A+ A A-

ΛΑΪΚΕΣ ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΕΣ ΙΙ του Μ. Γ. Μερακλή

ΛΑΪΚΕΣ ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΕΣ ΙΙ του Μ. Γ. Μερακλή

Τις λαϊκές αυτοβιογραφίες συνηθίζεται να τις λένε τώρα «αφηγήσεις ζωής». Προτιμώ το πρώτο, διότι δηλώνει αφ' εαυτού τη σημασία που έχουν για τη Λαογραφία οι τρόπον τινά ανώνυμοι, άσημοι αφηγητές (κάτι ανάλογο, ας πούμε, με τις παραδοσιακές αφηγήτριες και τους αφηγητές των λαϊκών παραμυθιών). Ο προσδιορισμός «αφήγηση ζωής» δεν αποκλείει καταρχήν και αφηγήσεις γνωστών, με κάποιον τρόπο επώνυμων προσώπων, που ενδιαφέρουν επίσης τη Λαογραφία, όχι πάντως όσο η κατηγορία των λαϊκών με την παραπάνω έννοια αφηγητών.

Ο δεύτερος τόμος της κυρίας Σκοπούλη (στον οποίο αναφέρθηκα στο προηγούμενο σημείωμα) περιλαμβάνει 63 αυτοβιογραφίες. Πέρα από τη φόρτιση των έκτακτων γεγονότων, που επηρέασαν δυνατά την ανθρωπογεωγραφία της Ηπείρου, δίνεται αυτονόητα και η όλη οικονομική, κοινωνική, πολιτισμική κατάσταση. Μια γενική εικόνα χαρακτηρίζεται, θα έλεγα, από μιαν ισότητα της φτώχειας, με λίγες εξαιρέσεις, κάποιους τσελιγκάδες ή κατόχους μεγαλύτερων περιουσιών: «Εμείς ποτέ δεν πεινάσαμε, γιατί πάντα είχα ζώα, έσπερνα στάρια, καλαμπόκια, απ' όλα», υπερηφανεύεται ένας. Και λίγοι άλλοι: «Όχι, δεν είχαμε φτώχεια, γιατί είχαμε βιος και δουλεύαμε όλοι πάρα πολύ». Το μεγάλο πλήθος πάντως ήταν μικροαγρότες, με κάποιο μικρό χωράφι, λιγοστά ζώα. Και χτίστες που περιόδευαν, άλλοι εργάτες που πρόσφεραν τη δουλειά τους φεύγοντας κι αυτοί για περισσότερο ή λιγότερο χρόνο από το χωριό. Υπήρχαν και οι ολότελα άποροι: «Υπήρχε μεγάλη φτώχεια στον κόσμο. Ερχόταν κάτι γυναικούλες στο μαγαζί και ζητιάνευαν. Τους δίναμαν ψωμί, κάνα πενταράκι. [O πληροφοριοδότης είχε καφενείο και μπακάλικο μαζί.] Δεν συζητάμε για κρεβάτι. Η ψάθα είταν αριστοκρατία. Ερχόμουν στα Γιάννενα κι αγόραζα ψάθα και ρίχναμε επάνω κι ένα τραγί, υφαντό από γίδινο μαλλί».

 

Εμφανίσεις: 1497

Περισσότερα...

ΛΑΪΚΕΣ ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΕΣ Ι του Μ. Γ. Μερακλή

ΛΑΪΚΕΣ ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΕΣ Ι του Μ. Γ. Μερακλή

Το 2007, προλόγισα το βιβλίο της Ηπειρώτισσας δημοσιογράφου κυρίας Γεωργίας Σ. Σκοπούλη, Αυτές που γίναν ένα με τη γη (Εκδόσεις Δωδώνη). Περιελάμβανε 66 συνεντεύξεις που είχε πάρει, πιο σεμνά και ταπεινά θα έλεγα, συνομιλίες που είχε κάνει, με συμπατριώτισσές της γεννημένες στα χρόνια από το 1909 έως το 1951, σε μια περίοδο, όπως έλεγα στον πρόλογό μου, «εξόχως ηλεκτρισμένη και δραματική».

Σχεδόν αμέσως μετά το 1975 (χρονιά εκλογής μου στα Ιωάννινα), μιλούσα στους φοιτητές μου για τη σημασία που έχουν για τη Λαογραφία οι αυτοβιογραφικές διηγήσεις λαϊκών ανθρώπων, είδος που είταν γνωστό από τα μέσα του 19ου αιώνα, όταν Γερμανοί βιομηχανικοί εργάτες έγραφαν τέτοιες αυτοβιογραφίες, παρωθούμενοι από τους ιδεολογικούς καθοδηγητές τους που ήθελαν, και μ' αυτό τον τρόπο, ν' ανεβάσουν το μορφωτικό επίπεδο και το κοινωνικό αυτοσυναίσθημά τους. Ένας από τους πιο δραστήριους λαογράφους της πρώην DDR (Γερμανικής Λαϊκής Δημοκρατίας), ο Hermann Strobach, σε μια ιδιαίτερα σημαντική «Εισαγωγή στη λαϊκή ποίηση» (Λειψία, 1979) είχε εντάξει σ' αυτή και τις αυτοβιογραφίες των εργατών ως λογοτεχνικό είδος.

 

Εμφανίσεις: 1716

Περισσότερα...

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΙΛΟΥΣ ΤΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ του Μ. Γ. Μερακλή

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΙΛΟΥΣ ΤΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ του Μ. Γ Μερακλή

Έχω έναν φίλο ακριβό. Ήρθε από ξένο τόπο, αλλά αυτός εδώ ο τόπος τον μάγεψε. Κι έγινε μόνιμος κάτοικος και πολίτης του.

Είναι, τολμώ να πω (με τη μεσογειακή μου υπερβολή), μανιακός με την εργασία. Εκείνος θα έλεγε πως απλώς οφείλει να κάνει το καθήκον του, να φέρει εις πέρας το έργο που αναλαμβάνει. Όλα, πολλές φορές και τα πιο δύσκολα θέματα και, κατά τον εθισμό της ελληνικής δημόσιας γραφειοκρατίας, περίπλοκα και χρονοβόρα, τα διεκπεραιώνει γρήγορα και στην εντέλεια. Και είναι ακόμα, το επιτυγχάνει να είναι, έστω και αν μέσα «τα σπλάχνα του ποτέ δεν ησυχάζουν», εντυπωσιακά φλεγματικός, μπορεί και δείχνεται ψύχραιμος ώς την απάθεια.

 

Εμφανίσεις: 1505

Περισσότερα...

Η ΚΡΙΣΗ, ΟΙ ΠΟΙΗΤΕΣ, ΟΙ ΑΛΛΟΙ του Μ. Γ. Μερακλή

Η ΚΡΙΣΗ, ΟΙ ΠΟΙΗΤΕΣ, ΟΙ ΑΛΛΟΙ του Μ. Γ. Μερακλή

Έχω ξαναπεί, κι από αυτήν εδώ τη στήλη, ότι οι μόνοι που πρακτικά-ηθικά μετράνε σήμερα είναι οι συμπονετικοί, ειλικρινείς φιλάνθρωποι (οι περισσότεροι είναι γυναίκες), που ακόμα και από το υστέρημά τους βοηθάνε τους άνεργους, τους πεινασμένους, τους άστεγους.

Οι πολιτικοί, οι πολυποίκιλοι διανοούμενοι χαρίζουν λόγια. Οι πρώτοι κατορθώνουν ξανά και ξανά, με τα ίδια ψέματα να προσελκύουν έναν αγαπημένο μεν, αλλά επιπόλαιο λαό, που δεν εννοεί να διδαχθεί από τα λάθη του. Μου θυμίζουν αυτά το σολωμικό δίστιχο:

Δυστυχισμένε μου λαέ, καλέ και ηγαπημένε,
πάντοτ' ευκολοπίστευτε και πάντα προδομένε.

Στους διανοούμενους το μόνο που αρέσει είναι να μιλούν ex cathedra. Μόνο που δεν χορταίνει με λόγια κανένας.

 

Εμφανίσεις: 1212

Περισσότερα...

«ΘΕΛΩ ΚΙ ΕΓΩ ΝΑ ΜΙΛΑΩ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» του Μ. Γ. Μερακλή

«ΘΕΛΩ ΚΙ ΕΓΩ ΝΑ ΜΙΛΑΩ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» του Μ. Γ. Μερακλή

Ένα ολιγοσέλιδο ανθολόγιο, αλλά μ' ένα αισιόδοξο μήνυμα για την ανθρωπιά του ανθρώπου, είχε την καλοσύνη να μου προσφέρει η έφορος του Τμήματος Ιστορικού Αρχείου του Λυκείου Ελληνίδων κυρία Ελένη Μπόμπου-Πρωτοπαπά.

Το Λύκειο Ελληνίδων ιδρύθηκε το 1911 από την πολύ γνωστή, φωτισμένη κυρία της εποχής Καλλιρρόη Παρρέν (επιτύμβια προτομή της υπάρχει στο μπροστινό μέρος του Α' νεκροταφείου της Αθήνας), η οποία ήθελε να βοηθήσει τις νέες Ελληνίδες να βγουν από το σπίτι τους και να εργασθούν μαζί της για τη διάσωση και διατήρηση της δημοτικής παράδοσης παράλληλα προς τον εκσυγχρονισμό της κοινωνίας. Με το Λύκειο, έλεγε, «θα αναγεννήσωμεν τον εθνικόν μας πλούτον, από το έπιπλον ως τον χορόν». Και η κυρία Βάσω Κόλλια, Γ. Γραμματέας Ισότητας των Φύλων (Υπουργείο Εσωτερικών) που προλογίζει, παρατηρεί ότι η εκπαίδευση και ενδυνάμωση των γυναικών είταν το όραμα της Παρρέν.

Με εντυπωσιάζει και με συγκινεί το περιεχόμενο του ανθολογίου, που τον τίτλο του έθεσα και ως τίτλον του σημειώματός μου και που επεξηγείται με τον υπότιτλο: Ανθολόγιο κειμένων από τα Μαθήματα Ελληνικής Γλώσσας και Πολιτισμού για Γυναίκες Ομογενείς και Αλλοδαπές. Η επιμέλεια-επιλογή έγινε την κυρία Άννα Μιχαλοπούλου.

 

Εμφανίσεις: 1192

Περισσότερα...

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Email:
Θέμα:
Μήνυμα:

ΠΤΟΛΕΜΑΙΩΝ 4 (ΠΛΑΤΕΙΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ)
11635 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.-FAX: 210-7212307
info@diastixo.gr

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

*  Το email σας:

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

facebook icontwitter icongoogle plus iconpinterest iconyoutube iconrss icon

Με την υποστήριξη του diastixo.gr - Designed by: artspr