ΓΕΩΡΓΙΑ ΦΑΡΙΝΟΥ-ΜΑΛΑΜΑΤΑΡΗ

ΓΕΩΡΓΙΑ ΦΑΡΙΝΟΥ-ΜΑΛΑΜΑΤΑΡΗ

Σας διαβεβαιώ ότι αυτό δεν θα ήταν καθόλου εύκολο. Όχι μόνον διότι ο Παπαδιαμάντης βρίσκεται με τον έναν ή τον άλλο τρόπο στη ζωή μας, ούτε μόνον διότι είναι συνήθως ένα από τα αντικείμενα διδασκαλίας μου, ούτε διότι ως «ειδικός» πρέπει να μετέχω σε εορτασμούς, αφιερώματα, συνέδρια, ούτε διότι παρακολουθώ τη σχετική βιβλιογραφία, αλλά κυρίως διότι συνειδητοποιώ ότι διασταυρώνομαι με τον Παπαδιαμάντη και το έργο του, σε τελείως ανύποπτες στιγμές, ακόμη και όταν διαβάζω τα πιο ετερόκλητα λογοτεχνικά, φιλολογικά ή θεωρητικά κείμενα: από τη θεωρία της πρόσληψης, την πολυφωνικότητα και τη διαλογικότητα του Μπαχτίν μέχρι τη μελέτη ενός λογοτεχνικού είδους, ή τις σχέσεις της λογοτεχνίας με τις άλλες τέχνες• από τη σχέση της λογοτεχνίας με την εφημερίδα και το λογοτεχνικό περιοδικό μέχρι τις ιεραρχήσεις του λογοτεχνικού πεδίου, από τη συγκριτολογική προσέγγιση έως τη θεωρία της μετάφρασης.

Από τέτοιου είδους διασταυρώσεις –σε άνυσμα 22 ετών– ξεκίνησαν οι εργασίες που περιλαμβάνονται στο Σχοίνισμα της γραφής. Τι σημαίνει π.χ. ο ειδολογικός χαρακτηρισμός «ειδύλλιο», κοινός σε έργα του Παπαδιαμάντη και άλλων διηγηματογράφων; Στον κριτικό μας λόγο, μέχρι πριν από λίγα χρόνια, ήταν ένας μάλλον αρνητικός χαρακτηρισμός της πρώτης τουλάχιστον φάσης της ελληνικής ηθογραφίας. Αν όμως τον εξετάσει κανείς σε ευρωπαϊκά συμφραζόμενα, και μάλιστα σε συνδυασμό με την παρομοίωση της λογοτεχνίας με την ολλανδική ή φλαμανδική ζωγραφική, τότε ο όρος παίρνει ένα ευρύτερο νόημα. Ακριβώς αυτό βρίσκω γοητευτικό στον Παπαδιαμάντη: ότι το νόημα του κειμένου του δεν καθορίζεται μια για πάντα με βάση μια ερμηνευτική γραμμή, αλλά ανταποκρίνεται, μεταβάλλεται, εμπλουτίζεται από τον πολλαπλασιασμό των συμφραζομένων (ιστορικών, λογοτεχνικών, κοινωνιολογικών, πολιτικών κ.λπ.). Και με αυτό το δεδομένο προχώρησα σε αναγνώσεις κάποιων επιμέρους διηγημάτων του (όπως «Το μυρολόγι της φώκιας» και το «Στην Αγ' Αναστασά»), όπως και σε μια υποτυπώδη έστω ιστορία της πρόσληψής του από την εποχή του έως τις μέρες μας, φωτίζοντας –ελπίζω πειστικά– τα πρότυπα και τις θεωρητικές ή ιδεολογικές προϋποθέσεις παλαιότερων και νεότερων αναγνώσεων.

Αυτό ακριβώς ήθελε να εκφράσει και ο υπότιτλος του βιβλίου, «Παπαδιαμαντ(ολογ)ικές μελέτες», χωρίς την πρόθεση της μεταμοντέρνας πόζας ή του γλωσσοδέτη.

Τέλος, η ψηφιοποίηση ξένων και ελληνικών εφημερίδων και περιοδικών του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα και γενικότερα το διαδίκτυο λειτουργούν αυτή τη στιγμή ως δεξαμενή μέσα από την οποία διευκολύνεται η επαναπροσέγγιση κάθε κειμένου στα κυριολεκτικά συμφραζόμενά του. Το γεγονός ότι και ο Παπαδιαμάντης δημοσιεύει σε ποικίλες εφημερίδες και περιοδικά και, κυρίως, ότι μεταφράζει μυθοπλαστικά και μη κείμενα από τα αγγλικά και τα γαλλικά καθιστά πλέον απαγορευτική οποιαδήποτε μονοδιάστατη ερμηνεία της ζωής και του έργου του. Αντίθετα, μας υποχρεώνει να ξαναδιαβάσουμε το πρωτότυπο έργο του σε σχέση μάλιστα με το είδος των κειμένων που μεταφράζει, καθώς και τη μεταφραστική του στρατηγική, στο πλαίσιο πολιτισμικών πρακτικών με την ευρεία έννοια της λέξης, πράγμα που αποτελεί αιτούμενο των λογοτεχνικών σπουδών παγκοσμίως.

Σε πρώτο πρόσωπο: η σχέση με τον Παπαδιαμάντη είναι ισόβια.

Το σχοίνισμα της γραφής Παπαδιαμαντ(ολογ)ικές μελέτεςΤο σχοίνισμα της γραφής
Παπαδιαμαντ(ολογ)ικές μελέτες
Γ. Φαρίνου-Μαλαματάρη
Gutenberg
318 σελ.
Τιμή € 20,00
1-patakis-link

 

Τα σχόλια σας

Κάντε το σχόλιο σας, με σύνδεση από το facebook ή συμπληρώστε τα στοιχεία σας, στην παρακάτω φόρμα.

 


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΕΙΣ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Το μήνυμά σας

Διεύθυνση

Πτολεμαίων 7
(Πλατεία Προσκόπων)
11635 Αθήνα,
Τηλ.-fax: 210.7212307
info@diastixo.gr
ISSN: 2585-2485

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER