ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΕΡΩΤΑ

FRANZ STUCK: CUPID AT THE MASKED BALLτης Ανθούλας Δανιήλ

Έρωτας. Πάθος και πάθημα. Τον έψαλαν πολλοί άνθρωποι, τραγουδοποιοί και ποιητές, φιλόσοφοι και κοινωνιολόγοι. Δημιούργησε το μέγα ρήγμα στην ανθρώπινη ιστορία, έσπειρε την ιδέα της αμαρτίας στον ιδανικό κόσμο του παραδείσου, πλήγωσε θανάσιμα την αθωότητά του. Πολλοί τον βρήκαν ως ενδιαφέρον πεδίο δοκιμιακής επεξεργασίας. Τον αγιοποίησαν και τον ενοχοποίησαν για πολλά. Εξαιτίας του ο Αδάμ έχασε τον παράδεισο, κυριολεκτικά και μεταφορικά. Αυτός έγινε αφορμή και αιτία για πολέμους, αυτός επισώρευσε βάσανα στους θνητούς, χωρίς βέβαια να αφήσει απ’ έξω τους θεούς. Άσε τους σοφούς να παπαγαλίζουν την ηρακλείτεια ρήση «τα πάντα ρει και ουδέν μένει». Κανείς όταν είναι ερωτευμένος δεν ακούει τους σοφούς. Αντίθετα, διαπράττοντας ύβριν, ορκίζεται αιώνια πίστη και αφοσίωση, εθελοτυφλώντας και παραμερίζοντας στα αζήτητα της λογικής την πικρή αλήθεια που δείχνει ότι ο έρωτας είναι κι αυτός είδος ρευστού – ρει. Γιατί και αυτός, ως μέρος ενός φθαρτού κόσμου, υπακούει στον συμπαντικό νόμο ότι του κάθε πράγματος έρχεται η ώρα· επομένως, όπως έρχεται η ώρα του έρωτα, έρχεται και η ώρα του τέλους του έρωτα.

 

Περισσότερα...

Η ΜΑΡΙΑ ΠΟΛΥΔΟΥΡΗ ΩΣ ΗΡΩΙΔΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΑ ΠΟΛΙΤΗ

Η ΜΑΡΙΑ ΠΟΛΥΔΟΥΡΗ ΩΣ ΗΡΩΙΔΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΑ ΠΟΛΙΤΗτης Σταυρούλας Γ. Τσούπρου

«― Σας είπα και πριν πως δεν έχω πολυδιαβάσει τους δικούς μας. Παράλειψη μεγάλη, το καταλαβαίνω. Μα απ’ όσα έχω διαβάσει κι απ’ τα αποσπασματικά, βρήκα πολλή ανειλικρίνεια. Από πολλούς μάλιστα λείπει η πείρα της ζωής και γενικά απ’ όλους το χιούμορ. Δεν ξέρω γιατί είμαστε ο πιο μελαγχολικός λαός της Γης, ενώ έπρεπε η πατρίδα του Διόνυσου να ζει μέσα στην ατμόσφαιρα μιας χαρούμενης μέθης. Στην ποίηση θἄθελα το ποιητικό παραλήρημα το τόσο γνώριμο στον Ελύτη, τη νοσταλγική νότα του Αντωνίου σε μερικά κομμάτια του. Δεν μου αρέσει και τόσο ο άκρος πεσσιμισμός του Σεφέρη, εάν αλάφρωνε λίγο αυτά που του βαραίνουν τα χέρια… θα μου ήταν περισσότερο συμπαθητικός… Α, όσο για τον Καρυωτάκη που γίνεται τον τελευταίο καιρό τόσος λόγος, ομολογώ πως όταν μου έπεσε η τελευταία έκδοση των Απάντων του κἔρριξα μια ματιά στα πεταχτά, επείσθηκα ότι δεν πρόκειται πια ποτέ να ξαναρίξω άλλη. Θα μου πείτε πως είμαι παράξενος και γκρινιάρης. Πως έχουμε αρκετούς πεζογράφους και αρκετούς ποιητές, ώστε να μην τα βλέπουμε και τόσο μαύρα. Το πιστεύω. Μα τι να σας πω; Σας είπα την αμαρτία μου. Νίπτω τας χείρας μου. Εγώ δεν καταλαβαίνω και πολλά πράγματα από κριτικές και ρέστα. Θα προτιμούσα μόνο να σας τονίσω με τα ίδια σχεδόν λόγια όπως απάντησα πριν από λίγο καιρό σ’ ένα ερωτηματολόγιο ενός φιλολογικού περιοδικού. Εκείνο που ζητάμε από την Τέχνη είναι κάτι το νέο. Αρκετά συγκινηθήκαμε απ’ τα λουλούδια, τις Ανατολές και τις Δύσεις. Αρκετά μιλήσαμε για τον έρωτα και τις άλλες αισθηματικές συγκινήσεις. Μας χρειάζεται τώρα μια καινούργια κόλαση· ή αν θέλετε ένας καινούργιος παράδεισος. Να τι μας χρειάζεται!…»

 

Περισσότερα...

