A+ A A-

«Ένα ασυνήθιστο βιβλίο» του Μ. Γ. Μερακλή

«Ένα ασυνήθιστο βιβλίο» του Μ. Γ. Μερακλή


Πριν από αρκετόν καιρό έλαβα ένα ασυνήθιστο βιβλίο από μια παλαιά μαθήτριά μου στο Γυμνάσιο, την Αφροδίτη Κουτσίνα. Ο τόμος, εκδεδομένος το 2013, την ίδια χρονιά του θανάτου του (δείγμα κι αυτό μιας μεγάλης αγάπης!), αναφέρεται στον πατέρα της Φίλιππο Κουτσίνα και στη μητέρα της Τιτίνα Κουτσίνα. Τίτλος του: Έργα και ωραίες Ημέρες του Φίλιππου Κουτσίνα. Την επιμέλεια είχε η κυρία Ελισάβετ Πλέσσα, που έγραψε και τα κείμενα, όσα αναπτύσσουν τον τίτλο. Οι δημιουργοί του τόμου τον αφιερώνουν στην Τιτίνα (που συμμεριζόταν πλήρως τις δραστηριότητες του συζύγου της και συμμετείχε σ’ αυτές).

Η Αφροδίτη είταν μία από τις θετικά εντυπωσιακές μαθήτριες που είχα γνωρίσει. Μέσα στα περίπου σαράντα χρόνια που πέρασαν την είχα συναντήσει δύο φορές, κι αυτό στα πρώτα χρόνια, μία φορά στο σπίτι της, με τον σύζυγό της, κι άλλη μία στο δρόμο τυχαία, μ’ ένα χαριτωμένο μωρό, το παιδί της, στο αμαξίδιο. Και ξαφνικά την άκουσα να με ρωτά, στο τηλέφωνο, αν θα ήθελα να μου στείλει το ωραίο, όπως εκ των υστέρων διαπίστωσα, αυτό βιβλίο. Το είπα και ασυνήθιστο. Γιατί, όπως γράφει η επιμελήτριά του, κυρία Πλέσσα: «Αυτό είναι ένα βιβλίο που έχει τη θλίψη της άλλοτε  χαράς και την επιθυμία της τωρινής συνέχειας. Έχει διαλέξει διαδρομές δύσκολες  γιατί, για να φανερώσει εικόνες που είταν εκ πεποιθήσεως απειθάρχητες, πρέπει, για πολύ λίγο, να κόψει την ορμή τους, χωρίς να προδώσει τη φύση της ελευθερίας τους.  Τον δρόμο ίσως να δείχνουν τα ρεύματα της υπέροχης αποσπασματικότητας που γέννησε τα κεφάλαια μιας ζωής και μιας ολόκληρης εποχής που στους περισσότερους μοιάζει σήμερα “ντεμοντέ”». Το βιβλίο επιχειρεί «να συνθέσει τα κομμάτια του μαγευτικού πανδαιμόνιου που λεγόταν Φίλιππος Κουτσίνας μέσα από τις παρέες και τα έργα που εκείνος επέλεξε να συνενώσει, κάπου μετά τον πόλεμο και μέχρι πριν από λίγα χρόνια». Συναντά κανείς στο βιβλίο αυτό «τα ίχνη που άφησαν πίσω τους φιλίες μιας τολμηρής νεότητας», ίχνη ενός ατόμου, που δεν είταν καλλιτέχνης, αλλά «είχε σίγουρα και τη στόφα ενός καλλιτέχνη (που) μοιάζει να συσπείρωσε γύρω του μια παρέα ξεχωριστών ανθρώπων της γενιάς του ’50, μια παρέα που στάθηκε εφαλτήριο για τα γόνιμα χρόνια του ‘60 στην Ελλάδα». Στις δεκάδες προσώπων  που αναφέρονται ως μέλη αυτής της «παρέας» συναντούμε μεταξύ άλλων τον Ανδρέα Εμπειρίκο, τον Θάνο Βελλούδιο, τον Γιάννη Γαΐτη, τον Γιάννη Τσαρούχη, τον Μάνο Χατζηδάκι, τον Διαμαντή Διαμαντόπουλο, τον Τέτση, τον Σπύρο Βασιλείου, τον Αλέκο Δεσποτόπουλο, τον Βασίλη Ζιώγα.

 

Εμφανίσεις: 992

Περισσότερα...

«Ουαί, στην ανάλγητη και φαρισαϊκή Ευρώπη!» του Μ. Γ. Μερακλή

«Ουαί, στην ανάλγητη και φαρισαϊκή Ευρώπη!» του Μ. Γ. Μερακλή


Ούτε στα πιο φοβερά εφιαλτικά όνειρά μας δεν έχουμε δει τα φρικτά που παρακολουθούμε τόσον καιρό (και ποιος ξέρει για πόσο ακόμα) στα νησιά του Αιγαίου με τους θαλασσοπνιγμούς και τα μαρτύρια γυναικών (πολλές φορές εγκύων ή και ετοιμόγεννων, ακόμα και ξεγεννημένων μέσα στα καρυδότσουφλα), παιδιών, νηπίων, ανδρών κάθε ηλικίας, ανάπηρων, που οι Τούρκοι διακινητές, με την κτηνώδη αδηφαγία τους για χρήμα, τους στρουγγιάζουν σε ετοιμόρροπες ή πλαστικές βάρκες ή σάπια πλοιάρια, για να περάσουν, οι απεγνωσμένοι πρόσφυγες, ως επί το πλείστον Σύροι, στην Ελλάδα. Λέγεται πως οι τερατώδεις αυτοί άνθρωποι τούς πνίγουν κιόλας οι ίδιοι, μπάζοντας με χτυπήματα στις βάρκες τα νερά, ώστε να αποφύγουν το ενδεχόμενο της σύλληψής τους από τους Έλληνες λιμενικούς και άλλους.

Η προσδοκία των προσφύγων και των άλλων μεταναστών είναι να μπορέσουν, όπως ξέρουμε, να βρεθούν μέσω της Ελλάδας στην «πολιτισμένη», «πλούσια», «ενωμένη» Ευρώπη, η οποία ωστόσο (πρώτιστα οι κυβερνήτες των χωρών της) ετοιμάζεται να αναστείλει την ισχύ της συνθήκης Σέγκεν, που διευκολύνει το πέρασμά τους εκεί, υπό όρους.

 

Εμφανίσεις: 798

Περισσότερα...

«Νίκος Γρηγοριάδης (μετά θάνατον)» του Μ. Γ. Μερακλή

«Νίκος Γρηγοριάδης (μετά θάνατον)» του Μ. Γ. Μερακλή


Ο Νίκος Γρηγοριάδης είταν ένας καλός και σεμνός φίλος μου, συμφοιτητής στη Φιλοσοφική Αθηνών. Κι ένας καλός ποιητής.

Πριν πεθάνει, μου είχε δώσει αντίτυπο του συγκεντρωτικού τόμου των ποιημάτων του (1963-2005). Ήθελα πολύ να γράψω για το βιβλίο του αλλά, όπως συνήθως, διάφορα με πήγαιναν ολοένα πιο πίσω. Του το είχα κιόλας υποσχεθεί. Και έχω γι’ αυτό μια τύψη μέσα μου.

Ανέκαθεν έβρισκα στοιχεία σημαντικά στα ποιήματά του, με αποτυπωμένη σ’ αυτά μια προσωπική φωνή. Είταν σαφέστατος στην έκφρασή του και (αυτό ίσως είναι το πιο δύσκολο στην ποίηση), παρά ταύτα, οι στίχοι του ασκούσαν μιαν υποβολή, δημιουργώντας συγχρόνως καθαρές εικόνες και σκηνές. Άρχισε μιλώντας για έναν έρωτα σχεδόν αδηφάγο, δοσμένος ολοκληρωτικά σ’ αυτόν: «Όσο σε γεύτηκα εγώ, δεν γεύτηκαν τ’ αγρίμια αίμα». Εντούτοις, οι άγριοι καιροί όπου ζούσαμε τον απέσπασαν από την απολυτότητα εκείνη: «Οι Γερμανοί τεράστιοι μες στις αναλαμπές./ Κλάματα γυναικών στους κυνηγημένους δρόμους». Κι ύστερα, σιγά σιγά, άρχισε να ωριμάζει επώδυνα η συνείδηση της υπεροπλίας του κακού: «Τώρα στα μέσα της ζωής ξεφτίσανε τα όνειρα/ κι η τόλμη η πρώτη δε μας παραστέκει./ Μείναμε οι πειθαρχικοί· ό,τι μας λένε, είμαστε/ παίρνουμε ό,τι μας πετάξουν».

 

Εμφανίσεις: 833

Περισσότερα...

«Η ζωή και το παραμύθι» του Μ. Γ. Μερακλή

«Η ζωή και το παραμύθι» του Μ. Γ. Μερακλή


Ένας από τους πιο γνωστούς μελετητές του λαϊκού παραμυθιού είναι ο καθηγητής Βασίλης Αναγνωστόπουλος. Πρόσφατα εξέδωσε ένα ακόμα βιβλίο αφιερωμένο στο ελληνικό λαϊκό παραμύθι. Περιλαμβάνει κείμενα που κατά καιρούς δημοσίευε σε εφημερίδες της Θεσσαλίας (από πολύ παλιά στον Πρωινό Τύπο της Καρδίτσας, μετέπειτα και σε άλλες εφημερίδες και περιοδικά), κινούμενος από αφορμές που του έδιναν τα παραμύθια. Αλλά και η ίδια η ζωή τού έδινε αφορμή να πάει, αυτός πλέον, στα παραμύθια, βρίσκοντας ενδιαφέροντα κοινά σημεία σε παραμύθια και στη ζωή.

