A+ A A-

ΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑ

ΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑτου Μ. Γ. Μερακλή

Μέσα σ’ αυτήν την πράγματι ζοφερή οικονομική κρίση που περνάει ο λαός μας (αν εξαιρέσουμε εκείνους που τους αφήνει άτρωτους), ολοένα πιο έντονα προβάλλεται μια δίπτυχη εικόνα, στην οποία ο λαός χωρίζεται σε δυο κατηγορίες.

Από τη μια είναι εκείνοι, που συνωθούνται στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, κυρίως στην τηλεόραση και, από τα έντυπα μέσα, στις εφημερίδες και τα πολιτικά περιοδικά. Δημοσιογράφοι, πολιτικοί, υπουργοί, βουλευτές, συμπολιτευόμενοι και αντιπολιτευόμενοι, πανεπιστημιακοί όλων των βαθμίδων και των ειδικοτήτων, εν ενεργεία και συνταξιούχοι -να μην παραλείψω και τους φιλοσόφους- μιλούν ακατάπαυστα (ποιος θα προλάβει να πει τα περισσότερα), καταγγέλλουν με χειρονομίες και φωνές σε κλίμακες κρεσέντο, κατακεραυνώνουν τους κυβερνητικούς, οι κυβερνητικοί υπόσχονται και ξαναϋπόσχονται.

 

Εμφανίσεις: 1399

Περισσότερα...

Η ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΔΥΟ ΛΕΞΕΩΝ

Η ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΔΥΟ ΛΕΞΕΩΝτου Μ. Γ. Μερακλή

Υπάρχουν δύο λέξεις στη γλώσσα μας, αρχαίες ελληνικές, που επιβίωσαν ως σήμερα, όπως άλλωστε και χιλιάδες άλλες. Αυτές όμως διακρίνονται κατά το ότι άλλαξαν μέσα στο χρόνο τη σημασία τους μ’ ένα πολύ ενδιαφέροντα τρόπο.

Μιλώ για το επίθετο καλός, καλή, καλόν και το ουσιαστικό τέχνη. Όπως είναι γνωστό, στην αρχαιότητα το επίθετο καλός σήμαινε ωραίος, όμορφος (διασώθηκε η σημασία αυτή στην ονομασία της Ανώτατης Σχολής, όπου διδάσκεται η ζωγραφική, η γλυπτική, η χαρακτική και άλλες παρεμφερείς τέχνες. Η αντίστοιχη ονομασία π.χ. στα γαλλικά είναι ‘Ecole des Beaux Arts). Όμως μέσα στο χρόνο η λέξη καλός απέκτησε τη σημασία που έχει σήμερα. Λέμε το καλό (σε αντίθεση με το κακό), καλός άνθρωπος κ.λ.π. (Θυμίζω και την αρχαία ρήση «καλός καγαθός», που χαρακτηρίζει τον τέλειο πολίτη: τον ωραίο και καλό). Η μεταβολή της σημασίας φαίνεται πως είχε αρχίσει να γίνεται ήδη από τους αρχαίους χρόνους. Ο Αριστοτέλης έδινε τον ορισμό του αρχαίου «καλού» στη Ρητορική του ως εξής: «καλόν μεν ουν εστίν(...) ο αν αγαθόν ον, ηδύ η, ότι αγαθόν» (1366α, 33), δηλαδή: «ωραίο είναι το καλό που, με το να προξενεί ευχαρίστηση, είναι ακριβώς γι’ αυτό το λόγο ωραίο». Ταυτίζεται εδώ λοιπόν το καλό με το ωραίο, η καλοσύνη με την ομορφιά. Αυτό θυμίζει το έργο του Φρειδερίκου Σίλλερ, Περί της Αισθητικής Παιδείας του Ανθρώπου. Αρχίζει λέγοντας: «Θα μιλήσω για ένα αντικείμενο που συνδέεται άμεσα με το ευγενέστερο μέρος της ευδαιμονίας μας, και δεν απέχει πολύ από την ηθική ευγένεια της ανθρώπινης φύσης. Θα υποστηρίξω την υπόθεση της ομορφιάς». Ο Σίλλερ θαύμαζε τους αρχαίους Έλληνες και στο έργο του είναι συνεχείς οι παραπομπές σ’αυτούς. Αν με τη γλώσσα εκφράζονται τα πιο καίρια και βαθύτερα νοήματα και αισθήματα, η ελληνική γλώσσα μπόρεσε να αναδείξει τη βαθύτερη υπαρξιακή θέση του ωραίου με το αγαθό.

 

Εμφανίσεις: 1893

Περισσότερα...

ΒΑΛΤΕΡ Ο ΧΕΡΟΔΥΝΑΜΟΣ

ΒΑΛΤΕΡ Ο ΧΕΡΟΔΥΝΑΜΟΣτου Μ. Γ. Μερακλή

Έπος λιγότερο γνωστό από τα δύο θρυλικά, για τα οποία έγινε στα προηγούμενα σημειώματα λόγος. Έχει γραφτεί στα λατινικά, από ένα μοναχό, κατά τον 9ο ή 10ο αιώνα. Είναι διασκευή χαμένου ηρωϊκού τραγουδιού από τον κύκλο των Νιμπελούγκεν. «Παρασύρει τον αναγνώστη στον συναρπαστικό κόσμο της γερμανικής μυθολογίας, όπου κυβερνούν ο έρωτας, η δίψα για δόξα και δύναμη, η φιλαργυρία και η εκδίκηση». Κεντρικός ήρωας είναι ο Βάλτερ, γιος του βασιλιά της Ακουιτανίας, όμηρος στην Αυλή του βασιλιά των Ούνων Αττίλα, πολύ διαφορετικού από αυτόν που μας έχει παραδώσει η Ιστορία. Ο Αττίλας του έπους αυτού είναι «γενναιόδωρος, γλετζές, αφελής και ολίγον φαιδρός». Γι αυτό κιόλας ο Βάλτερ αναδεικνύεται στο μεγαλύτερο πολέμαρχό του. Κάποια στιγμή δραπετεύει μαζί με μιαν επίσης όμηρο του Αττίλα, κόρη κι αυτή βασιλιά, την οποία έχει μνηστευτεί. Μαζί κατορθώνει να πάρει και το μεγαλύτερο μέρος από το βασιλικό θησαυρό. Στο δρόμο προς την πατρίδα του Ακουιτανία, ο βασιλιάς τον Φράγκων Γκούντερ θα του επιτεθεί για να γίνει κύριος του κλεμμένου θησαυρού. Ο στρατός του Γκούντερ κατατροπώνεται, ο ίδιος δε σώζεται μόνο όταν μπαίνει στη μάχη ο Χάγκεν, συγγενής του, που θα καμφθεί από τις ικεσίες του (αδελφοποιτός του Βάλτερ, πράγμα που κάνει δύσκολη την απόφασή του). Ο Βάλτερ και η μνηστή του θα συνεχίσουν το δρόμο προς την Ακουιτανία, έχοντας μαζί τους και το θησαυρό. Ωστόσο η μάχη θα προξενήσει εκτός από άλλες απώλειες και το παράξενο αυτό αποτέλεσμα: ο Γκούντερ χάνει το ένα πόδι του, ο Βάλτερ το δεξί χέρι του, ο Χάγκεν το δεξί μάτι του (κι ακόμα έξι δόντια...).

 

Εμφανίσεις: 1965

Περισσότερα...

ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΟΥ ΡΟΛΑΝΤ

ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΟΥ ΡΟΛΑΝΤτου Μ. Γ. Μερακλή

Φημισμένο υπήρξε το επικό Τραγούδι του Ρόλαντ, παλιότερη (1080) εκδοχή του οποίου θεωρείται αυτή του χειρόγραφου της Οξφόρδης, προϊόν, κατά μιαν εκδοχή, «της γαλλικής μοναστηριακής λογοτεχνικής παραγωγής, που ήθελε να εμψυχώσει τις πρώτες σταυροφορίες». Εκτιμάται ως ένα από τα σημαντικά έργα των αρχών της γαλλικής, αλλά και γενικότερα της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας. Πράγματι ο θρύλος του Ρόλαντ διαδόθηκε στα επικά τραγούδια και στις μπαλάντες (αργότερα) της Γερμανίας (12ος αιώνας), τα κατορθώματά του αφηγείται η παράδοση (σάγκα) του Καρλομάγνου στη Σκανδιναβία, τα αγάλματα των ηρώων διακοσμούν την πύλη του καθεδρικού ναού στη Βερόνα (12ος αιώνας), σκηνές από το τραγούδι του απεικονίζονται σε μωσαϊκά του καθεδρικού ναού του Μπρίντιζι, Ιταλοί ποιητές του τέλους του Μεσαίωνα και της Αναγέννησης θα γράψουν με αφορμή το γαλλικό επικό τραγούδι εποποιίες, ποιήματα επηρεασμένα από το πνεύμα του ιπποτισμού. Το πιο γνωστό είναι ο Μαινόμενος Ορλάνδος του Αριόστο.

 

Εμφανίσεις: 2049

Περισσότερα...

ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΩΝ ΝΙΜΠΕΛΟΥΓΚΕΝ

ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΩΝ ΝΙΜΠΕΛΟΥΓΚΕΝτου Μ. Γ. Μερακλή

Εξαιρετική προσφορά στη συγκριτική φιλολογία μας αποτελεί μια, θα έλεγα, τριλογία, δοσμένη από το διδάκτορα και μελετητή της συγκριτικής μεσαιωνικής φιλολογίας Δημήτρη Γ. Πεταλά, η οποία καλύπτει ένα κενό που υπήρχε στα καθ’ ημάς. Αναφέρομαι στα δύο ονομαστά, αλλά κι ένα τρίτο, ιδιαίτερα σημαντικό, επικά ποιήματα, με χιλιάδες στίχων, του Μεσαίωνα: Το τραγούδι των Νιμπελούγκεν, Το τραγούδι του Ρόλαντ, Βάλτερ ο Χεροδύναμος. Είναι μεταφρασμένα εξ’ ολοκλήρου, χωρίς περικοπές, από τα μεσαιωνικά γερμανικά το πρώτο (2009), από τα παλαιά γαλλικά το δεύτερο (2011), από τα λατινικά το τρίτο (2009). Εκδόθηκαν από το «Στοχαστή», ενταγμένα στη σειρά «Έπη των Ευρωπαϊκών Λαών».

 

Εμφανίσεις: 3415

Περισσότερα...

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Email:
Θέμα:
Μήνυμα:

ΠΤΟΛΕΜΑΙΩΝ 4 (ΠΛΑΤΕΙΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ)
11635 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.-FAX: 210-7212307
info@diastixo.gr

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

*  Το email σας:

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

facebook icontwitter icongoogle plus iconpinterest iconyoutube iconrss icon

Με την υποστήριξη του diastixo.gr - Designed by: artspr