Επίκαιρα - Results from #9
Δεκάδες χιλιάδες βιβλία γλίτωσαν από το μένος των τζιχαντιστών στη Μοσούλη

Δεκάδες χιλιάδες βιβλία γλίτωσαν από το μένος των τζιχαντιστών στη Μοσούλη

Μόλις λίγους μήνες πριν, η Μοσούλη ήταν υπό τον έλεγχο του Ισλαμικού Κράτους, το οποίο πέρα από τις άλλες θηριωδίες του, έκαψε τη βιβλιοθήκη του πανεπιστημίου της πολύπαθης αυτής πόλης του Ιράκ, η οποία περιελάμβανε μεταξύ άλλων ένα Κοράνι του 9ου αιώνα και εκατοντάδες χιλιάδες αρχαία έγγραφα.

Σήμερα η Μοσούλη είναι ελεύθερη, αν και κατεστραμμένη, και ο ερασιτέχνης φωτογράφος Αλί αλ Μπαρούντι, που κάποτε δίδασκε στο πανεπιστήμιο, ηγείται μιας προσπάθειας να αποκατασταθεί ό,τι έμεινε όρθιο από το μένος των τζιχαντιστών. Ευτυχώς, φαίνεται πως τα πράγματα δεν είναι τόσο άσχημα όσο φοβόταν στην αρχή.

«Νομίζαμε ότι δεν είχε επιβιώσει τίποτα μέσα στη βιβλιοθήκη. Έπειτα βρήκαμε κάποια βιβλία που είχαν επιβιώσει, και κάποια από αυτά είναι παλιά χειρόγραφα 100 ή 200 ετών. Έτσι, μπορέσαμε να σώσουμε 86.000 βιβλία και απομακρύναμε 36.000 διασωθέντα βιβλία σε ένα πιο ασφαλές μέρος. Ήταν ένα μεγάλο κατόρθωμα» δήλωσε ο αλ Μπαρούντι στο αυστραλιανό δίκτυο ABC.

Για την ώρα τα διασωθέντα βιβλία στεγάζονται σε ένα προσωρινό «σπίτι», ενώ από όλο τον κόσμο καταφθάνουν κι άλλα βιβλία που δωρίζουν διάφορα πανεπιστήμια, υπηρεσίες, κυβερνήσεις, αλλά και ιδιώτες, θέλοντας να ενισχύσουν την προσπάθεια αυτή.

 

«Το πνευματικό προλεταριάτο» του Νίκου Αλιφέρη

«Το πνευματικό προλεταριάτο» του Νίκου Αλιφέρη

Ο Γουσταύος Φλομπέρ δεν χρειάστηκε να βιώσει την εμπειρία των μαζικών κινημάτων και της δημοκρατίας του 20ού αιώνα, ούτε ασφαλώς του διαδικτύου, των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και της τηλεόρασης, προκειμένου να αντιληφθεί το σημαντικότερο ίσως πρόβλημα των σημερινών δυτικών κοινωνιών: την δημιουργία ενός νέου τύπου «ηλιθίου», εξαιτίας του μαζικού χαρακτήρα της ζωής και της ασυναρτησίας των αποσπασματικών γνώσεων. Ο Μπουβάρ και ο Πεκυσέ, οι ήρωες του ομώνυμου ανολοκλήρωτου μυθιστόρηματος Bouvard et Pécuchet, αντιγραφείς αμφότεροι, γνωρίζονται μια ημέρα τυχαία στο παρισινό boulevard Bourdon, συνδέονται στενά και, δοθείσης της ευκαιρίας, χάρη σε μια κληρονομιά, εγκαθίστανται στην Νορμανδία, όπου επιχειρούν με μεγάλο ενθουσιασμό να γνωρίσουν τις διάφορες επιστήμες και δραστηριότητες, θεωρητικές και πρακτικές, του ανθρώπου. Η αντίληψή τους όμως είναι περιορισμένη και οι γνώσεις τους ελλιπείς, σκόρπιες κι επιφανειακές. Αποτυγχάνουν τόσο στις όποιες πρακτικές εφαρμογές αποπειρώνται, όσο και στην κατανόηση ή την εμβάθυνση των προβλημάτων. Αποκαρδιωμένοι από τόσες αποτυχίες, σύμφωνα με το σχέδιο του Φλομπέρ για το τέλος του βιβλίου, αποφασίζουν να επιστρέψουν στην παλιά τους τέχνη, την αντιγραφή. Πιθανότατα ένα από τα βιβλία που θα αντέγραφαν θα ήταν και Το λεξικό των προκατασκευασμένων αντιλήψεων (Le dictionnaire des idées reçues), το οποίο, απ’ ό,τι φαίνεται, ο συγγραφέας θα παρέθετε ως επίμετρο στο τέλος του τόμου. Το όλο πνεύμα του βιβλίου φωτίζεται μάλιστα ακόμη περισσότερο από τον υπότιτλο που σκεφτόταν πιθανότατα να δώσει στο έργο του ο Νορμανδός μυθιστοριογράφος: Εγκυκλοπαίδεια της ανθρώπινης βλακείας (Encyclopédie de la bêtise humaine).
Ορισμένες λέξεις-κλειδιά, όπως αντιγραφή/αντιγραφείς και προκατασκευασμένος, αρκούν ίσως για να μας αποκαλύψουν το βαθύτερο χαρακτηριστικό του κάθε Bouvard και Pécuchet της ζωής, που δεν είναι καθυστερημένοι ή αγράμματοι –κάθε άλλο–, ανήκουν εντούτοις στον διαβασμένο όχλο. Επιγραμματικά: την παντελή απουσία δημιουργικής σκέψης (που θα έδινε μορφή και συνοχή σ’ έναν κυκεώνα ασύνδετων γνώσεων) και την παθητική πρόσληψη ετοιμοπαράδοτων ιδεών και αντιλήψεων.

Υπάρχει ωστόσο και η ελληνική –πιο παραδοσιακή αλλά και επιφανειακότερη– εκδοχή της βλακοκρατίας. Το ζήτημα απασχόλησε έναν Έλληνα κοινωνιολόγο, τον Ευάγγελο Λεμπέση, του οποίου το σύντομο σύγγραμμα εμφανίστηκε στα βιβλιοπωλεία τα τελευταία χρόνια, σε επανέκδοση: Η τεράστια κοινωνική σημασία των βλακών. Εδώ, επίσης, βλάκας είναι ο «κοινωνικός βλάκας», η μετριότητα –και όχι, φυσικά, ο νοητικά καθυστερημένος–, η οποία στερείται κάθε πνευματικής πρωτοτυπίας και κάθε δημιουργικής ιδέας. Το ενδιαφέρον είναι πως εκτός των βλακών των οποίων η ανικανότητα τούς τοποθετεί στις υποδεέστερες θέσεις της κοινωνίας, ο Λεμπέσης αντιλαμβάνεται σωστά ότι υπάρχει και μια άλλη κατηγορία, πολυπληθής, η οποία καταλαμβάνει, αντιθέτως, σημαντικά πόστα. Και αυτό διότι ο ξύπνιος, ο πονηρός, ο επιτήδειος αποτελούν ουσιαστικά υποδιαιρέσεις του βλακός. Ένα άλλο στοιχείο που διευκολύνει την κοινωνική τους άνοδο, κατά τον συγγραφέα, είναι το γεγονός ότι «η λεγεών των βλακών ωθείται ακατανικήτως προς την αγέλην και προς τις πάσης φύσεως οργανώσεις», ενώ την ίδια στιγμή παρατηρείται μια αγαστή σύμπνοια μεταξύ τους.

Ο Λεμπέσης φτάνει βέβαια στο σημείο να υποστηρίξει πως κι ο απατεώνας αποτελεί υποκατηγορία του βλακός και ότι η ανηθικότητα είναι αποκλειστικό προνόμιο των ηλιθίων, πράγμα που δεν μπορεί κανείς να το αποδεχτεί εύκολα. Ωστόσο, αν μου επιτραπεί να συγκρίνω τα δύο βιβλία, του Φλομπέρ και του Λεμπέση –το πρώτο, κλασικό έργο ενός γίγαντα της παγκόσμιας λογοτεχνίας και το δεύτερο, ενδιαφέρον πόνημα ενός ευφυούς κοινωνιολόγου– το Μπουβάρ και Πεκυσέ αποπνέει την απειλή της μαζικής δημοκρατίας και της μετριοκρατίας, ενώ το βιβλιαράκι του Έλληνα επιστήμονα, όπως άλλωστε υπαινίσσεται και ο τίτλος του, θεωρεί την ύπαρξη και τις δραστηριότητες των ηλιθίων απολύτως χρήσιμες, διότι υπηρετούν τον κοινωνικό διαφορισμό (δηλαδή συμβάλλουν στη διαμόρφωση της κοινωνικής ανισότητας), άνευ του οποίου, καθώς ισχυρίζεται, δεν υπάρχει κοινωνία. Δεν αντιλαμβάνεται, δηλαδή, ο Λεμπέσης το εκρηκτικό μείγμα που σχηματίζεται, όταν αυτό το ενδεχομένως διαχρονικό φαινόμενο της βλακείας/μετριοκρατίας συμμειγνύεται για πρώτη φορά με τις αντιλήψεις περί ισότητας, περί δικαιωμάτων του ανθρώπου και τις αξίες της δημοκρατίας.