Ελεύθερος, στην προκειμένη περίπτωση, από πιεστικές ενίοτε δεσμεύσεις μιας επιστημονικής μεθοδολογίας, αλλά και χάρη στο αφηγηματικό χάρισμα που τον διακρίνει (έχει δημοσιεύσει και λογοτεχνικό έργο, ποίηση και προπάντων πεζογραφία), προσφέρει εδώ ένα ιδιαίτερα ελκυστικό βιβλίο, όπως γίνεται φανερό, από το πρώτο κιόλας κείμενο. Ο τίτλος του: «Θα τον ακούω, σου λέω...». Είναι η κραυγή που βγάζει μια μικρούλα μέσα στη νύχτα από ένα διπλανό διαμέρισμα της πολυκατοικίας, στη οποία κατοικεί ο συγγραφέας. Το κοριτσάκι απευθύνεται στη μαμά του και την παρακαλεί να πει στον μπαμπά να τη βάλει μέσα, γιατί στη βεράντα όπου την έκλεισε θα τη φάνε οι κατσαρίδες. Έντρομο λέει στη μαμά του (που φαίνεται ανένδοτη,  γιατί συμμερίζεται την «παιδαγωγική» του συζύγου της, ή και γιατί, που είναι πιθανότερο, επίσης κι αυτή τον φοβάται): «Θα τον ακούω, σου λέω...». Θυμάμαι τώρα ένα από τα πιο ωραία συγγράμματα Παιδαγωγικής που έχω διαβάσει, του καθηγητή Αθανασίου Παπά, Η αντιπαιδαγωγικότητα της Παιδαγωγικής, 1985 (τρίτη έκδοση). Ο τίτλος του είναι ήδη εύγλωττος.

 

Εμφανίσεις: 859

Περισσότερα...

«Τι είναι η ποίηση (II)» του Μ. Γ. Μερακλή

«Τι είναι η ποίηση (II)» του Μ. Γ. Μερακλή
Στο προηγούμενο σημείωμα παρατηρούσα ότι συμβαίνει συχνά, λογοτεχνία να μην είναι μόνο η λογοτεχνία. Τέτοιες περιπτώσεις συμβαίνει να προσφέρει συχνά η Ιστορία. Παίρνω την περίπτωση του πληθυσμού μεγάλων πόλεων (ή χωρών ολόκληρων), που καταρχήν είναι ένα ζήτημα δημογραφικό-εθνολογικό, υπαρκτό από πρωιμότατους χρόνους.

Ξεφυλλίζω τους πλουτάρχειους Βίους και παρατηρώ π.χ. στον βίο του Θησέα, ότι αυτός συνοίκισε τους διάσπαρτους στην Αττική κατοίκους σ’ έναν ενιαίο «Δήμον» κι ένα μοναδικό «άστυ» (Αθήναι – «Θησεύς», κεφ.2), ότι ο Ρωμύλος έχτισε πρώτη φορά τη Ρώμη («Ρωμύλος», κεφ.9). Και οι δύο επιδίωξαν στην αρχή να μεγαλώσουν τις πόλεις με την αρπαγή: των γυναικών των γειτονικών Σαβίνων ο Ρωμύλος (ό.π. και κεφάλαια 14-15), γυναικών από την Τροιζήνα, τη Σπάρτη και κυρίως των Αμαζόνων ο Θησέας (ο Πλούταρχος έχει αμφιβολίες αν όσα έγιναν στην Αθήνα έχουν ιστορική βάση – «Ρωμύλος», κεφ.35). Επιπλέον, ο Ρωμύλος κάλεσε να πάνε στη Ρώμη ακόμα και «ικέτες» (που ζητούσαν άσυλο για ν’ αποφύγουν κάποια τιμωρία στην πόλη όπου έμεναν), καθώς και «αποστάτες». Ίδρυσε κι ένα ιερό ειδικά για τους φυγάδες που συνέρρεαν στη Ρώμη, και συγχρόνως έπλασε κι έναν νέο θεό, τον «θεόν Ασυλαίον», που τον λάτρευαν στο ιερό, προφανώς οι φυγάδες και μετανάστες («Ρωμύλος», κεφ.14-15).

 

Εμφανίσεις: 1463

Περισσότερα...

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Email:
Θέμα:
Μήνυμα:

ΠΤΟΛΕΜΑΙΩΝ 4 (ΠΛΑΤΕΙΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ)
11635 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.-FAX: 210-7212307
info@diastixo.gr

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

*  Το email σας:

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

facebook icontwitter icongoogle plus iconpinterest iconyoutube iconrss icon

Με την υποστήριξη του diastixo.gr - Designed by: artspr