ΤΡΕΧΑ ΓΙΑ ΝΑ ΓΡΑΨΕΙΣ!

ΤΡΕΧΑ ΓΙΑ ΝΑ ΓΡΑΨΕΙΣ!της Τζόις Κάρολ Όουτς

απόδοση: Belica-Antonia Kubareli

Τρέξιμο! Η πιο χαρούμενη, πιο συναρπαστική, πιο αναζωογονητική δραστηριότητα. Το μυαλό πετάει μαζί με το σώμα. Σαν κάτι να δονείται ρυθμικά στον εγκέφαλο σε συγχρονισμό με τα χέρια και τα πόδια, κάτι που κάνει το λόγο να γίνεται γραφή. Ο δρομέας-συγγραφέας τρέχει διασχίζοντας τη γη και τα τοπία του κειμένου του, σαν φάντασμα σε αληθινό σκηνικό.

Πρέπει να υπάρχει κάποια αναλογία μεταξύ του τρεξίματος και του ονείρου. Ίσως τα όνειρα να είναι πτήσεις στην παραφροσύνη που, από κάποιο νόμο της νευροφυσιολογίας, μας κρατούν μακριά απ’ την πραγματική παράνοια. Το μυαλό που ονειρεύεται είναι συνήθως ασώματο, αποκτά αλλόκοτες δυνάμεις κινητικότητας και, τουλάχιστον απ’ την εμπειρία μου, συχνά τρέχει ή γλιστράει, αιωρείται ή πετάει παράλληλα με το έδαφος ή στον αέρα. (Αφήνω κατά μέρος τη χαζή ισοπεδωτική άποψη ότι τα όνειρα είναι μια σκέτη αντισταθμιστική λειτουργία του ξύπνου: δηλαδή πετάς στον ύπνο σου επειδή σέρνεσαι στον ξύπνο σου και ίπτασαι στον ύπνο σου επειδή στον ξύπνο σου βλέπεις άλλους πιο ψηλά από σένα.) Ίσως αυτές οι παραμυθένιες πτήσεις να είναι αταβιστικά υπολείμματα, η παραισθησιακή ανάμνηση ενός μακρινού προγόνου για τον οποίο η φυσική ύπαρξη, γεμάτη αδρεναλίνη μπροστά στον κίνδυνο, δε διαχωριζόταν καθόλου απ’ την πνευματική ή τη διανοητική. Στο τρέξιμο το «πνεύμα» υπερισχύει του σώματος. Όπως οι μουσικοί βιώνουν το ανεξήγητο φαινόμενο της μνήμης των δαχτύλων τους στον αυτοσχεδιασμό, έτσι και οι δρομείς βιώνουν κάτι ιδιαίτερο στα πόδια, στους πνεύμονες, στο χτυποκάρδι, κάτι σαν προέκταση του φαντασιακού εαυτού.

 

Περισσότερα...

MYTHOPOEIA, ΕΝΑ ΣΥΝΤΟΜΟ ΑΓΓΛΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟ ΜΥΘΟ

MYTHOPOEIA, ΕΝΑ ΣΥΝΤΟΜΟ ΑΓΓΛΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟ ΜΥΘΟτου Μιχάλη Μακρόπουλου

Η λογοτεχνία φαντασίας ούτε λογοτεχνία είναι ούτε φαντασία έχει. Φτιάχνεται σαν το ποπκόρν, είναι ταγκή κι άνοστη σαν το ποπκόρν στα μάλτιπλεξ, τρώγεται μηχανικά και γεννά την όρεξη γι’ άλλη και γι’ ακόμα πιο πολλή. Εξού και οι δεκαλογίες, οι ατελείωτες κοινοτοπίες, όλη η κατ’ επίφασιν φαντασία του πλέον στείρου, ίσως, «λογοτεχνικού» είδους.

Ας πετάξουμε λοιπόν στον κάλαθο των αχρήστων όλη ετούτη την ατελείωτη παραγωγή που φτιάχνεται για να καταναλωθεί, κι ας σταθούμε σε μια λέξη.

 

Περισσότερα...

ΟΙ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΜΙΑΣ ΓΑΤΑΣ

ΟΙ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΜΙΑΣ ΓΑΤΑΣτης Ανθούλας Δανιήλ

Λένε πως στα μάτια μιας γάτας βλέπεις τη χρυσή άμμο της Σαχάρας και σαν λευκή ομίχλη την κοσμική απεραντοσύνη. Δεν είναι τυχαίο που στην αρχαία Αίγυπτο την είχαν σε τόσο μεγάλη εκτίμηση. Λένε ακόμα πως είναι εφτάψυχη. Δεν πεθαίνει εύκολα. Έχει εφτά ψυχές να παραδώσει για να πεθάνει. Άσε που λένε μερικοί ότι μια γάτα μπορεί να είναι η μετεμψύχωση κάποιας αρχαίας αιγυπτιακής θεότητας ή βασίλισσας. Γι’ αυτό ποτέ σας μην πειράξετε μια γάτα. Πού ξέρετε αν μέσα της δεν επιβιώνει καμιά Κλεοπάτρα ή καμιά Βερενίκη!

 

Περισσότερα...

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΑ ΣΤΟΧΑΣΜΟΥ ΤΟΥ ΜΑΝΩΛΗ ΓΙΑΛΟΥΡΑΚΗ

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΑ ΣΤΟΧΑΣΜΟΥ ΤΟΥ ΜΑΝΩΛΗ ΓΙΑΛΟΥΡΑΚΗτης Σταυρούλας Γ. Τσούπρου

«Ακαταπόνητη πένα», «ασίγαστος πυρετός αποδημίας»[1]

Μερικές φορές το να ξεχνάμε είναι ευεργετικό, άλλες πάλι μπορεί να είναι και επιζήμιο. Στον λογοτεχνικό-πεζογραφικό χώρο, πάντως, η λήθη που σκεπάζει κάποιους θεράποντές του, στις περιπτώσεις εκείνες στις οποίες αδίκως επικράτησε, μπορεί να αφαιρέσει ένα σημαντικό κομμάτι γνώσης· γνώσης ίσως όχι κοινόχρηστης, ωστόσο πολύτιμης: γνώσης του εαυτού. Ο Μανώλης Γιαλουράκης άφησε ένα ποικίλο έργο πίσω του, αλλά, δυστυχώς, λίγα είναι τα βιβλία του που διασώζονται στην κοινή μνήμη και επανεκδίδονται. Όμως ο Γιαλουράκης προσέφερε, από τον εσωτερικό πλούτο του, πολύ περισσότερα, έστω και με τρόπο απαισιόδοξο, απελπισμένο· κομμάτια της ανθρώπινης ψυχής που δεν αξίζουν τη σκόνη του Χρόνου. Σε μια προσπάθεια να τον θυμίσουμε στους παλαιότερους και να τον συστήσουμε στους πιο νέους, παρουσιάζουμε ετούτο το μικρό κείμενο, σε συνέχεια του αντίστοιχου λήμματος των εκδόσεων Σοκόλη, στη Σειρά Η μεταπολεμική πεζογραφία, καθώς και του ικανοποιητικότατου λήμματος της Εγκυκλοπαίδειας Χάρη Πάτση (Μεγάλη εγκυκλοπαιδεία της νεοελληνικής λογοτεχνίας). Με την ελπίδα (φρούδα, θα αποφαινόταν πιθανότατα ο ίδιος ο Γιαλουράκης) ότι θα μείνουμε με τη χαρά εκείνων που έκαναν μια καινούργια αρχή και όχι με την απογοήτευση εκείνων που δεν κατάφεραν να κινήσουν, τελικά, το ενδιαφέρον.

Τα ταξιδιωτικά κείμενα του Μανώλη Γιαλουράκη είναι ίσως το λιγότερο παραγνωρισμένο κομμάτι του έργου του, τουλάχιστον από την επίσημη πολιτεία, εξαιρώντας βέβαια εδώ τη γνωστή σε πολλούς, και όχι άδικα, Αίγυπτο των Ελλήνων. Πέραν του βιβλίου του Κρήτη, βραβευμένου με το Πρώτο Κρατικό Βραβείο Ταξιδιωτικής Πεζογραφίας το 1960, ο Μανώλης Γιαλουράκης, μανιώδης ταξιδευτής, τόσο του έξω όσο και του μέσα κόσμου, συνέγραψε μια σειρά από συντομότερα ή εκτενέστερα οδοιπορικά, για τα περισσότερα από τα μέρη όπου περιηγήθηκε ή έζησε ή ξαναγύριζε επίμονα. Στην τελευταία κατηγορία ανήκει η Κρήτη, τόπος γεωγραφικός, τόπος καταγωγής αλλά και τόπος ψυχής για τον Γιαλουράκη και, ακόμα, μόνιμη σχεδόν αναφορά, πόθος αξεδίψαστος και νοερή καταφυγή του, όπως εύκολα επιβεβαιώνεται από τα γραπτά του, σε όποια άλλη χώρα ή περιοχή και αν βρισκόταν (στη ζωντανή περιγραφή των βουνών της Κρήτης από τον Γιαλουράκη νομίζει κανείς πως ακούει τους χτύπους της καρδιάς του).

 

Περισσότερα...

ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΕΙΣ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Το μήνυμά σας

Διεύθυνση

Πτολεμαίων 4
(Πλατεία Προσκόπων)
11635 Αθήνα,
Τηλ.-fax: 210.7212307
info@diastixo.gr
ISSN: 2585-2485

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER