A+ A A-

ΤΟ ΔΙΚΙΟ ΤΟΥ ΙΣΧΥΡΟΤΕΡΟΥ

ΤΟ ΔΙΚΙΟ ΤΟΥ ΙΣΧΥΡΟΤΕΡΟΥ του Μ. Γ. Μερακλή diastixo.grτου Μ. Γ. Μερακλή

Στην πλατωνική Πολιτεία, που ο Ευάγγελος Παπανούτσος τη χαρακτήρισε ως «το πιο μεγαλόπνοο δημιούργημα της αρχαίας φιλοσοφίας», ο Σωκράτης αρχίζει τη συζήτησή του με μιαν ομάδα διανοούμενων, όπως θα λέγαμε σήμερα, ξεκινώντας μάλιστα από το σοφιστή Θρασύμαχο, πάνω στο ζήτημα τί είναι η δικαιοσύνη και η ηθική που πρέπει να διέπει μια κοινωνία. Ο Θρασύμαχος είναι διαπρύσιος κήρυκας του δικαίου του ισχυροτέρου. Δίκαιο, λέει, είναι το συμφέρον του κρίττονος, του πιο δυνατού. Επιτίθεται στο Σωκράτη, που όλο θέλει, όπως τον κατηγορεί, να θέτει ερωτήσεις και αποφεύγει να απαντάει ο ίδιος σε ερωτήσεις άλλων. Εξάλλου η δικαιοσύνη κατ’ αυτόν είναι μια μεγάλη κουταμάρα. Ισχυρίζεται, ότι είτε «τυραννούνται» οι πόλεις, είτε «δημοκρατούνται», είτε «αριστοκρατούνται», εκείνοι που άρχουν θεωρούν δίκαιο εκείνο που είναι συμφέρον σ’ αυτούς.

Ο Σωκράτης επιχειρεί, με τις λεπτές ερωτήσεις που κάνει γενικά στους συνομιλητές του, οδηγώντας τους σε λογικά αδιέξοδα των ισχυρισμών τους, να αντικρούσει τον ιταμό ισχυρισμό του Θρασύμαχου. Και στη συνέχεια του έργου θα καταγίνει με το να εκθέσει πώς ο ίδιος φαντάζεται την ιδεώδη πολιτεία και τη λειτουργία της. Όπως είναι γνωστό, ο Πλάτωνας δεν ευτύχησε να δει την πολιτεία του να οικοδομείται ούτε στην Αθήνα, ούτε στη Σικελία όπου ταξίδεψε και κινδύνεψε να δολοφονηθεί.

Εκείνο που κάνει εντύπωση στον αναγνώστη είναι η μακρά αρχαιότητα της ρήσης για «το δίκαιο του ισχυροτέρου», η οποία διαπερνά ανεμπόδιστα το χρόνο στη διαιώνια συνέχειά του.

Κατά καιρούς άνθρωποι (ομάδες, τάξεις, λαοί, έθνοι), που βρίσκονται κάτω από το ασήκωτο βάρος της εκμετάλλευσης των «κριττόνων» με τις διάφορες μορφές εξουσίας (της τυραννίδος, της αριστοκρατίας, αλλά και της δημοκρατίας- γιατί όχι;), διαμαρτύρονται, ξεσηκώνονται, επαναστατούν, ρέει το αίμα, δικό τους και των αντιπάλων, κάποτε μάλιστα επικρατούν. Αλλά, αργά ή γρήγορα, μέσα από τα σπλάχνα των εξεγερμένων που έχτισαν τη δική τους πολιτεία, παίρνουν θέση «κριττόνων» έναντι των συντρόφων και των συναγωνιστών τους που αρχίζουν να νιώθουν τα άδικα και άπρεπα μιας νέας εξουσίας. Και η Ιστορία συνεχίζεται, όχι σε ευθεία γραμμή (αυτό είναι χιμαιρικό), αλλά ολοένα κάνοντας κύκλους.

Και δεν είναι μόνο οι κεφαλές. Σχηματίζονται δάση από πολυώροφες πολυκατοικίες σ’ όλη τη χώρα, όχι αυτές όπου κατοικούν οι πολίτες. Εννοώ τις νοητές, συμβολικές άλλες, όπου τρυπώνουν τα μικρά και μεγάλα τρωκτικά, που σιγά σιγά διαβρώνουν το σύνολο της οικοδομημένης πολιτείας.

Είδα στις ειδήσεις, ότι η διαφθορά του 2012, που προσβάλλει διάφορες κατηγορίες επαγγελμάτων και υπηρεσιών ξεπέρασε εκείνη του 2011. Πρώτοι οι εργαζόμενοι (σε διάφορους «ορόφους») στην αυτοδιοίκηση, γιατροί εφοριακοί. Ασφαλώς όχι όλοι. Αλλά οι χτυπημένοι από την ασθένεια της χρηματολαγνείας είναι τόσοι, που φτάνουν για να κάνουν το κακό. Κι αυτά γίνονται τώρα, που ένα πρωτόγνωρα μεγάλο μέρος του λαού πένεται, υποφέρει, δυστυχεί.

Τί μένει; Να σώσουν, όσοι μπορούν, την ψυχή τους. Μην ξεφεύγοντας από το ανθρωπιστικό χρέος. Κλείνοντας τ’ αφτιά τους στα μεγάλα λόγια, στα μεγάλα ψέματα. Με ανοιχτά τα μάτια στην τραγωδία που εκτυλίσσεται πολλαπλά κάθε μέρα στους δρόμους. Βοηθώντας ο καθένας όπως και όσο μπορεί.

 

Διαβάστε επίσης
ΨΗΓΜΑΤΑ
Η ΜΕΓΑΛΗ ΛΗΘΗ

του Μ. Γ. Μερακλή   Ένας παλαιός αγωνιστής στον Πόλεμο, την Κατοχή, τον Εμφύλιο, τα μετέπειτα, πολύ κοντά στον θάνατο, καθηλωμένος στο κρεβάτι, γράφει σε τετράδια τις μνήμες του από όλα αυτά, κυρίως για έναν γιο του που τον αγαπάει πολύ γιατί ξέρει πως συμμερίζεται τις ιδέες του, την πίστη του πως, παρ’ όλα όσα συμβαίνουν, ο αγώνας...

ΦΙΛΙΚΑ SITE

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Email:
Θέμα:
Μήνυμα:

ΠΤΟΛΕΜΑΙΩΝ 4 (ΠΛΑΤΕΙΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ)
11635 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.-FAX: 210-7212307
info@diastixo.gr

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

*  Το email σας:

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

facebook icontwitter icongoogle plus iconpinterest iconyoutube iconrss icon

Με την υποστήριξη του diastixo.gr - Designed by: artspr