«Το δίκιο του ισχυρότερου»

«Το δίκιο του ισχυρότερου»

του Μ. Γ. Μερακλή

Στην πλατωνική Πολιτεία, που ο Ευάγγελος Παπανούτσος τη χαρακτήρισε ως «το πιο μεγαλόπνοο δημιούργημα της αρχαίας φιλοσοφίας», ο Σωκράτης αρχίζει τη συζήτησή του με μιαν ομάδα διανοούμενων, όπως θα λέγαμε σήμερα, ξεκινώντας μάλιστα από το σοφιστή Θρασύμαχο, πάνω στο ζήτημα τί είναι η δικαιοσύνη και η ηθική που πρέπει να διέπει μια κοινωνία. Ο Θρασύμαχος είναι διαπρύσιος κήρυκας του δικαίου του ισχυροτέρου. Δίκαιο, λέει, είναι το συμφέρον του κρίττονος, του πιο δυνατού. Επιτίθεται στο Σωκράτη, που όλο θέλει, όπως τον κατηγορεί, να θέτει ερωτήσεις και αποφεύγει να απαντάει ο ίδιος σε ερωτήσεις άλλων. Εξάλλου η δικαιοσύνη κατ’ αυτόν είναι μια μεγάλη κουταμάρα. Ισχυρίζεται, ότι είτε «τυραννούνται» οι πόλεις, είτε «δημοκρατούνται», είτε «αριστοκρατούνται», εκείνοι που άρχουν θεωρούν δίκαιο εκείνο που είναι συμφέρον σ’ αυτούς.

Ο Σωκράτης επιχειρεί, με τις λεπτές ερωτήσεις που κάνει γενικά στους συνομιλητές του, οδηγώντας τους σε λογικά αδιέξοδα των ισχυρισμών τους, να αντικρούσει τον ιταμό ισχυρισμό του Θρασύμαχου. Και στη συνέχεια του έργου θα καταγίνει με το να εκθέσει πώς ο ίδιος φαντάζεται την ιδεώδη πολιτεία και τη λειτουργία της. Όπως είναι γνωστό, ο Πλάτωνας δεν ευτύχησε να δει την πολιτεία του να οικοδομείται ούτε στην Αθήνα, ούτε στη Σικελία όπου ταξίδεψε και κινδύνεψε να δολοφονηθεί.

Εκείνο που κάνει εντύπωση στον αναγνώστη είναι η μακρά αρχαιότητα της ρήσης για «το δίκαιο του ισχυροτέρου», η οποία διαπερνά ανεμπόδιστα το χρόνο στη διαιώνια συνέχειά του.

Κατά καιρούς άνθρωποι (ομάδες, τάξεις, λαοί, έθνοι), που βρίσκονται κάτω από το ασήκωτο βάρος της εκμετάλλευσης των «κριττόνων» με τις διάφορες μορφές εξουσίας (της τυραννίδος, της αριστοκρατίας, αλλά και της δημοκρατίας- γιατί όχι;), διαμαρτύρονται, ξεσηκώνονται, επαναστατούν, ρέει το αίμα, δικό τους και των αντιπάλων, κάποτε μάλιστα επικρατούν. Αλλά, αργά ή γρήγορα, μέσα από τα σπλάχνα των εξεγερμένων που έχτισαν τη δική τους πολιτεία, παίρνουν θέση «κριττόνων» έναντι των συντρόφων και των συναγωνιστών τους που αρχίζουν να νιώθουν τα άδικα και άπρεπα μιας νέας εξουσίας. Και η Ιστορία συνεχίζεται, όχι σε ευθεία γραμμή (αυτό είναι χιμαιρικό), αλλά ολοένα κάνοντας κύκλους.

Και δεν είναι μόνο οι κεφαλές. Σχηματίζονται δάση από πολυώροφες πολυκατοικίες σ’ όλη τη χώρα, όχι αυτές όπου κατοικούν οι πολίτες. Εννοώ τις νοητές, συμβολικές άλλες, όπου τρυπώνουν τα μικρά και μεγάλα τρωκτικά, που σιγά σιγά διαβρώνουν το σύνολο της οικοδομημένης πολιτείας.

Είδα στις ειδήσεις, ότι η διαφθορά του 2012, που προσβάλλει διάφορες κατηγορίες επαγγελμάτων και υπηρεσιών ξεπέρασε εκείνη του 2011. Πρώτοι οι εργαζόμενοι (σε διάφορους «ορόφους») στην αυτοδιοίκηση, γιατροί εφοριακοί. Ασφαλώς όχι όλοι. Αλλά οι χτυπημένοι από την ασθένεια της χρηματολαγνείας είναι τόσοι, που φτάνουν για να κάνουν το κακό. Κι αυτά γίνονται τώρα, που ένα πρωτόγνωρα μεγάλο μέρος του λαού πένεται, υποφέρει, δυστυχεί.

Τί μένει; Να σώσουν, όσοι μπορούν, την ψυχή τους. Μην ξεφεύγοντας από το ανθρωπιστικό χρέος. Κλείνοντας τ’ αφτιά τους στα μεγάλα λόγια, στα μεγάλα ψέματα. Με ανοιχτά τα μάτια στην τραγωδία που εκτυλίσσεται πολλαπλά κάθε μέρα στους δρόμους. Βοηθώντας ο καθένας όπως και όσο μπορεί.

 

Τα σχόλια σας

Κάντε το σχόλιο σας, με σύνδεση από το facebook ή συμπληρώστε τα στοιχεία σας, στην παρακάτω φόρμα.

 


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΕΙΣ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Το μήνυμά σας

Διεύθυνση

Πτολεμαίων 7
(Πλατεία Προσκόπων)
11635 Αθήνα,
Τηλ.-fax: 210.7212307
info@diastixo.gr
ISSN: 2585-2485

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER