A+ A A-

Η Μαρία Λαμπαδαρίδου-Πόθου σε α΄ πρόσωπο

Τα μονοπάτια του Αγγέλου μου Τα φιλντισένια μονοπάτια της ζωής μου Μαρία Λαμπαδαρίδου-Πόθου Πατάκης


Σελίδες από τα ημερολόγιά μου που κρατούσα μια ζωή. Σταθμοί βροχεροί χαμένοι στην ομίχλη και σχεδιασμοί ενός κάθε φορά νέου μυθιστορήματος και ζωή, ανάσα ζωής, που τη νιώθεις πάνω σου ζωντανή όπως τη γεννάει ο χρόνος. Και βασανιστικά διλήμματα για πράγματα που με ξεπερνούσαν. Και ήττες που με έκαναν δυνατή, με έκαναν αυτό που είμαι. Και όνειρο. Πολύ όνειρο. Να καλύπτει τις ρωγμές.

Καιρό με βασάνιζε η σκέψη να τα κάψω όλα. Όπως είναι. Χωρίς να τα ανοίξω. Να τα ξεχάσω. Όμως δεν βρήκα το κουράγιο. Κάποια πράγματα στον βίο μάς ξεπερνούν. Και αυτά τα ημερολόγια, από τη στιγμή που τα έβαλα μπροστά μου, να αναμετρηθώ μαζί τους, με ξεπερνούσαν. Και είπα, πριν τα καταστρέψω, ας δω τι γράφουν. Και τα ξεφύλλισα. Τίποτα δεν είναι πιο δυνατό από τη δύναμη που έχει στην ψυχή μας ο βιωμένος μας χρόνος. Και βυθίστηκα μέσα τους. Είπα, ας κάνω κάτι καλύτερο. Ας επιλέξω κάποιες σελίδες που αφορούν στα μυθιστορήματά μου, στις σκέψεις που έκανα πριν γεννηθούν, στην αγωνία μου να πλάσω σωστά τα πρόσωπα, να μην τα αδικήσω. Κι ας βρω τους χώρους και τα γεγονότα που με οδήγησαν στα μονοπάτια του Αγγέλου μου, αυτά τα δύσβατα αλλά και πάμφωτα, όπου περπάτησα και έγιναν δικά μου.

 

Εμφανίσεις: 2405

Περισσότερα...

O Γιάννης Βασιλακάκος σε α΄ πρόσωπο

Χρήστος Τσιόλκας Η Άγνωστη Ιστορία – Η Ζωή και το Έργο του Γιάννης Βασιλακάκος


Από μικρός λάτρευα τα βιβλία. Για τους συγγραφείς είχα ένα δέος, τους έβλεπα σαν «ιερά τέρατα», σαν «μικρούς θεούς» που μπορούσαν να κάνουν υπερφυσικά πράγματα: να δημιουργούν και να καταστρέφουν κόσμους ολόκληρους κατά το δοκούν, κι εν γένει να γητεύουν τους αναγνώστες τους με τα «θαύματα» που επιτελούσαν. Γι’ αυτό κι εξ απαλών ονύχων διακατεχόμουν από μια έμμονη ιδέα, μια ασίγαστη περιέργεια, μια μέρα να γνωρίσω από κοντά αυτά τα «είδωλά» μου. Να τα δω, να τ’ ακούσω, να τ’ αγγίξω, να μυρίσω τον αέρα του περιβάλλοντος που ζούσαν και δημιουργούσαν –ή «ζύμωναν τα καρβέλια τους», όπως λέει χαρακτηριστικά ο Πάτρικ Γουάιτ–, να μοιραστώ έστω και για λίγο τη μαγεία του χώρου και χρόνου τους, τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους. Ενδεικτική τού πώς φανταζόμουν τους ποιητές, ως παιδί, είναι και η περιγραφή από τη νεανική αυτοβιογραφική μου νουβέλα Κατά Ιωάννην: απομνημονεύματα νεοέλληνα μαθητή (Gutenberg, 1985):

«Η φαντασία οργίαζε. Τους ποιητές τους ξέραμε μόνο απ’ τα ονόματά τους. Ήταν γραμμένα κάτω απ’ τα ποιήματά τους στ’ Αναγνωστικά. Τα ονόματα δεν είχαν φωτογραφίες. Ήταν απρόσωπα, άψυχα, νεκρά. Όπως και οι περισσότεροι ποιητές που ξέραμε, π.χ. ο Κωστής Παλαμάς, ο Διονύσιος Σολωμός.

“Πώς να ’ταν ένας ζωντανός ποιητής;” αναρωτιόμασταν. “Είχε σάρκα κι οστά και αίμα και χέρια και πόδια σαν κι εμάς ή ήταν σαν τους Κενταύρους, ημίθεος;... Πρέπει να ’βηχαν ασφαλώς κι αυτοί, αλλά πώς αλλιώς ήταν;... Τι άλλο έκαναν;... Πώς μιλούσαν;... Tι έλεγαν;... Tι φορούσαν;... Πώς περπατούσαν; [...] Μας έτρωγε η αγωνία...».

i agnosti istori eswt

Θεώρησα αναγκαίο τον παραπάνω πρόλογο, επειδή το τελευταίο μου βιβλίο Χρήστος Τσιόλκας: Η Άγνωστη Ιστορία – Η Ζωή και το Έργο του (2015) είναι το δεύτερο που κυκλοφορεί στην κατηγορία της Λογοτεχνικής Βιογραφίας (Literary Biography) όπου εξετάζεται ταυτόχρονα και/ ή παράλληλα η ζωή σε συνάρτηση με το έργο ενός συγγραφέα. Το προηγούμενο ήταν η γνωστή βιογραφία μου με τίτλο, Κώστας Ταχτσής: η αθέατη πλευρά της σελήνης – η ζωή του (εκδόσεις Ηλέκτρα, 2009).

Από τα προαναφερθέντα συνάγεται ότι πάντα με ενδιέφερε η βιογραφία ως λογοτεχνικό είδος – άσχετα αν μόνο τα τελευταία χρόνια άρχισα να ασχολούμαι μ’ αυτήν. Πάντα με γοήτευε η ζωή των μεγάλων προσωπικοτήτων της τέχνης και των γραμμάτων – Ελλήνων και ξένων. Κυρίως των πρώτων, και ιδιαίτερα όσων υπήρξαν απόδημοι, ή παιδιά αποδήμων, οι οποίοι έζησαν την περιπέτεια της μετανάστευσης και του ξεριζωμού από πρώτο χέρι, όπως κι εγώ. Καθόλου τυχαίο λοιπόν που καταπιάνομαι με συγγραφείς που έζησαν εκτός Ελλάδας. Το κριτήριο της «αποδημίας» όμως δεν είναι το μόνο που λαβαίνω υπόψη. Εννοείται ότι πρωτίστως είναι η ποιότητα, σπουδαιότητα και γοητεία του έργου τους που με έλκει. Αλλά βεβαίως και η ζωή τους με αφορά άμεσα, καθώς, συχνά, είναι εξίσου ενδιαφέρουσα και σημαντική όσο και η δουλειά τους – ιδίως όταν υπάρχουν αχαρτογράφητα νερά όσον αφορά το ερευνητικό πεδίο. Διότι πίσω από τα αριστουργήματά τους κρύβονται αληθινοί άνθρωποι, με σάρκα και οστά, η ζωή των οποίων είναι εξίσου πολυτάραχη, γοητευτική κι ενδιαφέρουσα όσο και τα ίδια τα έργα τους – κάποτε, μάλιστα, ίσως και περισσότερο απ’ αυτά.

Η πρώτη μου γνωριμία και συνομιλία με συγγραφέα ήταν αυτή με τον Βασίλη Βασιλικό πριν από 39 χρόνια, στην Αθήνα το 1977, και η τελευταία μου με τον Χρήστο Τσιόλκα στη Μελβούρνη το 2011. Όπως εξηγώ στο προλογικό σημείωμα του βιβλίου για τον τελευταίο, «Ο λόγος που επέλεξα αυτό το είδος της “αυτοβιογράφησης” του συγγραφέα υπό μορφή συνέντευξης (στο Μέρος Α΄) οφείλεται στο γεγονός ότι δεν ήρθε ακόμα το πλήρωμα του χρόνου που θα δικαιολογούσε τη συγγραφή μιας κλασικής βιογραφίας του Tσιόλκα, καθότι ο συγγραφέας και ηλικιακά και συγγραφικά βρίσκεται ακόμη στο ενδιάμεσο της πορείας του. Οποιαδήποτε άλλη προσέγγιση στο να φωτιστεί ικανοποιητικά η προσωπικότητά του ενείχε κινδύνους να αδικηθεί κατάφωρα».

Το βιβλίο μου για τον Τσιόλκα αποτελεί την πρώτη βιογραφία-μελέτη για έναν απ’ τους πιο πολυσυζητημένους κι επίμαχους Ελληνοαυστραλούς συγγραφείς της εποχής του. Πράγμα που σημαίνει ότι απευθύνεται τόσο στο ευρύτερο αναγνωστικό κοινό όσο και στο πιο εξειδικευμένο (δηλαδή μελετητές, ερευνητές, φιλολόγους, φοιτητές, κτλ.) που ενδιαφέρονται να ασχοληθούν με τη ζωή, αλλά και να ενδιατρίψουν στο έργο του, καθώς το βιβλίο αποτελεί κι ένα βιβλίο αναφοράς (reference work). Αναφέρεται σε έναν συγγραφέα των μειονοτήτων, μεταναστευτικής καταγωγής, ο οποίος ενώ αρχικά ανήκε στο περιθώριο (και λόγω εθνοτικής, κοινωνικής και ταξικής προέλευσης, αλλά και λόγω σεξουαλικού και συγγραφικού προσανατολισμού), τελικά μετά από πολλούς αγώνες αλλά και λίγη τύχη κατάφερε να βρεθεί από το περιθώριο στο επίκεντρο του λογοτεχνικού ενδιαφέροντος ως mainstream writer, δηλαδή ως συγγραφέας της κυριαρχούσας λογοτεχνίας. Τέλος, εξυπακούεται ότι το βιβλίο μου για τον Τσιόλκα δεν είναι ούτε εξαντλητικό ούτε οριστικό, αφού το έργο του συγγραφέα βρίσκεται ακόμα εν εξελίξει. Εξού και το πόνημά μου δεν είναι τίποτα περισσότερο ή λιγότερο από μια εισαγωγή στο «φαινόμενο Χρήστος Τσιόλκας».

Εν κατακλείδι: Παρακολουθώντας την αυτοεξομολογητική πορεία συγγραφέων σαν τον Τσιόλκα, εμμέσως πλην σαφώς, ιχνηλατώ αναπόφευκτα και τη δική μου συγγραφική πορεία. Είναι σα να πορευτήκαμε μαζί χέρι-χέρι όλα αυτά τα χρόνια, σα να συν-γράψαμε από κοινού, κομμάτι-κομμάτι, τούτο το βιβλίο...

Χρήστος Τσιόλκας
Η Άγνωστη Ιστορία – Η Ζωή και το Έργο του
Γιάννης Βασιλακάκος
Οδός Πανός
364 σελ.
ISBN 978-960-477-185-1
Τιμή € 20,00
001 patakis eshop

 

Εμφανίσεις: 1313

Ο Μάνος Ματσαγγάνης σε α΄ πρόσωπο

Γράμματα από την Αμερική Μάνος Ματσαγγάνης Κριτική


Όταν άρχισα να γράφω τα Γράμματα από την Αμερική δεν αισθανόμουν ότι γράφω βιβλίο. Έγραφα άρθρα, κάτι που είχα ήδη κάνει πολλές άλλες φορές στη ζωή μου – αν και αυτή τη φορά επρόκειτο για σειρά άρθρων, που ήταν θεματικά συνεκτικά, δομημένα γύρω από ένα κοινό leit motiv: τις «περιπέτειες» ενός πανεπιστημιακού καθηγητή που επισκέπτεται δύο φημισμένα πανεπιστήμια στις ΗΠΑ, μια χώρα που γνωρίζει ελάχιστα, και γράφει για τις εμπειρίες του και τις σκέψεις που του γεννούν όσα βλέπει γύρω του. Τα άρθρα μου δημοσιεύτηκαν με τη μορφή ανταποκρίσεων στο μηνιαίο περιοδικό Books’ Journal, από τον Νοέμβριο 2014 έως τον Ιούνιο 2015, και ήταν η «επιτυχία» τους που οδήγησε στην έκδοση τους σε βιβλίο. Βάζω τη λέξη «επιτυχία» σε εισαγωγικά όχι από περιφρόνηση για την έννοια, ούτε από ψεύτικη μετριοφροσύνη, αλλά επειδή μιλάμε για ένα περιορισμένο κοινό ενός περιοδικού οικονομικά υγιούς αλλά περιορισμένης κυκλοφορίας, σε μια χώρα με λίγους αναγνώστες. Οπότε, σε μια τέτοια περίπτωση, η «επιτυχία» έχει διαφορετική μορφή, π.χ. μερικών δεκάδων ανθρώπων, γνωστών μου ή όχι, που μπήκαν στον κόπο να μου γράψουν ή να με σταματήσουν στο δρόμο για να μου πουν ότι τα «Γράμματα από την Αμερική» τους διασκέδασαν – με την αρχική σημασία της λέξης, δηλαδή αποσπώντας την προσοχή τους από τη θλιβερή πραγματικότητα που ζούσε τότε η χώρα μας.

 

Εμφανίσεις: 1483

Περισσότερα...

Η Ελένη Τριανταφυλλοπούλου σε α΄ πρόσωπο

Η Ελένη Τριανταφυλλοπούλου σε α΄ πρόσωπο

«Κανείς δεν είναι απόρθητος στον πειρασμό, σε κανέναν δεν είναι άγνωστη η βία». Η παραπάνω φράση περικλείει για μένα όλο το νόημα του έργου. Ο Καλόγερος του Μάθιου Γκρέγκορι Λιούις [Matthew Gregory Lewis] δεν είναι απλώς ένα καλογραμμένο μυθιστόρημα του 18ου αιώνα. Το 1796 δημοσιεύεται για πρώτη φορά και προκαλεί θύελλα αντιδράσεων στους συντηρητικούς κύκλους της εποχής καθώς ο νεαρός συγγραφέας του τολμά να «προτείνει» ένα σύμπαν προκλητικών αντιθέσεων: Ένας κόσμος που φαινομενικά προσδιορίζεται από την θρησκευτική ευλάβεια, αλλά μια ιστορία που στην εξέλιξή της επιβεβαιώνει την ανυπαρξία οποιασδήποτε θεϊκής παρέμβασης. Η πίστη στην αγνότητα και στην υπεροχή του ανθρώπινου πνεύματος αποδεικνύεται γελοία ψευδαίσθηση μπροστά στην ισοπεδωτική μανία της ενστικτώδους επιθυμίας. Ο ρομαντισμός του έρωτα που δεν οδηγεί στην κάθαρση αλλά στον συναισθηματικό εκφυλισμό και στο σωματικό μαρτύριο.

 

Εμφανίσεις: 2087

Περισσότερα...

Ο Νίκος Κατσαλίδας σε α΄ πρόσωπο

Δαφνοπόταμο Νίκος Κατσαλίδας Τυπωθήτω


Ένας πρώιμος οίστρος κι όψιμος ειρμός ξεχείλισε μέσα μου κι έγινε Δαφνοπόταμο. Ήταν το εξοικειωμένο, αληθινό ποτάμι της Λεσινίτσας, που επέμενε εντός μου να μυθοποιηθεί, πηγάζοντας απ’ τις βρυσομάνες και τα κεφαλάρια της γενέτειράς μου. Πιο κάτω στην πορεία συναντούσε τον αρχαίο Ξάνθο του Σ. Δημητρίου και χύνονταν παρέα στο Ιόνιο Πέλαγος με τις παιδικές σχεδίες. Ήταν το ποτάμι που κουβαλούσα σα μια σαρανταποδαρούσα από τα γεννοφάσκια. Αυτό που, κατά καιρούς, πλησίαζε στα δάχτυλα μη με ξυπνήσει και με θωρούσε σουρεαλιστικά από το παράθυρο της μνήμης και ψιθύριζε κρυφά με την πνοή της εξάτμισης και την άχνα του πνεύματος: «Μη με ξεχνάς, συντοπίτη μου. Συνοδοιπόροι ήμαστε κι οι δυο σ’ αυτό τον κόσμο. Με τη μόνη διαφορά: εγώ τρέχω προς τη θάλασσα με τη ροή του ρέματος, ενώ εσύ, με την αντίστροφη ροή, μπορείς και να ξαναγυρίζεις στα εγχώρια της μνήμης. Και όταν ξαναγυρίσεις, που πρέπει δίχως άλλο, ψάξε καλά, περιποιήσου το ποτάμι, ένα από τα κύρια μοτίβα σου. Μα δεν αντιλήφτηκες ότι είσαι προνομιούχος που γεννήθηκες πλάι μου κι άκουσες τα γαργαρίσματα στα νυχτοπερπατήματά σου και είδες ανταύγειες, θολούρες, κεραυνούς, ξεχειλίσματα; Εδώ βαπτίστηκες στους αντικατοπτρισμούς και είδες ψηφιδωτούς ουρανούς, ήλιους, αστέρια, φεγγάρια, πουλιά, μαγγανείες, πνιγμούς, σοφίες, θροΐσματα, δοξασίες, αερικά που ‘παιρναν κι επέστρεφαν τη φωνή σου».

 

Εμφανίσεις: 1866

Περισσότερα...

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Email:
Θέμα:
Μήνυμα:

ΠΤΟΛΕΜΑΙΩΝ 4 (ΠΛΑΤΕΙΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ)
11635 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.-FAX: 210-7212307
info@diastixo.gr

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

*  Το email σας:

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

facebook icontwitter icongoogle plus iconpinterest iconyoutube iconrss icon

Με την υποστήριξη του diastixo.gr - Designed by: artspr