A+ A A-

«Η γενεαλογία των μάντεων στον αρχαιοελληνικό κόσμο» (Μέρος Α’) της Ελένης Λαδιά

«Η γενεαλογία των μάντεων στον αρχαιοελληνικό κόσμο» (Μέρος Α’) της Ελένης Λαδιά


Στην μνήμη της μητέρας μου, Ευδοξίας Λαδιά

Πουθενά δεν εφαρμόσθηκε τόσο επιτυχώς ο νόμος της εναντιοδρομίας όσο στην αρχαία Ελλάδα, όπου ο Λόγος συνυπήρχε με την μαντεία, έτσι που να επιτευχθεί η παλίντροπος αρμονίη του Ηρακλείτου, η αρμονία που εκπορεύεται από τα αντίθετα.

Σε αυτή την μικρή μελέτη θα συμπεριλάβω τους πιο φημισμένους μάντεις. Μεταξύ αυτών λαμπρή προσωπικότητα υπήρξε ο Μελάμπους, γιος του Αμυθάονος και της Ειδομένης, ο αρχαιότερος μάντις. Ήταν ακόμη θεραπευτής, καθαρτής και ιατρομάντις. Καταγόταν από την Πύλο, αλλά έδρασε στο Άργος. Το όνομά του ετυμολογείται από τα μέλαινα πόδια, διότι η μάνα του όντας βρέφος τον άφηνε κάτω από την σκιά ενός δένδρου. Παιδάκι επίσης, όπως αναφέρει ο Απολλόδωρος (Α.11), ζούσε στα χωράφια.

Μπροστά στην αγροικία του βρισκόταν μία δρυς, όπου υπήρχε φιδοφωλιά. Όταν οι υπηρέτες σκότωσαν τα φίδια και τα έκαψαν, ο Μελάμπους έκρυψε και ανέθρεψε τα φιδάκια τους. Κι εκείνα όταν μεγάλωσαν, πήγαν καθώς αυτός κοιμόταν και του έγλειψαν τα αυτιά. Από τότε άκουγε την λαλιά των πουλιών, κι έτσι προέλεγε τα μέλλοντα.

 

Εμφανίσεις: 1873

Περισσότερα...

«Οι ασπίδες των ηρώων» της Ελένης Λαδιά

«Οι ασπίδες των ηρώων» της Ελένης Λαδιά


Στην μνήμη της μητέρας μου, Ευδοξίας Λαδιά

Προτού περιγράψω τις ασπίδες των δύο μεγάλων ηρώων, του Αχιλλέως και του Ηρακλέους, θα αναφερθώ στην μελαγχολική ιστορία του Ευφόρβου, τρωικού ήρωα, ο οποίος σκοτώθηκε στην μάχη από τον Μενέλαο. Ο Πυθαγόρας πίστευε πως σε προηγούμενη ζωή του ήταν ο Εύφορβος, ο γιος του Πάνθου, αυτός που είχε νικήσει τον Πάτροκλο. Λέγεται πως η ασπίδα του Ευφόρβου αφιερώθηκε στη Αργεία Ήρα. Με «αναμφιλέκτοις τεκμηρίοις», με αδιαφιλονίκητα στοιχεία ο Πυθαγόρας απέδειξε πως ήταν ο Εύφορβος και έπαιζε μάλιστα στην λύρα του και τραγουδούσε μελωδικά τους ομηρικούς στίχους που αφορούσαν τον σκοτωμένο ήρωα.[1]

Η κόμη του, η όμοια με των Χαρίτων, βρεχόταν από αίμα/
καθώς και οι πλόκαμοι που ήταν δεμένοι με χρυσάφι και χαλκό σε σχήμα σφήκας.
Κι όπως αυτός που καλλιεργεί βλαστάρι ευθαλούς ελιάς,
σε τόπο ερημικό, όπου αναβρύζει άφθονο ύδωρ/
ωραίο και ανθηρό, βλαστάρι που το δονούν πνοές/
παντοίων ανέμων, κι ως είναι γεμάτο με άνθη λευκά/
έρχεται αιφνιδίως άνεμος με θύελλα μεγάλη/
το ξερριζώνει από τον χώρο του και το πετάει στη γη·/
έτσι τον γιο του Πάνθου, τον έμπειρο στο ακόντιο Εύφορβο
αφού ο Ατρείδης Μενέλαος τον σκότωσε, του σύλησε τα όπλα.[2]

Η ασπίς του Αχιλλέως αναφέρεται στο Σ της Ιλιάδος (στ.468-617). Για την σωτηρία του γιου της, η θαλασσοθέα Θέτις παρακάλεσε τον Ήφαιστο να του φτιάξει τα όπλα. Ο σιδηρουργός θεός χρησιμοποίησε τα στοιχεία: χαλκό, κασσίτερο, χρυσό, ασήμι. Η επιφάνειά της ήταν χωρισμένη σε ομόκεντρους κύκλους ή δακτυλίους. «Η ασπίς ήταν μεγάλη και περίτεχνη, ενώ γύρω της υπήρχε λαμπρή τριπλή στεφάνη, από όπου κρεμόταν ένα ασημένιο λουρί. Η εικονογράφηση στην επιφάνειά της έχει σκηνές κυρίως της καθημερινότητας. Κάθε σκηνή εισάγεται με ένα νέο ρήμα δράσης.»[3] Στον πρώτο δακτύλιο, η σκηνή εισάγεται με το ρήμα έτευξε (στ.483), στον δεύτερο με το ρήμα ποίησε (στ.490), στον τρίτο με το ρήμα ετίθει (στ.541), στον τέταρτο με το ρήμα ποίησε (στ.573), στον πέμπτο με το ρήμα ποίκιλλε (στ.590) και τέλος, στην στεφάνη, με το ρήμα τίθει (στ.606).

 

Εμφανίσεις: 1969

Περισσότερα...

«Το δέντρο στην πεζογραφία και στο θέατρο» της Σταυρούλας Γ. Τσούπρου

«Το δέντρο στην πεζογραφία και στο θέατρο» της Σταυρούλας Γ. Τσούπρου


[Μία περιήγηση σε κείμενα των δύο προηγούμενων αιώνων]

Τα καμένα δέντρα έρχονται για μάρτυρες στο δικαστήριο του νου σου.
Άκουσαν και είδαν τα ζωντανά αδέρφια τους πριν εκείνα παραδώσουν
την τελευταία τουςπνοή. Πρόλαβαν το τελευταίο χλωρό φύλλο πριν την οσμή
του καμένου. Εσύ, αφού ακούσεις τη μαρτυρία τους, έχεις κάτι να τους πεις;

Είναι αλήθεια ότι η οικονομική κρίση μάς οδηγεί στο να θεωρούμε την προστασία της Φύσης πολυτέλεια; Είναι γεγονός ότι οι οικολογικές πρωτοβουλίες πάσης φύσεως αναστέλλονται, διότι προβάλλονται άλλες προτεραιότητες; Διαπιστώνεται πράγματι μία οπισθοδρόμηση στην πορεία προς τη διαμόρφωση μίας υγιούς οικοπεριβαλλοντολογικής συνείδησης;

Και αν η απάντηση σε όλα τα παραπάνω είναι θετική, πόσοι/πόσες είναι εκείνοι/εκείνες από εμάς που μια τέτοια απάντηση δεν τη θεωρούσαν και αναμενόμενη; Διότι, δυστυχώς, η Φύση, εδώ και πολλές δεκαετίες, θεωρείται κάτι (ξε)χωριστό από τις ανθρώπινες κοινωνίες, εκτός από τις περιπτώσεις στις οποίες αποτελεί αντικείμενο προς εκμετάλλευση. Φανταστείτε (στο απόσπασμα που ακολουθεί) στη θέση της καστανιάς, την οποία παρουσιάζει ο Χέρμαν Έσσε στην αρχή του βιβλίου του Νάρκισσος και Χρυσόστομος (1930), μία συνεκδοχή της Φύσης στο σύνολό της και στη θέση των ντόπιων και των Λατίνων, φανταστείτε επίσης μία συνεκδοχή της ανθρωπότητας· φανταστείτε ακόμα πως όλος ο κόσμος είναι πλέον «Βορράς» και πως χώρες με θερμότερα κλίματα δεν υπάρχουν (…). Η (δυστοπική) εντύπωση που, τελικά, σχηματίζεται (μετά την ως άνω προταθείσα συμβολοποίηση, βεβαίως) πόσο μακριά μας νομίζετε ότι βρίσκεται;

 

Εμφανίσεις: 1657

Περισσότερα...

