A+ A A-

ΔΗΜΟΣ ΑΒΔΕΛΙΩΔΗΣ

ΔΗΜΟΣ ΑΒΔΕΛΙΩΔΗΣσυνέντευξη στη Σταυρούλα Τσούπρου

 

Ο Δήμος Αβδελιώδης γεννήθηκε το 1952 στη Χίο. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και στη Δραματική Σχολή Θεοδοσιάδη. Διετέλεσε καλλιτεχνικός διευθυντής στο ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Βορείου Αιγαίου από το 1997 έως το 2000 και από το 2004 έως το 2010. Δίδαξε κινηματογράφο και θέατρο στο Πάντειο Πανεπιστήμιο από το 1993 έως το 1997.

Το 2010, ήταν τιμώμενο πρόσωπο στο Διεθνές Φεστιβάλ Πειραματικού Θεάτρου Καΐρου για τη συμβολή του στην παγκόσμια γλώσσα τού θεάτρου (με την παράσταση Ο Μεγαλέξανδρος και ο Καταραμένος Δράκος). Τιμήθηκε με το βραβείο GOVI στην Γένοβα (2001), για την ανάδειξη της μορφής ιδιαίτερων γλωσσικών διαλέκτων και πολιτισμικών στοιχείων στο κινηματογραφικό του έργο. Η ταινία του Η Εαρινή Σύναξις των Αγροφυλάκων ψηφίστηκε από την Π.Ε.Κ.Κ. το 2007 ανάμεσα στις 10 καλύτερες ταινίες του Ελληνικού Κινηματογράφου.

Εμείς θα μιλήσουμε μαζί του για το παρόν και το μέλλον των τόσο ιδιαίτερων όσο και ουσιαστικών παραστάσεών του, διατηρώντας, πάντως, ανεξίτηλη τη γλυκιά γεύση, την αριστοτέλεια οικεία ηδονή, όπως συνηθίζει ο ίδιος να επαναλαμβάνει, από Το Δέντρο που Πληγώναμε και από την ανεπανάληπτη εκείνη Εαρινή Σύναξι των Αγροφυλάκων.

Κύριε Αβδελιώδη, πώς θα ονομάζατε εσείς αυτό που εγώ θα χαρακτήριζα, μεταξύ αστείου και σοβαρού, παροξυσμική κατάσταση εργασιομανίας, μέσα στην οποία λειτουργείτε το τελευταίο διάστημα, και πού το αποδίδετε;

Είναι αλήθεια πως σε προηγούμενες περιόδους δεν είχα ποτέ τέτοιους ρυθμούς δουλειάς. Ίσως να το έχει επιβάλει για πολλούς λόγους η ίδια η εποχή που βιώνουμε, ζητώντας τη συνομιλία και την επικοινωνία με τους περισσότερους.

Επειδή είναι σίγουρο ότι όλοι οι υπόλοιποι κάτι θα παραλείψουμε, θέλετε να μας πείτε πόσες και ποιες παραστάσεις έχουν μεσολαβήσει από τους υπέροχους Ιχνευτές (είχα την τύχη και τότε να μιλήσω μαζί σας σχετικά με την εξαιρετική εκείνη απόδοση επί σκηνής του σατυρικού δράματος του Σοφοκλή), Το μόνον της ζωής του ταξείδιον, το Μαράν Αθά και τους Πέρσες (ήδη πάρα πολλά για μία χρονιά) του 2011;

To 2012, η Ερωφίλη τού Χορτάτση στο Εθνικό Θέατρο και Η Νοσταλγός του Παπαδιαμάντη με τη Μαίρη Ιγγλέση στην Ελεύθερη Έκφραση. Τον Ιανουάριο και Φεβρουάριο του ’13, έγινε το αφιέρωμα από το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης με επαναλήψεις 5 έργων που είχα σκηνοθετήσει, Μαράν Αθά, Η Νοσταλγός, Ιχνευτές, Πέρσες, Το μόνον της ζωής του ταξείδιον. Τον Μάρτιο, παρουσιάσθηκε η Ωδή στον Αλέξανδρο Παναγούλη με την Ελένη Ερήμου, στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης. Τον Ιούνιο, Η Γυναίκα της Ζάκυθος με την Όλια Λαζαρίδου, στην Πειραιώς 260, από το Ελληνικό Φεστιβάλ. Τον Ιούλιο, το έργο του Λόρκα Περλιμπλίν και Μπελίσα, με τον Στέλιο Μάινα, τη Δήμητρα Ματσούκα και την Ελένη Καστάνη και Το αμάρτημα της μητρός μου, με τον Κωνσταντίνο Γιαννακόπουλο και τη Ρένα Κυπριώτη από το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Ιωαννίνων.

Και η απλή απαρίθμηση, νομίζω πως όλοι θα συμφωνούσαν μαζί μου, είναι τουλάχιστον εντυπωσιακή, ειδικά όταν γνωρίζει κανείς πώς και επί πόσον καιρό προετοιμάζεστε για μία και μόνη παράσταση. Ας επικεντρωθούμε, όμως, στο Περλιμπλίν και Μπελίσα. Είναι ένα από τα έργα τα οποία ο μεγάλος ποιητής του θεάτρου Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα είχε γράψει για το Κουκλοθέατρο, όπως, μεταξύ άλλων, και τους Φασουλήδες τού Κατσιπόρα. Αλλά και η δική σας αντιμετώπιση ήταν ποιητική, με τον δικό σας ιδιαίτερο τρόπο, έτσι δεν είναι;

Προσπαθώ πάντα να αναδείξω το ίδιο το κείμενο του δημιουργού, διότι οι ποιητές και μάλιστα τέτοιου είδους, όπως ο Λόρκα, αποτυπώνουν στο κείμενό τους και τον τρόπο της σκηνοθεσίας. Αν αυτό το κείμενο διαβαστεί σωστά, δηλαδή εκλογικευμένα και έντεχνα, τότε αποκαλύπτει όλες τις κρυμμένες λογικές του πτυχές και τις αισθηματικές ταλαντεύσεις που οδηγούν στη βαθιά κατανόησή του, άρα στη συγκίνηση. Επομένως, για να αντιμετωπίσεις τον Λόρκα, αρκεί μόνον να τον εμπιστευθείς και να τον ακολουθήσεις τυφλά, ώστε να μπορέσει να απελευθερωθεί και να αναδειχθεί η ποίηση, η οποία, στη συγκεκριμένη περίπτωση, είναι συνώνυμη της βαθιάς και πηγαίας συγκίνησης. Πρέπει να προσθέσω εδώ πως ο Γκάτσος δεν μετέφρασε απλώς τον Λόρκα από τα ισπανικά αλλά τον επαναδημιούργησε στα ελληνικά, διότι άλλο είναι να έχεις μια επεξηγηματική μετάφραση κι άλλο είναι να βλέπεις να ξαναζωντανεύει το έργο στη δική σου γλώσσα, κρατώντας τον αινιγματικό και ελλειπτικό χαρακτήρα που απαιτείται προκειμένου να γονιμοποιηθεί η σκέψη του θεατή και όχι να την αποκοιμίσει η ερμηνεία.

Πώς καταφέρνετε κάθε φορά, κύριε Αβδελιώδη, να μεταμορφώνετε τους ηθοποιούς σας; Ειδικά ορισμένοι από αυτούς μάς εκπλήσσουν πολύ ευχάριστα, μια και τους έχουμε συνηθίσει σε ρόλους με πολύ λιγότερες απαιτήσεις.

Στην συγκεκριμένη παράσταση (όπως και σε όλες, εξάλλου, τις παραστάσεις) τους έδειξα χωρίς προσχήματα την εμπιστοσύνη μου και την εκτίμησή μου για το όνομά τους και το ταλέντο τους. Με εμπιστεύθηκαν και εκείνοι και με βοήθησαν, για να εξαντλήσω όλη τη λογική επεξεργασία που απαιτεί το χτίσιμο μιας τέτοιας παράστασης και να εκμεταλλευθώ τη μεγάλη εμπειρία τους και το πάθος τους. Ο Μάινας, η Ματσούκα και η Καστάνη με συγκίνησαν, διότι αυτή η μεταμόρφωση ήταν πρωτίστως εσωτερική· αποτέλεσμα συγκέντρωσης και επίμονης δουλειάς μέσα στο διάστημα ενός μήνα.

Ποιο θεωρητικό υπόβαθρο έχει η μέθοδός σας; Πληροφορούμαστε ότι θα την παρουσιάσετε στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, στις 25 Νοεμβρίου. Θέλετε να μας δώσετε μια σύνοψη;

Η αφετηρία αυτού του τρόπου εργασίας μου –για ένα κείμενο, είτε θεατρικό είτε λογοτεχνικό, που πρόκειται να παρασταθεί δημόσια– είναι η αντίληψη πως ο παράγων που ρυθμίζει τη σημασία και το νόημα μιας λέξης ή μιας φράσης κατά την εκφορά της δεν είναι οι καλές μας προθέσεις, ούτε η παρόρμηση, ούτε καν τα συναισθήματα και το πάθος μας, αλλά ο λογικά και συγχρονικά ελεγχόμενος τρόπος αυτής της, έντεχνης πλέον, εκφοράς του λόγου. Κάθε τέτοιο κείμενο, λοιπόν, προορισμένο να απαγγελθεί, είναι σαν μια παρτιτούρα, που πρέπει να ερμηνευθεί σωστά για να μπορέσει να αναδείξει τις διακυμάνσεις και την πραγματικότητα των ιδεών και των αισθημάτων που εμπεριέχονται μέσα του. Η ακρίβεια μιας τέτοιας αισθητικής ερμηνείας μπορεί να αναδείξει την πραγματική αξία ενός έργου, ενώ μια παρερμηνεία μπορεί να καταστρέψει τις λογικές συνέχειές του και να παρουσιάσει ένα έργο εντελώς διαφορετικό από τις προθέσεις τού ίδιου του δημιουργού του και από τις δικές μας προσδοκίες. Αν ο σκοπός κάθε έντεχνου έργου είναι η βαθιά συγκίνηση, μέσα από την κατανόηση μιας μεγάλης ή μιας μικρής αλήθειας, που οδηγεί στην κάθαρση και τη λύτρωση από τον φόβο και τη σύγχυση, τότε οι όροι και οι κανόνες που τίθενται για αυτόν ακριβώς τον σκοπό ενυπάρχουν μέσα στο ίδιο το έργο, δε βρίσκονται έξω από αυτό· αρκεί να τους αναγνωρίσουμε.

Στην Ελλάδα, θα έλεγα πως έχετε δημιουργήσει «σχολή» στο θέατρο. Σε κάποια άλλη ευρωπαϊκή χώρα, πιστεύετε πως θα βρίσκατε μεγαλύτερη αναγνώριση ή είστε ευχαριστημένος από την υποδοχή της δουλειάς σας εδώ;

Είμαι ευχαριστημένος από τη συνεργασία μου με όλους τους επαγγελματίες ηθοποιούς με τους οποίους έχω δουλέψει ως τώρα, αλλά και από τη συνεργασία μου με τα νέα παιδιά, γιατί καταλαβαίνουν τη σημασία που έχει σήμερα ο επαναπατρισμός του νοήματος, όχι μόνο για το θέατρο, αλλά πρωτίστως για την ίδια τη ζωή. Άλλωστε η Τέχνη δεν είναι αυτοσκοπός· είναι ένα μέσον για να κατανοήσουμε και να διαχειριστούμε τη ζωή.

Η (βραβευμένη) ταινία σας Το Δέντρο που Πληγώναμε μίλησε στην καρδιά πολλών θεατών, το 1987, όπως και η (επίσης βραβευμένη) Εαρινή Σύναξις των Αγροφυλάκων, το 1999. Και κατά την προσωπική μου άποψη, άλλωστε, είναι έργα-σταθμοί. Σας λείπει ο κινηματογράφος;

Θέλω να κάνω ταινίες, παρόλο που πιστεύω πως κάνοντας κινηματογράφο κάνω θέατρο και κάνοντας θέατρο κάνω κινηματογράφο.

Τι καλό μας ετοιμάζετε για το φθινόπωρο και τον χειμώνα;

Έχω και φέτος συνεργασία με το φιλόξενο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, όπου θα παίζονται: από 14 Οκτωβρίου έως 25 Νοεμβρίου, κάθε Δευτέρα, Το μόνον της ζωής του ταξείδιον και από 15 Οκτωβρίου έως 26 Νοεμβρίου Το αμάρτημα της μητρός μου. Τον προσεχή Μάρτιο θα παρουσιάσω εκεί και την Απολογία τού Σωκράτη, στην αρχαία γλώσσα του πρωτοτύπου έργου του Πλάτωνα, με υπότιτλους στα νέα ελληνικά. Το έργο αυτό το δουλεύω με τον ηθοποιό Βασίλη Καραμπούλα από τον Μάιο του 2012. Επίσης από τις 21 αυτού του μήνα κάθε Δευτερότριτο για 10 παραστάσεις θα παιχθεί στο Τριανόν Η Γυναίκα της Ζάκυθος με την Όλια Λαζαρίδου. Τέλος, στις 11 Νοεμβρίου θα παιχθεί για μία μόνον παράσταση στο Παλλάς η Ωδή στον Αλέξανδρο Παναγούλη με την Ελένη Ερήμου.

Πάλι μας κόπηκε η ανάσα από αυτή τη «φρενήρη» δραστηριότητα! Αλήθεια, κύριε Αβδελιώδη, τι εντύπωση αποκομίζετε από τις αντιδράσεις του κόσμου στις παραστάσεις σας;

Είναι ένα ωραίο αίσθημα ολοκλήρωσης αλλά και συνέχισης του πνεύματος κάθε έργου, το οποίο μεταβιβάζεται στους άλλους, εγκαθιδρύοντας μεταξύ μας μια διαρκή και αόρατη επικοινωνία.

Δυστυχώς, δεν υπήρξε θεατρικό πρόγραμμα για την παράσταση του έργου του Λόρκα. Θα ήθελα να μας μιλήσετε λίγο για τους συνεργάτες σας, για εκείνους που δε φωτίζονται από τη δημοσιότητα, όπως οι ηθοποιοί. Κάποιοι είναι μόνιμοι συνεργάτες, σωστά;

Ναι, βεβαίως. Να πω εδώ ότι, εκτός από τους ηθοποιούς που προανέφερα, ήταν εξίσου γενναιόδωρη και συγκινητική η συμμετοχή, ως ηθοποιών αλλά και ως μουσικών, της Βιργινίας Ταμπαροπούλου, του Πατρίκιου Κωστή και της Ιώς Κυριακίδη στο πιάνο. Πολύτιμοι και μόνιμοι συνεργάτες μου είναι ο Βαγγέλης Γιαννάκης στη μουσική και ο Αριστείδης Πατσόγλου στο εικαστικό κομμάτι της κάθε παράστασης. Επίσης, οφείλω να αναφέρω τους βοηθούς μου, τον Γιώργο Νικόπουλο, τη Δανάη Ρούσσου και την Αθηνά Ζώτου.

Σας ευχαριστούμε πολύ, κύριε Αβδελιώδη, για την προσφορά σας στον πολιτισμό (της χώρας μας) και, μαζί με τα συγχαρητήριά μας, σας ευχόμαστε καλή δύναμη στην αναμφίβολα επίπονη, τόσο ψυχικά όσο και σωματικά, δουλειά σας. 

 

 

Διαβάστε επίσης
ΘΕΑΤΡΟ
ΕΝΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΡΙΓΟΛΕΤΟΣ

της Έλενας Χουζούρη Κυριολεκτικά μάχη με την αυστριακή λογοκρισία έδωσε η περίφημη όπερα του Βέρντι Ριγολέτος έως ότου δει τα φώτα της ράμπας και γνωρίσει την ενθουσιώδη ανταπόκριση του ιταλικού κοινού, και όχι...

ΘΕΑΤΡΟ
Ο ΔΡΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ ΣΤΟ ALTERA PARS

Το θεατρικό έργο του Χουάν Μαγιόργκα μάς μεταφέρει λίγο πίσω στο χρόνο, σε ένα πραγματικό γεγονός, χαμένο κάπου στην ιστορική μνήμη και την επιλεκτική λήθη. Κι όμως, μοιάζει τόσο εφιαλτικά γνώριμο... Στα μέσα του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης Εβραίων στην Τσεχοσλοβακία, το Theresienstadt...

ΦΙΛΙΚΑ SITE

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Email:
Θέμα:
Μήνυμα:

ΠΤΟΛΕΜΑΙΩΝ 4 (ΠΛΑΤΕΙΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ)
11635 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.-FAX: 210-7212307
info@diastixo.gr

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

*  Το email σας:

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

facebook icontwitter icongoogle plus iconpinterest iconyoutube iconrss icon

Με την υποστήριξη του diastixo.gr - Designed by: artspr