A+ A A-

«Άνευ» της Ιωάννας Καρατζαφέρη

«Άνευ» της Ιωάννας Καρατζαφέρη


Η πρώτη φορά που διάβασα, στην Α’ τάξη Δημοτικού, τη λέξη άνευ ήταν πάνω στο καφετί χοντρό εξώφυλλο ενός μεγάλου βιβλίου, με μεγάλα γράμματα, στον τίτλο: ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΑΝΕΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΟΥ. Το βιβλίο ήταν της αδελφής μου Ρουμπίνης κι έτρεξα να τη ρωτήσω τι θα πει άνευ.

«Μέθοδος τι θα πει ξέρεις;» με ρώτησε.

Ούτε αυτή τη λέξη ήξερα, αλλά η άνευ, προφανώς, μου είχε κάνει μεγαλύτερη εντύπωση ή ήταν πιο εύκολη να τη διαβάσω και να την πω, αν και δεν θυμάμαι αν τη διάβασα άνεφ.

Μεσολάβησε ο μπαμπάς μας και μου έλυσε την απορία – ούτε θυμάμαι αν μάλωσε τη Ρουμπίνη, που δεν μου απάντησε ευθέως εκείνη. Συνήθως οι γονείς μας δεν μας μάλωναν.

Αυτή η σκηνή, που συνέβη πριν από δεκαετίες δεκαετιών, επανήλθε στη μνήμη μου τον περασμένο Σεπτέμβρη, με τον τίτλο: «Άνοιξαν τα σχολεία άνευ διδασκάλων». Είχε προηγηθεί ο αγιασμός κι ακολούθησε το κλείσιμο των σχολείων. Ήταν τόσο παράλογο αυτό και ο αγιασμός χωρίς αντίκρισμα ή, τουλάχιστον, μερικός. Ο αγιασμός είχε τελεστεί μόνο για έναν αριθμό μαθητών σε σχολεία, δημοτικά, γυμνάσια, λύκεια, οποιουδήποτε νησιού, χωριού, κωμόπολης, πόλης ή ακόμα και της πρωτεύουσας με το υπέροχο όνομα Αθήναι και των προαστίων, καθώς και της μεγαλούπολης Θεσσαλονίκης.

 

Εμφανίσεις: 1157

Περισσότερα...

«Θάλασσα» της Ιωάννας Καρατζαφέρη

«Θάλασσα» της Ιωάννας Καρατζαφέρη


Ταξίδευα από τα Δαρδανέλια για το νησί της Ίμβρου με μια καινούργια φίλη, Τουρκάλα, η οποία είχε αλλαξοπιστήσει για να παντρευτεί τον άνδρα που είχε αγαπήσει, ζώντας και οι δυο στη Γερμανία, είχαν αποκτήσει έναν γιο, που τον βάφτισαν σε κολυμπήθρα σ’ ελληνική ορθόδοξη εκκλησία, μου είχε δείξει τις γαμήλιες φωτογραφίες και της βάπτισης και μου είχε εκμυστηρευτεί ότι ο Έλληνας σύζυγος και πατέρας είχε εξαφανιστεί. Τον γιο της τον είχε στείλει, με τη βοήθεια και τη συνδρομή της μητέρας της, εσωτερικό στο Αμερικανικό Κολέγιο στην Κωνσταντινούπολη.

Η θάλασσα ήταν γαλάζια και ήρεμη, το φέρι μποτ ήταν πλήρες, ενώ οι περισσότεροι επιβάτες ήταν στρατιώτες. Κάθονταν σιωπηλοί και σκυθρωποί με τα όπλα όρθια ανάμεσα στα πόδια τους, με την κάννη να υπερυψώνεται πολλών από τα γόνατά τους. Ένιωθα αμήχανα, αλλά τελικά ρώτησα την Αϊσέ γιατί οι στρατιώτες φαίνονταν τόσο φοβισμένοι, αφού κρατούσαν όπλα, ποιος θα τους ενοχλούσε.

«Φαντάζομαι ότι οι περισσότεροι δεν έχουν δει ποτέ πριν θάλασσα, πόσο μάλλον να ταξιδεύουν με καράβι», μου απάντησε και συνέχισε λέγοντας ότι οι στρατιώτες έρχονταν στην Ίμβρο για να την επανδρώσουν, να την κατοικήσουν, να αντικαταστήσουν εκείνους που εκπατρίστηκαν.

Έχουν περάσει είκοσι έξι χρόνια από τότε.

Για μένα η θάλασσα ήταν η συνέχεια της γης. Ξεκινούσα με τα παιδιά της γειτονιάς και περπατώντας τη γη της Καλλιθέας, σε όλο το μήκος της Λεωφόρου Συγγρού, συνεχίζαμε μέχρι να φτάσουμε εκεί που ενωνόταν η γη με τη θάλασσα, με πρώτο σημείο το Ξηροτάγαρο. Σπεύδαμε να βγάλουμε τα ρούχα μας, ν’ ανέβουμε στην ξύλινη εξέδρα και ν’ αρχίσουμε τις βουτιές και τις αναμετρήσεις στο κολύμπι. Εγώ βιαζόμουν περισσότερο απ’ όλους. Προφανώς, να εκθέσω το σώμα μου στον ήλιο και στα βλέμματα των λουομένων, φορώντας ένα μάλλον τολμηρό μαγιό που είχα σχεδιάσει και μου είχε ράψει η μαμά μου με τα έξυπνα δάχτυλά της, ενώ η ίδια δεν είχε καθίσει ποτέ δίπλα από καμιά μοδίστρα.

 

Εμφανίσεις: 786

Περισσότερα...

«Μνήμες» της Ιωάννας Καρατζαφέρη

«Μνήμες» της Ιωάννας Καρατζαφέρη


Έχω πολλές φορές αναρωτηθεί αν οι μνήμες μπορούν να προσδιοριστούν επιστημονικά, αν είναι επιλεκτικές ή απωθημένες και τι τις ανασύρει ή τις απωθεί περισσότερο. Πόσο σχετίζονται με τον χρόνο, τις εμπειρίες, τις εμμονές, τις αναβολές, τις επαναλήψεις ή ποιες λειτουργίες του εγκεφάλου συνεργάζονται ή συμβάλλουν να παραμένουν αναλλοίωτες, να φθείρονται ή να εξαφανίζονται.

Έχουν δοθεί όροι, όπως αμνησία –αλλά δεν θυμάμαι αν δόθηκαν οι αιτίες–, το Αλτσχάιμερ, που για μένα παραμένει μια διατύπωση. Μάλλον δεν ασχολήθηκα να μάθω περισσότερα, πιθανόν γιατί δεν συνέτρεξε λόγος, ούτε καν οικογενειακός.

Μικρή είχα δει στον κινηματογράφο άνδρες να κακοποιούν τις γυναίκες και η ίδια σκηνή να επαναλαμβάνεται με τα ίδια πρόσωπα, γυναίκες με μαυρισμένα μάτια και στην ερώτηση «τι έπαθες;» να απαντάνε ότι χτύπησαν σε μια καρέκλα ή στρώνοντας το κρεβάτι και, μεγαλύτερη, στις ξένες ταινίες να βλέπω γυναίκες σε χώρους γυμναστικής ή παρόμοιους χώρους να έχουν σε διάφορα σημεία του σώματός τους σημάδια κακοποίησης και να προσπαθούν να τα κρύψουν.

Αν έχω μια μνήμη που με βασανίζει, είναι η ερώτηση που έκανα στη μητέρα μου, δεκάδες χρόνια πριν.

 

Εμφανίσεις: 779

Περισσότερα...

«Υπο-πολιτισμός» της Ιωάννας Καρατζαφέρη

«Υπο-πολιτισμός» της Ιωάννας Καρατζαφέρη


Το μεσημεριανό γεύμα στην τραπεζαρία είχε μόλις τελειώσει. Στην κορυφή του οβάλ τραπεζιού καθόταν πάντα ο παππούς, δεξιά του η μεγαλύτερη αδελφή μου, Ρουμπίνη, με το όνομα της γιαγιάς που δεν γνωρίσαμε ποτέ –η μαμά μας ήταν έξι χρόνων όταν την έχασε–, αριστερά καθόμασταν εγώ και η Σούλα.

Ο παππούς μάς μάθαινε πώς να χρησιμοποιούμε τα βοηθητικά πράγματα, από ποτήρι μέχρι κουταλάκι, που βρίσκονταν στο τραπέζι, με την κύρια παρατήρηση να μη μιλάμε ούτε να γελάμε όταν είχαμε φαγητό στο στόμα. Στο τέλος, σηκωνόταν πρώτα εκείνος και μετά μας επέτρεπε να σηκωθούμε κι εμείς.

Εγώ τον περίμενα να συνεχίσει το καθημερινό του πρόγραμμα: να παίρνει την εφημερίδα του, να πηγαίνει στο βορινό δωμάτιο για δροσιά, να κάθεται στην πολυθρόνα με τη γερτή πλάτη, και ύστερα από λίγο να απλώνει στο πρόσωπό του ένα άσπρο βρεγμένο μαντίλι, για να διώχνει το φως της ημέρας και να δροσίζεται. Όταν άκουγα τον ήχο και τον ρυθμό της αναπνοής του να αλλάζει, πλησίαζα σιγανά και έπαιρνα την εφημερίδα, μια κίνηση που την έκανα συχνά.

Είχα μάθει να διαβάζω πριν ακόμα πάω στο νηπιαγωγείο και τώρα που ήμουν μαθήτρια της δεύτερης τάξης του Δημοτικού σχολείου Καλλιθέας, η ανάγνωση ήταν το καλύτερό μου παιχνίδι, ακόμα και στο Διαβολίτσι, που μας έστελνε η μαμά μας στον παππού μας για το καλοκαίρι.

Μια φορά, κάθισα σ’ ένα σκαμνί πελεκημένο από πολύ χοντρό κορμό δέντρου και άρχισα να διαβάζω χωρίς να καταλαβαίνω όλες τις λέξεις. Θυμάμαι πως προβληματίστηκα με δυο πληροφορίες – τη λέξη στατιστική και τη σημασία της την αγνοούσα.

Η πρώτη ήταν πως ο πιο καθαρός λαός ήταν οι Ελβετοί, που ξόδευαν το περισσότερο σαπούνι, και η δεύτερη, η πιο πολιτισμένη χώρα ήταν η Ιταλία, όπου δεν υπήρχαν άγρια ζώα.

Στις γραμμές του τρένου, μπροστά από το σπίτι του παππού, περπατούσαν λικνιστικά κότες και κοκόρια, γυναίκες περνούσαν τραβώντας με σχοινί κάποιο πρόβατο ή κατσίκα, στις μουριές πετούσαν πουλιά, στα ηλεκτρικά σύρματα ξεκουράζονταν τα χελιδόνια, σε μια γωνιά της αυλής με τα δέντρα στεκόταν στα τέσσερα ένα γαϊδουράκι, που δεν το πλησιάζαμε.

 

Εμφανίσεις: 1172

Περισσότερα...

«Συμμετοχή» της Ιωάννας Καρατζαφέρη

«Συμμετοχή» της Ιωάννας Καρατζαφέρη


Τον περασμένο Αύγουστο, είχα λάβει στο Ίντερνετ από το Studio of Acting – Stella Adler (Σχολή Ηθοποιίας – Στέλλα Άντλερ) το πρόγραμμα του μηνός και είχα τυλιχτεί μέσα σ’ ένα δίχτυ από αναμνήσεις και απορίες.

Υπάρχουν ονόματα-θρύλοι, μύθοι, συνδεδεμένα με ιστορικές περιόδους, πολέμους, θρησκείες, προδοσίες, δημιουργίες ή πιο απλά μιας ξεχωριστής ζωής που άφησε πίσω της χνάρια τα οποία ακολουθήθηκαν ή συνεχίζουν να ακολουθούνται.

Το όνομα της Άντλερ (1901-1992), εκτός από το δικό της ως θεατράνθρωπου, κουβαλάει ονόματα όπως: Λι Στράσμπεργκ, Μάρλον Μπράντο, Ρόμπερτ Ντε Νίρο –τα πλέον γνωστά– και κυρίως του Κονσταντίν Στανισλάφσκι, για την εντελώς δική του θεωρία για το σωματικό θέατρο ή όπως αλλιώς και αν έχει χαρακτηριστεί.

Όσο ψηλά και αν ήταν ο δείχτης της θερμοκρασίας, η Σχολή βρίσκεται στη γειτονιά μου στο Μανχάταν, δεν θα με σταματούσε να προστεθώ στον αριθμό των θεατών και να παρακολουθήσω το έργο Johnny got his gunΟ Τζόνι πήρε το όπλο του (έχει γυριστεί και σε ταινία) του Ντάλτον Τράμπο. Έτρεφα μια ιδιαίτερη ευγνωμοσύνη στον συγγραφέα, γιατί το έργο του και η ζωή του είχαν κάποια χαρακτηριστικά που ενδυνάμωσαν τα αισθήματά μου κατά του πολέμου και του δικαιώματος της ελεύθερης σκέψης και έκφρασής της.

 

Εμφανίσεις: 831

Περισσότερα...

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Email:
Θέμα:
Μήνυμα:

ΠΤΟΛΕΜΑΙΩΝ 4 (ΠΛΑΤΕΙΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ)
11635 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.-FAX: 210-7212307
info@diastixo.gr

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

*  Το email σας:

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

facebook icontwitter icongoogle plus iconpinterest iconyoutube iconrss icon

Με την υποστήριξη του diastixo.gr - Designed by: artspr