ΑΓΓΕΛΑ ΚΑΣΤΡΙΝΑΚΗ

ΑΓΓΕΛΑ ΚΑΣΤΡΙΝΑΚΗ

Στη μελέτη που συνοδεύει το έργο δίνεται ένα πορτρέτο της ιδιοφυούς και αμφιλεγόμενης προσωπικότητας του Χρηστομάνου, του εξαιρετικά σημαντικού αυτού λογίου και θεατράνθρωπου των αρχών του 20ού αιώνα∙ αναλύονται τα πρώτα του έργα και η διαμόρφωσή του μέσα στο κλίμα του βιεννέζικου fin de siècle, καθώς και η σχέση αφοσίωσης με την Αυτοκράτειρα Ελισάβετ της Αυστρίας. Αυτά, ως προοίμιο, προκειμένου να εννοηθεί το μοναδικό του μυθιστόρημα, η Κερένια κούκλα, που πρωτοδημοσιεύτηκε σε εφημερίδα το 1908, για να εκδοθεί τελικά λίγο μετά τον πρώιμο θάνατό του, στα 1911.

Η Κερένια κούκλα είναι ίσως το πρώτο ελληνικό ερωτικό μυθιστόρημα, με την έννοια ότι εστιάζει στο ερωτικό φαινόμενο καθαυτό, απαλλάσσοντας την ιστορία από τις εθνικές ή κοινωνικές παραμέτρους που χαρακτήριζαν τα προηγούμενα έργα συγγραφέων όπως ο Ραγκαβής, ο Ξενόπουλος, ο Θεοτόκης ή ο Κονδυλάκης. Ο Χρηστομάνος μεταφέρει από το θέατρο στην πεζογραφία το ερωτικό τρίγωνο, δημιουργώντας ένα ménage a trois, μια ερωτική ιστορία τριών ανθρώπων μέσα στο ίδιο σπίτι, με πρόσωπα που αγαπούν και σέβονται το ένα το άλλο, όμως μια υπέρτερη δύναμη καθιστά μοιραία τη συντριβή τους. Το βασικό χαρακτηριστικό του συγγραφέα μας είναι ότι αποδέχεται τον σαρκικό έρωτα –παρουσιάζει άλλωστε και την πρώτη σχετικά ρεαλιστική σεξουαλική σκηνή σε ελληνικό μυθιστόρημα–, κάτι που τον διαφοροποιεί και από τα μετέπειτα έργα έως τη δεκαετία του '30, τα οποία έτειναν να διαχωρίζουν την ψυχή από το σώμα, πριμοδοτώντας βέβαια την «ψυχή».

Αλλά το μυθιστόρημα του Χρηστομάνου συνιστά και μία από τις πρώτες «αθηναιογραφίες», μια απεικόνιση του άστεως που αρχίζει να γιγαντώνεται με την προσθήκη νέων συνοικιών. Οι άνθρωποι της γειτονιάς, οι λαϊκές διασκεδάσεις, τα γλωσσικά ιδιώματα διαγράφονται με ευφρόσυνη διάθεση, ενώ η περιγραφή των τοπίων γύρω από την Αθήνα αναδεικνύουν τον Χρηστομάνο σε μεγάλο τοπιογράφο με ιμπρεσιονιστική παλέτα.

Η Κερένια κούκλα, ωστόσο, παρά τα ρεαλιστικά στοιχεία της, είναι κατά βάση ένα μυθιστόρημα συμβολιστικό. Το διατρέχει ένα πυκνό δίχτυ συμβόλων, άλλοτε εμφανών και άλλοτε απολύτως κρυμμένων. Η μελέτη αποκαλύπτει τα σύμβολα αυτά που διέλαθαν της προσοχής πλήθους ερμηνευτών. Ο αναγνώστης εισχωρεί έτσι στα μυστικά του συμβολιστικού έργου, που διαβάζει τον κόσμο σαν αέναη επανάληψη αρχετυπικών καταστάσεων∙ μια επανάληψη που διαθέτει και ορισμένες ιδιαίτερα διασκεδαστικές στιγμές.

Ένα από τα κεντρικά σύμβολα του έργου είναι μια «ζαρωμένη μυγδαλίτσα», που ανθίζει μετά την ερωτική ένωση των νεαρών ηρώων, θυμίζοντας τόσο τον αρχαίο μύθο της Αμυγδαλιάς, όσο και σύγχρονα χριστιανικής έμπνευσης θαύματα.

Γενικά ο Χρηστομάνος δεν είναι απαισιόδοξος, όπως έχει κατ' επανάληψη χαρακτηριστεί. Παρά τον σε ένα σημείο πεισιθάνατο πρόλογο του μυθιστορήματος και παρά τους αλλεπάλληλους θανάτους στο τέλος, η αίσθηση που αποπνέει η Κερένια κούκλα είναι η αγάπη για τη ζωή και η παρότρυνση να γευτεί κανείς τη «γλύκα» της μέσα στην αναγκαστική συντομία της.

Το μυθιστόρημα αυτό, που αγαπήθηκε και διαβάστηκε όσο λίγα στην ελληνική λογοτεχνία, που έγινε θεατρικό έργο και κινηματογραφική ταινία, προσφέρεται τώρα στον αναγνώστη σε μια έκδοση που μπορεί να συμβάλει στην απόλαυση και στην κατανόησή του.

Η κερένια κούκλα Κωνσταντίνος Χρηστομάνος «Σαν τις μυγδαλιές»: Ιδέες και σύμβολα στην Κερένια κούκλα Αγγέλα Καστρινάκη επιμέλεια σειράς: Αγγέλα Καστρινάκη Πανεπιστημιακές Εκδόσεις ΚρήτηςΗ κερένια κούκλα
Κωνσταντίνος Χρηστομάνος
«Σαν τις μυγδαλιές»: Ιδέες και σύμβολα στην Κερένια κούκλα
Αγγέλα Καστρινάκη
επιμέλεια σειράς: Αγγέλα Καστρινάκη
Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
442 σελ.
Τιμή € 9,00

 

Τα σχόλια σας

Κάντε το σχόλιο σας, με σύνδεση από το facebook ή συμπληρώστε τα στοιχεία σας, στην παρακάτω φόρμα.

 


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΕΙΣ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Το μήνυμά σας

Διεύθυνση

Πτολεμαίων 4
(Πλατεία Προσκόπων)
11635 Αθήνα,
Τηλ.-fax: 210.7212307
info@diastixo.gr
ISSN: 2585-2485

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

Εγγραφείτε τώρα στο newsletter μας και μάθετε πρώτοι τα τελευταία νέα για το βιβλίο και για τις τέχνες.

 

Το email σας: