A+ A A-

ΑΓΓΕΛΑ ΚΑΣΤΡΙΝΑΚΗ

ΑΓΓΕΛΑ ΚΑΣΤΡΙΝΑΚΗΗ Κερένια κούκλα του Κωνσταντίνου Χρηστομάνου εγκαινιάζει μια καινούργια σειρά στις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, τη σειρά Παλαιά κείμενα, νέες αναγνώσεις. Στη σειρά αυτή φιλοδοξούμε να δώσουμε άρτιες εκδόσεις παλαιότερων αφηγημάτων, που θα συνοδεύονται από αναλυτικές μελέτες για τα έργα αυτά. Μελέτες που θα παρουσιάζουν το έργο και τον συγγραφέα του, συνδυάζοντας την ερευνητική και επιστημονική προσέγγιση με τη γλαφυρή εξιστόρηση. Μελέτες που απευθύνονται στους ειδικούς και στο ευρύ κοινό ταυτόχρονα.

Η έκδοση της Κερένιας κούκλας στηρίζεται στη σπάνια α΄ έκδοση του 1911, και αποκαθιστά το κείμενο που είχε κακοποιηθεί σε όλες τις μεταγενέστερες εκδόσεις. Με συντηρητικούς υπολογισμούς, διορθώσαμε γύρω στα 300 λάθη, που ορισμένες φορές καθιστούσαν το κείμενο ακατανόητο.

Στη μελέτη που συνοδεύει το έργο δίνεται ένα πορτρέτο της ιδιοφυούς και αμφιλεγόμενης προσωπικότητας του Χρηστομάνου, του εξαιρετικά σημαντικού αυτού λογίου και θεατράνθρωπου των αρχών του 20ού αιώνα∙ αναλύονται τα πρώτα του έργα και η διαμόρφωσή του μέσα στο κλίμα του βιεννέζικου fin de siècle, καθώς και η σχέση αφοσίωσης με την Αυτοκράτειρα Ελισάβετ της Αυστρίας. Αυτά, ως προοίμιο, προκειμένου να εννοηθεί το μοναδικό του μυθιστόρημα, η Κερένια κούκλα, που πρωτοδημοσιεύτηκε σε εφημερίδα το 1908, για να εκδοθεί τελικά λίγο μετά τον πρώιμο θάνατό του, στα 1911.

Η Κερένια κούκλα είναι ίσως το πρώτο ελληνικό ερωτικό μυθιστόρημα, με την έννοια ότι εστιάζει στο ερωτικό φαινόμενο καθαυτό, απαλλάσσοντας την ιστορία από τις εθνικές ή κοινωνικές παραμέτρους που χαρακτήριζαν τα προηγούμενα έργα συγγραφέων όπως ο Ραγκαβής, ο Ξενόπουλος, ο Θεοτόκης ή ο Κονδυλάκης. Ο Χρηστομάνος μεταφέρει από το θέατρο στην πεζογραφία το ερωτικό τρίγωνο, δημιουργώντας ένα ménage a trois, μια ερωτική ιστορία τριών ανθρώπων μέσα στο ίδιο σπίτι, με πρόσωπα που αγαπούν και σέβονται το ένα το άλλο, όμως μια υπέρτερη δύναμη καθιστά μοιραία τη συντριβή τους. Το βασικό χαρακτηριστικό του συγγραφέα μας είναι ότι αποδέχεται τον σαρκικό έρωτα –παρουσιάζει άλλωστε και την πρώτη σχετικά ρεαλιστική σεξουαλική σκηνή σε ελληνικό μυθιστόρημα–, κάτι που τον διαφοροποιεί και από τα μετέπειτα έργα έως τη δεκαετία του '30, τα οποία έτειναν να διαχωρίζουν την ψυχή από το σώμα, πριμοδοτώντας βέβαια την «ψυχή».

Αλλά το μυθιστόρημα του Χρηστομάνου συνιστά και μία από τις πρώτες «αθηναιογραφίες», μια απεικόνιση του άστεως που αρχίζει να γιγαντώνεται με την προσθήκη νέων συνοικιών. Οι άνθρωποι της γειτονιάς, οι λαϊκές διασκεδάσεις, τα γλωσσικά ιδιώματα διαγράφονται με ευφρόσυνη διάθεση, ενώ η περιγραφή των τοπίων γύρω από την Αθήνα αναδεικνύουν τον Χρηστομάνο σε μεγάλο τοπιογράφο με ιμπρεσιονιστική παλέτα.

Η Κερένια κούκλα, ωστόσο, παρά τα ρεαλιστικά στοιχεία της, είναι κατά βάση ένα μυθιστόρημα συμβολιστικό. Το διατρέχει ένα πυκνό δίχτυ συμβόλων, άλλοτε εμφανών και άλλοτε απολύτως κρυμμένων. Η μελέτη αποκαλύπτει τα σύμβολα αυτά που διέλαθαν της προσοχής πλήθους ερμηνευτών. Ο αναγνώστης εισχωρεί έτσι στα μυστικά του συμβολιστικού έργου, που διαβάζει τον κόσμο σαν αέναη επανάληψη αρχετυπικών καταστάσεων∙ μια επανάληψη που διαθέτει και ορισμένες ιδιαίτερα διασκεδαστικές στιγμές.

Ένα από τα κεντρικά σύμβολα του έργου είναι μια «ζαρωμένη μυγδαλίτσα», που ανθίζει μετά την ερωτική ένωση των νεαρών ηρώων, θυμίζοντας τόσο τον αρχαίο μύθο της Αμυγδαλιάς, όσο και σύγχρονα χριστιανικής έμπνευσης θαύματα.

Γενικά ο Χρηστομάνος δεν είναι απαισιόδοξος, όπως έχει κατ' επανάληψη χαρακτηριστεί. Παρά τον σε ένα σημείο πεισιθάνατο πρόλογο του μυθιστορήματος και παρά τους αλλεπάλληλους θανάτους στο τέλος, η αίσθηση που αποπνέει η Κερένια κούκλα είναι η αγάπη για τη ζωή και η παρότρυνση να γευτεί κανείς τη «γλύκα» της μέσα στην αναγκαστική συντομία της.

Το μυθιστόρημα αυτό, που αγαπήθηκε και διαβάστηκε όσο λίγα στην ελληνική λογοτεχνία, που έγινε θεατρικό έργο και κινηματογραφική ταινία, προσφέρεται τώρα στον αναγνώστη σε μια έκδοση που μπορεί να συμβάλει στην απόλαυση και στην κατανόησή του.

Η κερένια κούκλα Κωνσταντίνος Χρηστομάνος «Σαν τις μυγδαλιές»: Ιδέες και σύμβολα στην Κερένια κούκλα Αγγέλα Καστρινάκη επιμέλεια σειράς: Αγγέλα Καστρινάκη Πανεπιστημιακές Εκδόσεις ΚρήτηςΗ κερένια κούκλα
Κωνσταντίνος Χρηστομάνος
«Σαν τις μυγδαλιές»: Ιδέες και σύμβολα στην Κερένια κούκλα
Αγγέλα Καστρινάκη
επιμέλεια σειράς: Αγγέλα Καστρινάκη
Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
442 σελ.
Τιμή € 9,00

 

Διαβάστε επίσης
ΣΕ Α' ΠΡΟΣΩΠΟ
ΕΛΕΝΗ ΡΟΥΦΑΝΗ

Τον Δεκέμβρη του 2008, υποσχέθηκα στον εαυτό μου ότι θα προσπαθήσω ν' αντιμετωπίσω την αγωνία και τον θυμό για όσα συμβαίνουν γύρω μας με τις λέξεις και με τις ζωγραφιές. Έτσι γεννήθηκε το Κάτω τα χέρια από τα όνειρά μου (Κέδρος, 2011). Ήταν η δική μου κραυγή ότι μπορεί ο κόσμος να γίνεται απαίσιος, αλλά...

ΣΕ Α' ΠΡΟΣΩΠΟ
ΤΟΛΗΣ ΝΙΚΗΦΟΡΟΥ

Ήταν μια από τις ιδέες εκείνες που κυοφορούνται χρόνια σε μυστικά εργαστήρια της ψυχής και ξαφνικά αναδύονται στο φως. Αυτό συνέβη τον περασμένο Μάιο, ενώ τα συγγραφικά μου σχέδια ήταν...

ΣΕ Α' ΠΡΟΣΩΠΟ
ΕΡΙΚΑ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ

Από τις πιο επιβλητικές τελετές κάθε εποχή, σε κάθε πολιτισμό, είναι η τελετή την οποία δεν μπορεί να απολαύσει το τιμώμενο πρόσωπο. Και αυτός δεν είναι άλλος από τον νεκρό. Οι συγγενείς ξοδεύουν συνήθως ένα σωρό λεφτά, η τελευταία επιθυμία αφορά συνήθως την τελευταία κατοικία και δεν είναι λίγες οι φορές που κάποιοι...

ΦΙΛΙΚΑ SITE

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Email:
Θέμα:
Μήνυμα:

ΠΤΟΛΕΜΑΙΩΝ 4 (ΠΛΑΤΕΙΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ)
11635 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.-FAX: 210-7212307
info@diastixo.gr

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

*  Το email σας:

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

facebook icontwitter icongoogle plus iconpinterest iconyoutube iconrss icon

Με την υποστήριξη του diastixo.gr - Designed by: artspr