναμνήσεις και σταθμίζει τη ροή του χρόνου που μεσολάβησε. Αν στη Μάνα του νερού οι φευγαλέες εικόνες της παιδικής ηλικίας και της εφηβείας και στο Αλογάκι της Παναγίας οι αναμνήσεις της φοιτητικής, κυρίως, ζωής φωτίζονται έτσι ώστε να αποτυπωθεί η παλλόμενη ένταση του παρόντος, εδώ ένα μικροσυμβάν στους δρόμους της Θεσσαλονίκης, μια κινηματογραφική σκηνή ή μια μεμονωμένη φράση ενός βιβλίου μπορεί να σταθεί η αφετηρία για απρόσμενες ανακλήσεις περασμένων εντυπώσεων.

Πανταχού παρούσα σ' αυτό το τρίτο μέρος της άτυπης τριλογίας η διακειμενικότητα, η αριστερή διανοούμενη συνείδηση (ενδεικτική περίπτωση το κείμενο με τίτλο «Ν' αρχίσουμε πάλι απ' το μηδέν, από των Ψαρών την ολόμαυρη ράχη...» για τον Δημήτρη Χατζή, εκατό χρόνια από τη γέννησή του) και η αγάπη για τα Γράμματα, το διάβασμα και το σινεμά, η τιμή στον δάσκαλο, πανεπιστημιακό και όχι μόνο, ο σεβασμός στο έργο των άλλων δημιουργών, ομότεχνων και μη.

Ο ένας πόλος του βιβλίου, ίσως ο πιο προφανής, είναι επομένως η επικαιρότητα, ενώ ο έτερος είναι αυτό που θα λέγαμε εσωτερική διαδρομή, γιατί σχετίζεται με τον ιδιωτικό βίο – τις καθημερινές μέριμνες, τις εμπειρίες από τον εργασιακό χώρο, την κοινή πορεία στον γάμο, την αναχώρηση των παιδιών από το σπίτι, τη διαχείριση του προσωπικού ελεύθερου χρόνου, τις συζητήσεις με τις φίλες, τις ταξιδιωτικές διαδρομές με τους φίλους κ.λπ.

Εμφανές προτέρημα των κειμένων τα αναπαραστατικά ασύνδετα σχήματα και οι αβίαστες αναπαραστάσεις, όπου οι εικόνες κατρακυλούν σε χώρο και χρόνο ανασύροντας γεγονότα, συναισθήματα και κρίσεις. Η γλώσσα συνειδητά πεζολογική με λόγο κοφτό, μικροπερίοδο, προκειμένου να αποδοθεί η μουσική της ρουτίνας και της κοινότοπης κάποτε καθημερινότητας. Ύφος αναγνωρίσιμο και στα τρία βιβλία της. Στο Φεύγω, αλλά θα ξανάρθω όμως η Διαβάτη διασταυρώνει όχι μόνο διαφορετικά θέματα, αλλά καταφέρνει να συνενώσει και πολλές διαφορετικές συγγραφικές προθέσεις, η συνύπαρξη των οποίων αποτελεί την κυρίαρχη αρετή του βιβλίου της.

1-patakis-linkΦεύγω, αλλά θα ξανάρθω
Αρχοντούλα Διαβάτη
Νησίδες
112 σελ.
Τιμή € 8,52

 

Διαβάστε επίσης
ΔΙΑΦΟΡΑ
Peter B. Lewis: «Άρτουρ Σοπενχάουερ» κριτική του Χρ. Δ. Αντωνίου

Πρόκειται για μια προσωπική και φιλοσοφική βιογραφία που εξετάζει την πνευματική εξέλιξη του μεγάλου φιλοσόφου Άρτουρ Σοπενχάουερ στο πλαίσιο της οικογένειάς του, της εποχής του και των συγκυριών...

ΔΙΑΦΟΡΑ
Δημόκριτος Τσουκάπας: «Μυθιστορίες αρχαίας τρέλας…» κριτική της Ελένης Χωρεάνθη

Η ελληνική μυθολογία υπήρξε πάντα αστείρευτη πηγή έμπνευσης και πληροφοριών για τη ζωή των αρχαίων προγόνων μας για συγγραφείς και ποιητές διεθνώς. Αποτελεί σημείο αναφοράς και πρόκληση. Οι αρχαίοι...

ΔΙΑΦΟΡΑ
Andrew Dalby: «Βυζαντίου γεύσεις» κριτική της Ανθούλας Δανιήλ

Έχουμε διαβάσει και διδαχτεί την επίσημη ιστορία του Βυζαντίου. Έχουμε διαβάσει εκείνα που αφορούν τη χιλιόχρονη αντίσταση της αυτοκρατορίας στις επιθέσεις των ποικίλων επιδρομέων, έχουμε γνώση των...

ΦΙΛΙΚΑ SITE

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Email:
Θέμα:
Μήνυμα:

ΠΤΟΛΕΜΑΙΩΝ 4 (ΠΛΑΤΕΙΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ)
11635 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.-FAX: 210-7212307
info@diastixo.gr

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

*  Το email σας:

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

facebook icontwitter icongoogle plus iconpinterest iconyoutube iconrss icon

Με την υποστήριξη του diastixo.gr - Designed by: artspr