«Για τον Όγκι Μαρτς του Σολ Μπέλοου» του Μιχάλη Μακρόπουλου

«Για τον Όγκι Μαρτς του Σολ Μπέλοου» του Μιχάλη Μακρόπουλου
Όταν του απονεμήθηκε το βραβείο Νομπέλ το 1976, στην ομιλία του ο Σολ Μπέλοου καταφέρθηκε ενάντια στο nouveau roman (το νέο μυθιστόρημα) και, πιο συγκεκριμένα, ενάντια στον Ρομπ-Γκριγιέ – και περίτρανη απόδειξη του αντιμοντερνισμού (ή του μεταμοντερνισμού, αν το προτιμάτε) του δαιμόνιου αυτού Αμερικανοεβραίου, αποτελούν οι Περιπέτειες του Όγκι Μαρτς (The Adventures of Augie March) του ’53, που του χάρισαν το National Book Award. Τρίτο μυθιστόρημά του, μετά τα The Dangling Man του ’44 και Το Θύμα (The Victim), το χωρίζουν συγγραφικά έτη φωτός από τα δύο προηγούμενα. Ο Μπέλοου αποτινάζει τις πρότερες επιρροές του, από τη Δίκη του Κάφκα μέχρι τον Σωσία και τον Αιώνιο σύζυγο του Ντοστογιέφσκι, και στον Όγκι Μαρτς βουτά με το κεφάλι στη χαρά, την πολυχρωμία και της πολυφωνία της ζωής, γράφοντας ένα βιβλίο που αγαπήθηκε όσο λιγοστά άλλα της εποχής του, μνημονεύεται ακόμη μ’ αγάπη και με συγγραφική ζήλια, και συγκαταλέγεται ανάμεσα σε κείνα τα λίγα, τα εκλεκτά, που διεκδίκησαν τον τίτλο του «Μεγάλου Αμερικανικού Μυθιστορήματος».

«Διογκωμένες προτάσεις είχαν υπάρξει και πριν στην αμερικανική λογοτεχνία, με πιο εξέχοντα παραδείγματα κείνα του Μέλβιλ και του Φόκνερ», γράφει ο Φίλιπ Ροθ, «αλλ’ όχι σαν αυτές στον Όγκι Μαρτς, που στην έκφραση μου φαίνονται ελεύθερες με το παραπάνω – κι όταν η απλή ελευθερία στην έκφραση ωθεί έναν συγγραφέα, μπορεί εύκολα να οδηγήσει στον κενό επιδεικτισμό κάποιων από τους μιμητές του Όγκι Μαρτς. Αντιλαμβάνομαι την ελεύθερη πρόζα του Μπέλοου ως τρόπο να δειχθεί, συντακτικά, το μεγάλο και σφριγηλό εγώ του Όγκι, τούτο το εγώ που παρατηρεί προσεχτικά, περιπλανάται και εξελίσσεται, που ’ναι διαρκώς σε κίνηση και άλλοτε διαφεντεύεται από τη δύναμη των άλλων κι άλλοτε της ξεφεύγει. Υπάρχουν προτάσεις στο βιβλίο, που η ζωντάνια τους και το κέφι τους σ’ αφήνουν με την αίσθηση πως είναι πάμπολλα αυτά που συμβαίνουν· μια πρόζα θεατρική, επιδειξιομανής και φλογερή, που συνδυάζει τον δυναμισμό της ζωής με την πνευματικότητά της».

 

Εμφανίσεις: 2184

Περισσότερα...

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Email:
Θέμα:
Μήνυμα:

ΠΤΟΛΕΜΑΙΩΝ 4 (ΠΛΑΤΕΙΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ)
11635 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.-FAX: 210-7212307
info@diastixo.gr

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

*  Το email σας:

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

facebook icontwitter icongoogle plus iconpinterest iconyoutube iconrss icon

Με την υποστήριξη του diastixo.gr - Designed by: artspr