Πρόσφατα, επειδή φαίνεται πως η βλακεία είναι βαθιά ριζωμένη στην ανθρώπινη φύση, εμφανίστηκε στις προθήκες των βιβλιοπωλείων και ένα άλλο μικρό βιβλίο, το Εγχειρίδιο βλακείας, στις εκδόσεις Τόπος. Ο συγγραφέας του, Διονύσης Χαριτόπουλος, δεν έχει ασφαλώς τις επιστημονικές αξιώσεις του Λεμπέση ούτε ουσιαστικά επιχειρεί μια εμβάθυνση του φαινομένου. Όμως παρουσιάζει τα πράγματα με πολύ χιούμορ, διαθέτει δε και μια ιδιαίτερη αίσθηση των λέξεων (η παράθεση, για παράδειγμα, ενός μεγάλου αριθμού συνωνύμων για τον ηλίθιο είναι απολαυστική). Ουσιαστικά δεν αποκλίνει από τα συμπεράσματα του Λεμπέση πάνω στο θέμα, απλώς τα παρουσιάζει μ’ ένα διαφορετικό ύφος, σε μια πολύ πιο σύγχρονη και αρκετά κομψή γλώσσα.

Αλλά η κριτική των δύο αυτών ελληνικών βιβλίων για την ανθρώπινη βλακεία δεν είναι το θέμα μου. Αυτό που με απασχολεί είναι η σωρεία περιπτώσεων που δύσκολα θα τις κατέτασσες στην μία ή στην άλλη κατηγορία, των ευφυών ή των ηλιθίων, οι οποίες, κατά τους δύο συγγραφείς, χωρίζουν την ανθρωπότητα σε δύο σαφώς διακριτά μέρη (παρ’ όλες τις αποχρώσεις). Και δεν εννοώ, φυσικά, όσους κινούνται στον ενδιάμεσο χώρο, τους ανήκοντες δηλαδή στο limbo της ανθρώπινης νόησης, αλλά όσους επιδεικνύουν σε ορισμένους τομείς μια εντυπωσιακή ευφυΐα και σε άλλους μια απερίγραπτη ηλιθιότητα.

Κανείς δεν θα αμφισβητούσε, νομίζω, το απόφθεγμα του Ντιντερό πως η δυσπιστία είναι συχνά το κουσούρι του ηλιθίου, ενώ η ευπιστία το ελάττωμα του έξυπνου ανθρώπου (Pensées philosophiques). Αλλά μέχρι πού μπορεί να φτάσει η ευπιστία και η αφέλεια μιας ευφυούς προσωπικότητας; Άκουσα χρόνια πριν μια περίφημη συνέντευξη (της δεκαετίας του ’70, αν θυμάμαι καλά) της Χάνα Άρεντ προς την γερμανική τηλεόραση. Ρωτήθηκε μια ορισμένη στιγμή από τον λόγιο δημοσιογράφο τι συνέβη και ένας άνθρωπος σαν τον Μάρτιν Χάιντεγκερ μπόρεσε να παρασυρθεί, αρχικά τουλάχιστον, από τον ναζισμό. Η απάντηση ήταν αποστομωτική: «Μα ο Χάιντεγκερ» απάντησε η Άρεντ «ήταν εύπιστος και αφελής σαν ένα μικρό παιδί».

Φαίνεται τελικά πως όποιος δεν έχει την ψυχή του μικρού παιδιού όχι μόνο δεν εισέρχεται στην βασιλεία των ουρανών (Ματθαίος ΙΗ΄,3) μα ούτε καν στο Πάνθεον των μεγαλοφυών.

Αλλά και ο Ποιητής του Μποντλέρ, που προσομοιάζει με τα θαλασσοπούλια, τα Άλμπατρος, και όταν πετάει φτερουγίζει μεγαλοπρεπής μα σαν κάνει να βηματίσει πάνω στο κατάστρωμα γίνεται γελοία αδέξιος, δεν θα μπορούσε να συσχετισθεί και με την ευφυΐα;

Φυσικά, ουδέποτε όλα τούτα με έκαναν να αμφισβητήσω την βαθύνοια του Χάιντεγκερ ή το διεισδυτικό βλέμμα του εμπνευσμένου Ποιητή. Θέλω απλώς να τονίσω το πόσο άνισοι συχνά είμαστε. Ακόμη και οι σημαντικότεροι ανάμεσά μας. Υπάρχουν ωστόσο και περιπτώσεις λιγότερο σαφείς. Δεν ξέρω πράγματι πώς να χαρακτηρίσω τον Κινέζο μαθηματικό, διάνοια στον τομέα του, που τον συναντούσα, πριν από δεκαετίες, στο κυλικείο του ξένου πανεπιστημίου. Απέναντι στα περισσότερα ζητήματα της ζωής έδειχνε εντελώς ηλίθιος. Και τι να πεις για ταλαντούχους καλλιτέχνες, συγγραφείς, μουσικούς, ζωγράφους, κινηματογραφιστές, ηθοποιούς, που όχι απλώς διαθέτουν ένα χάρισμα αλλά έχουν μια πολύ δημιουργική παρουσία στον χώρο τους, μα την ίδια στιγμή στερούνται παντελώς κρίσεως και διακρίσεως σε πολλά άλλα σοβαρά ζητήματα; Για σειρά διακεκριμένων επιστημόνων γιατρών, φιλολόγων, οικονομολόγων ή άλλων, οι οποίοι σε σημαντικά θέματα σπάνια καταφέρνουν να εκφράσουν έναν σωστό συλλογισμό και καταλήγουν συνήθως σε λάθος συμπεράσματα; Άφησε δε που υπάρχει και ο τύπος του ευφυούς μεν αλλά ανόητου. Μήπως λοιπόν είναι ορθότερο να μιλάμε για πολλαπλή νοημοσύνη, για διαφόρων ειδών δηλαδή ευφυΐες, καταπώς φαίνεται να προτείνουν ορισμένες σχολές της ψυχολογίας;

Τα πράγματα πάντως περιπλέκονται ακόμη περισσότερο όταν υπεισέρχονται κι άλλοι παράγοντες όπως τα πάθη (που ως γνωστόν θολώνουν τον νου), ο συναισθηματισμός (που αμβλύνει την οξυδέρκεια, σε αντίθεση με το αίσθημα που βαθαίνει την αντίληψη), οι τραυματικές εμπειρίες ή δεν ξέρω τι άλλο. Και δεν υπάρχει ίσως πιο πρόσφορο έδαφος προκειμένου να διαδραματίσουν όλα τούτα τα στοιχεία έναν ακόμη πιο βαρύνοντα ρόλο από τον χώρο της πολιτικής. Γι’ αυτό και συχνά συναντάς αρκετά έξυπνους κατά τα λοιπά ανθρώπους να υποστηρίζουν τις πλέον βλακώδεις πολιτικές απόψεις.

Θυμάμαι πως όταν ξέσπασε η οικονομική κρίση ένα παλιρροϊκό κύμα πρωτοφανούς βλακείας και ανοησίας σάρωσε τα πάντα. Ήταν σχεδόν σπάνιο να συναντήσεις έναν άνθρωπο με καθαρή σκέψη. Οι λαοί, άλλωστε, στην προσπάθειά τους να αποσείσουν τις δικές τους ευθύνες, αναζητούν λυσσαλέα τον αποδιοπομπαίο τράγο: τους εβραίους, τους κομμουνιστές, την δεξιά, τους Αμερικανούς, τους Γερμανούς, τις τράπεζες, τον γείτονα. Μπορούμε εντούτοις να κατατάξουμε, ελαφρά τη καρδία, όλα αυτά τα πλήθη στο «πνευματικό προλεταριάτο»; Δύσκολο να το δεχτείς. Εγώ πάντως προσωπικά, ως ένδειξη καλής θελήσεως, το αρνούμαι.

Οι περισσότεροι είμαστε εν τέλει άνισοι, το επαναλαμβάνω – ακόμη και ως προς την ευφυΐα. Μας το διδάσκει η ίδια εμπειρία της ζωής. Εξάλλου περιστασιακά είμαστε όλοι βλάκες, σημειώνει ο Μούζιλ στον Περί βλακείας λόγο του. Αυτά και άλλα πολλά συλλογιζόμουν τις προάλλες, κατευθυνόμενος από την Μητροπόλεως προς την πλατεία Συντάγματος, όταν κάποιος περαστικός στο απέναντι πεζοδρόμιο με φώναξε με το όνομά μου. Στάθηκα ξαφνιασμένος και αντίκρισα έναν παλιό μου γνώριμο, που είχα να τον συναντήσω τουλάχιστον δέκα χρόνια. Ήταν ένας διακεκριμένος δικηγόρος, συνετός και μετρημένος άνθρωπος, ικανός να επιλύσει και τα πλέον περίπλοκα νομικά θέματα. Θα τον είχα συστήσει ανεπιφύλακτα σε κάποιον που είχε ανάγκη από συμβουλές σε αυτόν τον τομέα. Ήξερα πάντως, από κάποιον κοινό μας φίλο, ότι τον είχε πρόσφατα εγκαταλείψει η γυναίκα του και πως το έφερε βαρέως.

Χαιρετηθήκαμε εγκάρδια και μια ορισμένη στιγμή με ρώτησε: «Μένεις εδώ κοντά;» «Εδώ δίπλα» απάντησα. «Άλλωστε, το ξέρεις, Απόστολε, εγώ είμαι άνθρωπος του κέντρου». «Είναι πρακτικό το κέντρο» έκανε «αλλά το γνωρίζεις, φαντάζομαι, πως εδώ ψεκάζουν συνεχώς». «Τι εννοείς;» ψέλλισα, προσπαθώντας να καταλάβω. «Μα, απλώς, ότι ψεκάζουν περισσότερο στις πυκνοκατοικημένες περιοχές, για να μας αποβλακώσουν όλους. Ψάξε στο διαδίκτυο και θα τα βρεις όλα. Μέχρι και ντοκιμαντέρ υπάρχουν».
«Μάλλον έχεις δίκαιο» είπα, μετά από κάποιον δισταγμό. «Και τα έχουν σίγουρα καταφέρει, το βλέπω κι εγώ. Εις το επανιδείν». Και συνέχισα την πορεία μου προς το Σύνταγμα, παρατηρώντας μελαγχολικά τα βαριά κι απειλητικά σύννεφα που συσσωρεύονταν πάνω από τον Υμηττό.

 

«Μαρκές – Λιόσα: Το τέλος μιας υπέροχης φιλίας...» του Πέτρου Γκάτζια

«Μαρκές – Λιόσα: Το τέλος μιας υπέροχης φιλίας...» του Πέτρου Γκάτζια

Πόλη του Μεξικού. Φεβρουάριος του 1976. Ο μεγάλος κινηματογράφος της πρωτεύουσας είναι γεμάτος με κόσμο που παρακολουθεί την πρεμιέρα της ταινίας για την τραγωδία των Άνδεων. Για το αεροπλάνο που συνετρίβη και οι επιζήσαντες για να επιβιώσουν έφαγαν τους νεκρούς συντρόφους τους, σε μια πράξη κανιβαλισμού που σόκαρε τότε τη διεθνή κοινότητα. Η ατμόσφαιρα είναι ήδη υποβλητική. Μέσα στην αίθουσα, σε διαφορετικές θέσεις, βρίσκονται δύο ήδη διάσημοι συγγραφείς, μετέπειτα νομπελίστες και στενοί φίλοι: ο Γκαμπριέλ Γκαρσία Μαρκές και ο Βάργκας Λιόσα.

Τα φώτα ανάβουν. Ο Μαρκές βλέπει τον Λιόσα να έρχεται με γοργά βήματα προς το μέρος του. Χαμογελάει και ανοίγει τα χέρια για να τον αγκαλιάσει. Οι δύο φίλοι έχουν καιρό να ιδωθούν. Ο Λιόσα πλησιάζει αλλά αντί να ανταποδώσει το χαμόγελο και την αγκαλιά τον χτυπά με ένα δυνατό ντιρέκτ και τον ξαπλώνει στο πάτωμα.

Ο Μαρκές σηκώνεται. Αίμα τρέχει από το στόμα του και το ένα του μάτι είναι μαυρισμένο. Όσοι είδαν αυτή την απρόσμενη επίθεση πίστεψαν πως οι δύο φίλοι διαφώνησαν για τα πολιτικά, καθώς πρόσφατα ο Λιόσα είχε στραφεί προς τη Δεξιά (το 1990 μάλιστα θα προσπαθήσει να εκλεγεί και πρόεδρος του Περού) και ο Μαρκές παρέμενε πιστός στην αριστερή του συνείδηση.

Στην πραγματικότητα αιτία του καβγά ήταν μια γυναίκα και συγκεκριμένα η σύζυγος του Λιόσα. Οι Μαρκές την είχαν φιλοξενήσει σπίτι τους όταν εκείνη ήθελε να χωρίσει τον Λιόσα και ο Γκάμπο εκμεταλεύτηκε την ευκαιρία και την αποπλάνησε με τη θέλησή της. Όταν ο Λιόσα το έμαθε έγινε πυρ και μανία και το μόνο που ζητούσε ήταν εκδίκηση.

Δύο ημέρες αργότερα, ανήμερα του Αγίου Βαλεντίνου, ο Μαρκές ποζάρει για τον στενό φίλο του φωτογράφο, Ροντρίγκο Μόγια. Το μάτι του είναι ακόμη μαυρισμένο και έχει ένα περίεργο –πονηρό θα το χαρακτήριζε κανείς– χαμόγελο στα χείλη.

«Τράβηξα αυτές τις φωτογραφίες δύο ημέρες μετά το περιστατικό» θα πει αργότερα ο Μόγια. «Είχε έρθει στο σπίτι μου και διαπίστωσα ότι ήταν δύσκολο να τον φωτογραφίσω και να έχω ένα καλό αποτέλεσμα. Σε μερικές φωτογραφίες, μάλιστα, φαίνεται λες και έχει ξυλοκοπηθεί άγρια, τόσο άγρια που μοιάζει να το έκανε η μεξικανική αστυνομία».

Οι φωτογραφίες δεν δόθηκαν ποτέ στη δημοσιότητα και η ιστορία πέρασε στη λήθη, μέχρι τον Μάρτιο του 2007. Ο Μόγια μπορεί να μην εμφάνισε ποτέ τις συγκεκριμένες φωτογραφίες, έδωσε όμως μία σε έναν κοινό φίλο τους, ο οποίος την έβαλε μάλιστα σε κορνίζα στο σαλόνι του. Εκεί, «μετά από 31 χρόνια ησυχίας», όπως σχολιάζουν οι New York Times, την είδε τυχαία ένας δημοσιογράφος της μεξικανικής εφημερίδας La Jornada και τη ζήτησε.

Ο Μόγια, ο οποίος συνεργαζόταν με τη συγκεκριμένη εφημερίδα, δίστασε στην αρχή, αλλά τελικά συμφώνησε, κρίνοντας πως είχαν περάσει πλέον αρκετά χρόνια.

Έτσι, στις 6 Μαρτίου του 2007, η εφημερίδα κυκλοφορεί με τη συγκεκριμένη φωτογραφία πρωτοσέλιδο για να γιορτάσει τα 80 χρόνια του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μαρκές.

Η δημοσίευση της ιστορίας βρήκε τους δύο φίλους ακόμη μαλωμένους. Δεν ξαναμίλησαν ποτέ ο ένας στον άλλον μέχρι τον θάνατο του Γκάμπο. Όσο για το λόγο για τον οποίο καταγράφηκε αυτό το ντοκουμέντο, ο Μόγια δίνει μια πειστική εξήγηση:

«Του άρεσε να καταγράφει διάφορες φάσεις της ζωής του. Κάτι σαν ντοκουμέντο. Απλώς τότε σκέφθηκε ότι θα ήθελε αργότερα να είχε και μια φωτογραφία με το μάτι του μαυρισμένο...»

 

Οι προωθητικές ατάκες που ενοχλούν την κριτική επιτροπή του Man Booker

Οι προωθητικές ατάκες που ενοχλούν την κριτική επιτροπή του Man Booker

Η κριτική επιτροπή του Βραβείου Man Booker ανακοίνωσε την Τετάρτη τη βραχεία λίστα με τα έξι υποψήφια βιβλία για το φετινό βραβείο και δεν τσιγκουνεύτηκαν τα καλά λόγια για τον τρόπο γραφής των συγγραφέων, έργα των οποίων διάβασαν. Είχαν όμως παράπονα για τις διθυραμβικές προωθητικές ατάκες από βιβλιοκριτικούς (blurbs) που συνοδεύουν πολλά από τα βιβλία αυτά.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ των Times, κάποιοι από τους κριτές βρήκαν ενοχλητικές, αλλά και ντροπιαστικές κάποιες από αυτές τις ατάκες, που οι εκδοτικοί οίκοι βάζουν στα εξώφυλλα και τα οπισθόφυλλα των βιβλίων τους για να αυξήσουν τις πωλήσεις τους.

«Υπάρχουν συγκεκριμένες ατάκες που σχεδόν σε εκβιάζουν να νιώσεις διανοητικά ή ηθικά ανίκανος αν δε σου άρεσε το βιβλίο ή αν δεν το κατάλαβες» ανέφερε ο συγγραφέας Κόλιν Θάμπρον, ενώ ο καλλιτέχνης Τομ Φίλιπς σχολίασε πως σε κάποιες περιπτώσεις οι ατάκες αυτές ήταν «εξωφρενικές».

Αν και δεν υπάρχουν συγκεκριμένα παραδείγματα για το τι ακριβώς εννοούν, το Sky News παρατηρεί ότι στο υποψήφιο βιβλίο της Φιόνα Μόζλεϊ περιλαμβάνεται η προωθητική ατάκα «μια ήσυχη έκρηξη, εξαίσια και αξέχαστη» – ίσως οι κριτές να αναφέρονται σε κάτι τέτοιο...

 

3ο Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης Αθηνών

3ο Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης Αθηνών

Ο Κύκλος Ποιητών οργανώνει στις 18-23 Σεπτεμβρίου 2017 και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού και του Δήμου Αθηναίων, σε συνεργασία με το Μέγαρο Μουσικής, το Μουσείο Μπενάκη, το Ίδρυμα Κακογιάννη, το Ίδρυμα Λασκαρίδη και μια σειρά από άλλους φορείς και δήμους, το 3ο Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης Αθηνών, με τη συμμετοχή 24 ξένων και 50 Ελλήνων ποιητών. Η έναρξη των εκδηλώσεων θα πραγματοποιηθεί στο Μέγαρο Μουσικής, τη Δευτέρα 18 Σεπτεμβρίου, και η λήξη στο Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη στον Πειραιά, στις 23 Σεπτεμβρίου στις 20:00. Ποιητικά αναλόγια θα γίνουν σε εμβληματικά μουσεία της Αθήνας (Μουσείο Ακρόπολης, Μουσείο Μπενάκη, Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο), σε Ιδρύματα Πολιτισμού (Κακογιάννη, Λασκαρίδη, Σινόπουλου) και σε δήμους (Αιγάλεω, Ταύρος, Μαραθώνας, Χαλάνδρι), στο θέατρο Κουν σε συνεργασία με το Θεατρικό Αναλόγιο που πραγματοποιείται την ίδια περίοδο, στο Πόλις Αρτ Καφέ, όπου διοργανώνεται συνάντηση και συνομιλία νέων ποιητών, ενώ ο Δήμος Αθηναίων θα υποδεχτεί τους ποιητές στο Δημαρχείο.

Το Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης Αθηνών ιδρύθηκε από τον Κύκλο Ποιητών το 2013, μέσα στην κρίση, και σκοπός του είναι να συμβάλλει στον διάλογο μεταξύ διαφορετικών ποιητικών και ευρύτερα αισθητικών και καλλιτεχνικών παραδόσεων και η υποδοχή του διαφορετικού και του καινούριου στην ελληνική ποιητική σκηνή, η οποία υπήρξε ανέκαθεν μια από τις πιο πλούσιες του κόσμου·στην εξωστρέφεια της ελληνικής ποίησης και την προβολή της ελληνικής λογοτεχνικής παράδοσης στο εξωτερικό·στη διακαλλιτεχνική συνομιλία και την επανατοποθέτηση της ποίησης και της τέχνης ευρύτερα στο επίκεντρο της δημόσιας σφαίρας. Φιλοδοξεί, παράλληλα, να συνεισφέρει στην αλλαγή της εικόνας της Ελλάδας στον κόσμο και ειδικότερα της Αθήνας ως πόλης της ποίησης και την ανάδειξή της ως σημαντικού, σύγχρονου ευρωπαϊκού κέντρου πολιτισμού και λογοτεχνίας και αγαπημένο ταξιδιωτικό προορισμό για όσους αγαπούν την ποίηση. Στο φεστιβάλ έχουν συμμετάσχει, τις προηγούμενες φορές, σημαντικά ονόματα της παγκόσμιας ποίησης, όπως οι Adam Zagajewski, Juan Carlos Mestre, Pia Tafdrup, Carolyn Forché, Jack Hirschman κ.ά., καθώς και ορισμένοι από τους επιφανέστερους Έλληνες ποιητές, όπως η Κική Δημουλά, ο Τίτος Πατρίκιος, ο Νάνος Βαλαωρίτης κ.ά. πολλοί).

Το 1ο και το 2ο Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης Αθηνών (2013, 2015) σημείωσαν πολύ μεγάλη επιτυχία και η προσέλευση του κοινού ξεπέρασε τις προσδοκίες των διοργανωτών. Έτσι, στην τρίτη αυτή διοργάνωση στόχος είναι να εδραιωθεί το φεστιβάλ ως θεσμός της πολιτιστικής και κοινωνικής ζωής στην Αθήνα στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών πολιτιστικών δράσεων γενικότερα και ενόψει της «Αθήνας Παγκόσμιας Πρωτεύουσας Βιβλίου 2018».

Οι συμμετέχοντες

Το φεστιβάλ για πρώτη φορά περιλαμβάνει αφιέρωμα. Φέτος παρουσιάζεται η σλοβενική ποίηση και έξι κορυφαίοι ποιητές της έρχονται στο φεστιβάλ: Βένο Τάουφερ, Ίβο Σβέτινα, Μπόρις Νόβακ (αντιπρόεδρος του διεθνούς Pen Club), Μάγια Βίντμαρ, Πέτρα Κόλμαντσιτς και Άλες Στέγκερ. Άλλοι ξένοι ποιητές που συμμετέχουν στο φεστιβάλ: ο πολυβραβευμένος ποιητής Σαλά Στετιέ από τον Λίβανο, ο αρχισυντάκτης του περιοδικού Europe Ζαν Μπατίστ Παρά, ο διευθυντής του Φεστιβάλ της Πράγας Γιόζεφ Στράκα, οι Κιμ Μουρ και Αλίσια Στόλινς από τις ΗΠΑ, ο Ιταλός ποιητής και θεατρικός συγγραφέας Νταβίντε Ροντόνι, ο ριζοσπαστικός ποιητής Ντίνου Φλαμάντ από τη Ρουμανία, ο οποίος έζησε για χρόνια εξόριστος λόγω του πολιτικού καθεστώτος της χώρας του, η Αγκνέ Ζαγκρακαλιτέ από τη Λιθουανία, ο Αλί Καλντερόν και ο Μάριο Μποχόρκες από το Μεξικό, ιδρυτές του μεγαλύτερου ισπανόφωνου ηλεκτρονικού περιοδικού ποίησης στον κόσμο (Círculo de Poesía), ο πολυβραβευμένος Ισπανός ποιητής Αντόνιο Πραένα, η Φρανσουά Κουλμίν από τη Γαλλία και οι Ρωσίδες Τατιάνα Σερμπινά και Αγλαΐα Σολόβιεβα, ο Μίλοβαν Μάρτσετις από τη Σερβία, ο σπουδαίος Γιανγκ Λιαν από την Κίνα, ο Παλαιστίνιος πολιτικός ποιητής Νατζουάν Νταρουίς, ο Λουάν Τζούλις από την Αλβανία και οι Κυριάκος Χαραλαμπίδης και Ευρυδίκη Περικλέους-Παπαδοπούλου από την Κύπρο.

Έναρξη
Δευτέρα 18 Σεπτεμβρίου στις 20:00, στον κήπο του Μεγάρου Μουσικής

Λήξη
Σάββατο 23 Σεπτεμβρίου στις 20:00, στο Ίδρυμα Λασκαρίδη, Πειραιάς

Βραδιά Ελληνοσλοβενικής ποίησης
Παρασκευή 22 Σεπτεμβρίου στις 20:00, στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης. Οι Σλοβένοι και Έλληνες ποιητές διαβάζουν ποιήματα.

Βραδιά Νέων Ποιητών: Πέμπτη 21 Σεπτεμβρίου στις 20:00, στο Πόλις Αρτ Καφέ. 18 νέοι ποιητές διαβάζουν ποιήματα και τέσσερις ξένοι ποιητές παρεμβαίνουν και μιλούν για το πώς βλέπουν οι ίδιοι την ποίηση στον κόσμο.

Δείτε το πρόγραμμα των εκδηλώσεων εδώ.

 

Η Κίνα ψάχνει για καλούς μεταφραστές

Η Κίνα ψάχνει για καλούς μεταφραστές

Πάνω από 50.000 δικαιώματα έκδοσης κινεζικών βιβλίων σε άλλες χώρες έχουν εκδοθεί από το 2012 ως το 2016, σύμφωνα με στοιχεία από το 13ο συνέδριο για την προώθηση των κινεζικών βιβλίων στο εξωτερικό. Ωστόσο, λίγα από αυτά έχουν σημειώσει επιτυχία, όπως παραδέχθηκε η Κούι Γιουγίνγκ, αρμόδια αξιωματούχος του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας.

Ένα από τα προβλήματα, όπως παραδέχθηκε, είναι η έλλειψη καλών μεταφραστών, και πρότεινε να καταβάλει η κυβέρνηση της χώρας μεγαλύτερες προσπάθειες να αναδείξει ικανούς μεταφραστές, αλλά και να φέρει στην Κίνα ταλαντούχους μεταφραστές από το εξωτερικό. «Θα μπορούσαμε να αυξήσουμε την αποζημίωση για τους τρέχοντες μεταφραστές, και να παράσχουμε μεγαλύτερες επιδοτήσεις για βιβλία που μεταφράζονται από τα κινεζικά» είπε και πρόσθεσε: «Ενθαρρύνουμε τους ξένους φοιτητές στην Κίνα, καθώς και εκείνους που ζουν και εργάζονται για μεγάλες περιόδους στην Κίνα, να παθιαστούν με την κινεζική κουλτούρα και να αναλάβουν τη μετάφραση κινεζικών βιβλίων».

Σύμφωνα με την China Daily, η κατηγορία των κινεζικών βιβλίων της Amazon περιέχει πάνω από 673.0000 τίτλους, ενώ ειδικά ράφια για κινεζικά βιβλία έχουν τοποθετηθεί σε βιβλιοπωλεία στην Αίγυπτο και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Παράλληλα, τα κινεζικά βιβλιοπωλεία Nishan έχουν ανοίξει 27 καταστήματα σε Αμερική, Αφρική και Ωκεανία.

 

ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΕΙΣ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Το μήνυμά σας

Διεύθυνση

Πτολεμαίων 4
(Πλατεία Προσκόπων)
11635 Αθήνα,
Τηλ.-fax: 210.7212307
info@diastixo.gr
ISSN: 2585-2485

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

Εγγραφείτε τώρα στο newsletter μας και μάθετε πρώτοι τα τελευταία νέα για το βιβλίο και για τις τέχνες.

 

Το email σας: